Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17

Devanagari script

आसनं विपुलं दत्त्वा सभां गत्वा निवेशितः । कुशलं तव राजेन्द्र दमघोष श्रियायुत

Transliteration

āsanaṃ vipulaṃ dattvā sabhāṃ gatvā niveśitaḥ | kuśalaṃ tava rājendra damaghoṣa śriyāyuta

Translation

ក្រោយព្រះមហាក្សត្រប្រទានអាសនៈធំទូលាយ ហើយនាំទៅអង្គុយនៅសាលាសភា ព្រះองค์មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះរាជាធិរាជ ដមឃោṣ អ្នកពោរពេញដោយសិរី—តើអ្នកសុខសប្បាយដែរឬ?»

Word by Word

• आसनम्: a seat
• आसनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• विपुलम्: large, ample
• विपुलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विपुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण of 'आसनम्'

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) → दत्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: अव्ययभाव-क्त्वा (gerund), 'having given'

• सभाम्: the assembly hall
• सभाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत्वा (क्त्वान्त)
• Form: अव्ययभाव-क्त्वा (gerund), 'having gone'

• निवेशितः: was seated
• निवेशितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नि-विश् (धातु) → निवेशित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive sense 'was seated/placed'

• कुशलम्: welfare, well-being
• कुशलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुशल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; used as object of implied 'pṛcchāmi'/'brūmi' (greeting)

• तव: of you / your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; pronoun

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञाम् इन्द्रः)

• दमघोष: O Damaghoṣa
• दमघोष: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दमघोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; व्यक्तिनाम

• श्रिया-युत: endowed with fortune
• श्रिया-युत: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (श्रिया युतः = endowed with prosperity)

Speaker

Bhīṣmaka (addressing Damaghoṣa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-khaṇḍa (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand assembly hall: the guest is offered a wide, cushioned seat; the king addresses him with respectful titles; courtiers stand in ordered rows.

Characters & Entities

• Bhīṣmaka
• Damaghoṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is expressed through respectful speech and proper reception; noble conduct begins with honoring others.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Formal reception—offering a seat and courteous inquiry of welfare—is indicated as proper conduct.