Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

दात्यायनी प्रिया भार्या तस्य राज्ञो वशानुगा । हारनूपुरघोषेण झङ्काररवनादिता

Transliteration

dātyāyanī priyā bhāryā tasya rājño vaśānugā | hāranūpuraghoṣeṇa jhaṅkāraravanāditā

Translation

ព្រះមហេសីជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះរាជា មាននាមថា ដាត្យាយនី ជាអ្នកគោរពតាមព្រះបន្ទូល។ ព្រះនាងមានសំឡេងក្រវ៉ាត់ពីខ្សែក និងនូពុរ (កងជើង) ឮច្រៀងច្រាំង។

Word by Word

• दात्यायनी: Dātyāyanī (name)
• दात्यायनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दात्यायनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन

• प्रिया: beloved
• प्रिया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भार्या-विशेषण

• भार्या: wife
• भार्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्य: of him; his
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंस, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; राज्ञः-सम्बद्ध

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन

• वशानुगा: obedient; following (his) will
• वशानुगा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वश-अनुगा (प्रातिपदिक; वश + अनुगा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भार्या-विशेषण

• हारनूपुरघोषेण: by the sound of necklaces and anklets
• हारनूपुरघोषेण: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: हार-नूपुर-घोष (प्रातिपदिक; हार + नूपुर + घोष)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन

• झङ्काररवनादिता: resounding with jingling and noise
• झङ्काररवनादिता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: झङ्कार-रव-नादित (प्रातिपदिक; झङ्कार + रव + नादित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भार्या-विशेषण; नादित = ‘made resounding’ (PPP)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (narration)

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Queen Dātyāyanī appears in the palace, adorned with necklaces and anklets; the air seems to ring with delicate jingling as she moves, embodying auspicious royal grace.

Characters & Entities

• Devapanna
• Dātyāyanī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse sets a dhārmic narrative backdrop: orderly household life and concord within kingship often precede major tīrtha-related events in Purāṇic storytelling.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None directly; this is character and setting description within the Revā Khaṇḍa māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.