Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 98

Devanagari script

स गच्छति महाभाग सेव्यमानोऽप्सरोगणैः । भुनक्ति विविधान्भोगानुक्तकालं न संशयः

Transliteration

sa gacchati mahābhāga sevyamāno'psarogaṇaiḥ | bhunakti vividhānbhogānuktakālaṃ na saṃśayaḥ

Translation

ឱ អ្នកមានភាគ្យធំ គាត់ទៅដល់លោកនោះ ដោយមានក្រុមអប្សរាបម្រើ។ ហើយគាត់រីករាយនឹងសុខសម្បទានានាប្រភេទតាមរយៈពេលដែលបានបញ្ជាក់—គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: प्रथमा एकवचनम्; पुल्लिङ्ग (nominative singular masculine)

• गच्छति: goes
• गच्छति: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट् (present indicative); प्रथमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम् (3rd person singular present)

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन एकवचनम्; पुल्लिङ्ग (vocative singular masculine); कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)

• सेव्यमानः: being attended/served
• सेव्यमानः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सेव् (धातु) (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (present passive participle); प्रथमा एकवचनम्; पुल्लिङ्ग (nominative singular masculine) — ‘being served’

• अप्सरोगणैः: by groups of apsarases
• अप्सरोगणैः: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया बहुवचनम्; पुल्लिङ्ग (instrumental plural masculine) — करण/कर्ता (passive agent); षष्ठी-तत्पुरुषः (अप्सरसां गणाः)

• भुनक्ति: enjoys
• भुनक्ति: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: लट् (present indicative); प्रथमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम् (3rd person singular present)

• विविधान्: various
• विविधान्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया बहुवचनम्; पुल्लिङ्ग (accusative plural masculine) — विशेषणम् (of ‘bhogān’)

• भोगान्: enjoyments, pleasures
• भोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया बहुवचनम्; पुल्लिङ्ग (accusative plural masculine)

• उक्तकालम्: for the stated period of time
• उक्तकालम्: Kāla-adhikaraṇa (Extent of time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उक्त + काल (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया एकवचनम्; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (accusative singular) — कालपरिमाणवाचक; कर्मधारयः (उक्तः कालः)

• न: no; not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negative particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा एकवचनम्; पुल्लिङ्ग (nominative singular masculine) — ‘no doubt’ इति वाक्यांशे

Speaker

Unspecified (continuation of phalaśruti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (as causal tīrtha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: mahābhāga addressed (recipient of instruction)

Visual Art Cues

Scene: The blessed traveler arrives in a radiant realm; apsarases in graceful poses offer garlands and fans; the atmosphere is festive yet orderly, emphasizing honor bestowed by merit.

Characters & Entities

• Apsaras
• Śivaloka (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit accrued through tīrtha-dharma yields refined enjoyments and honor in higher worlds, as a staged journey toward liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā tīrtha context that grants such posthumous fruits.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse continues the results of the earlier prescribed rites (dāna, snāna, tarpaṇa, dīpa-dāna, vipra-bhojana).