Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21
Devanagari script
सुमेरुमन्दरान्तां च निर्दहुर्वसुधां तदा । भित्त्वा तु सप्तपातालं नागलोकं ततोऽदहत्
Transliteration
sumerumandarāntāṃ ca nirdahurvasudhāṃ tadā | bhittvā tu saptapātālaṃ nāgalokaṃ tato'dahat
Translation
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានដុតផែនដីរហូតដល់ភ្នំសុមេរុ និងភ្នំមន្ទរ; ហើយព្រះអង្គបានបំបែកឆ្លងកាត់បាតាលទាំងប្រាំពីរ រួចដុតលោកនាគ។
Word by Word
सुमेरुमन्दरान्ताम्bounded by (Mount) Sumeru and Mandara
सुमेरुमन्दरान्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसुमेरु (प्रातिपदिक) + मन्दर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण—‘वसुधाम्’; द्वन्द्व-समासः (सुमेरु + मन्दर) ततः ‘अन्ता’—‘सुमेरु-मन्दरयोः अन्ता/मर्यादिता’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/coordination conjunction
निर्दहुःburned up
निर्दहुः:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु) + निर् (उपसर्ग)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वसुधाम्the earth
वसुधाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
भित्त्वाhaving pierced
भित्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having split/pierced’
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle—emphasis
सप्तपातालम्the seven Pātālas (nether regions)
सप्तपातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + पाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समासः—‘सप्त पातालानि’ (the seven netherworlds)
नागलोकम्the world of the Nāgas
नागलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘नागानां लोकः’
ततःthereupon
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक adverb—‘thereupon/from there’
अदहत्burned
अदहत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (contextual; Purāṇic narration addressed to a listener)
Skanda Dialogue
Listener: Yudhiṣṭhira
Visual Art Cues
Scene: A vertical cross-section of the cosmos: blazing fire sweeps from the mountain-world of Meru and Mandara down through seven pātālas, finally engulfing jeweled Nāga palaces.
Characters & Entities
S
SumeruM
MandaraS
SaptaPātālaN
NāgalokaFAQs
No realm—mountain, earth, or underworld—lies outside divine power; humility and dharma are urged before the cosmic Lord.
None directly; the verse is cosmological rather than tīrtha-specific.
None.