Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 95

Devanagari script

उद्वेजनीया भूतानां जायन्ते व्याधिभिर्वृताः । अग्निदो गरदश्चैव लोभमोहान्वितो नरः

Transliteration

udvejanīyā bhūtānāṃ jāyante vyādhibhirvṛtāḥ | agnido garadaścaiva lobhamohānvito naraḥ

Translation

ដោយត្រូវជំងឺគ្របដណ្តប់ ពួកគេក្លាយជាមូលហេតុនៃការភ័យខ្លាចសម្រាប់សត្វលោក។ បុរសដែលដុតភ្លើងបំផ្លាញ និងអ្នកផ្តល់ពុល នោះប្រព្រឹត្តក្រោមអំណាចលោភៈ និងមោហៈ។

Word by Word

• उद्वेजनीयाः: causing fear; dreadful
• उद्वेजनीयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उद्वेजनीय (प्रातिपदिक; कृदन्त-योग्य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• भूतानाम्: of beings
• भूतानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• जायन्ते: are born
• जायन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• व्याधिभिः: by diseases
• व्याधिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: व्याधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• वृताः: surrounded; afflicted
• वृताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वृत (कृदन्त; √वृ धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि-क्त

• अग्निदः: arsonist; one who sets fire
• अग्निदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अग्निं ददाति/ददाति इति)

• गरदः: poisoner
• गरदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गरद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (only/indeed)

• लोभ-मोह-अन्वितः: endowed with greed and delusion
• लोभ-मोह-अन्वितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लोभ (प्रातिपदिक) + मोह (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √इ धातु with अनु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि-क्त; द्वन्द्वः (लोभः च मोहः च) ततः तृतीया-तत्पुरुषार्थः (लोभमोहेन अन्वितः)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Āvantya Khaṇḍa narrative style; exact speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A fearsome figure surrounded by sickness—lesions, fevered aura—while villagers recoil; in the background, scenes of arson (burning hut) and secret poisoning (dark vial), with personified lobha and moha whispering; a distant shrine/riverbank symbolizes dharmic refuge.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Greed and delusion drive cruel acts, and such adharma ripens into suffering—here indicated by disease and becoming a cause of fear to others.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is the Revā Khaṇḍa (Narmadā/Revā Māhātmya) within the Āvantya Khaṇḍa, though this particular verse itself focuses on ethical warning rather than naming a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite (snāna, dāna, japa, vrata) is stated in this verse; it functions as a dharmic caution about sinful conduct and its karmic results.