Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

भोभोः कम्बो महाभाग तुष्टोऽहं तव सुव्रत । इष्टं व्रतानां परमं मौनं सर्वार्थसाधनम्

Transliteration

bhobhoḥ kambo mahābhāga tuṣṭo'haṃ tava suvrata | iṣṭaṃ vratānāṃ paramaṃ maunaṃ sarvārthasādhanam

Translation

“ហោ ហោ កំបូ មហាភាគ! យើងពេញព្រះហឫទ័យចំពោះព្រហ្មវត្ដដ៏ល្អរបស់អ្នក។ ក្នុងចំណោមវត្ដទាំងឡាយ វត្ដដែលលើសលប់គឺ ‘មោន’ ដ៏ប្រសើរ—ជាអ្នកសម្រេចគោលបំណងទាំងអស់।”

Word by Word

• भोभोः: O! O!
• भोभोः: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: भोः (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात (vocative particle), पुनरुक्ति (bhobhoḥ)

• कम्बो: O Kambu
• कम्बो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कम्बु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (पूर्वपद) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: of you / with you
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• सुव्रत: O one of good vows
• सुव्रत: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/पूर्वपद) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• इष्टम्: is dear/most desired
• इष्टम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (इष् धातु, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (वाक्ये विधेय-विशेषणम्)

• व्रतानाम्: of vows
• व्रतानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (मौनम् इत्यस्य विशेषणम्)

• मौनम्: silence (vow of silence)
• मौनम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मौन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सर्वार्थसाधनम्: accomplishing all aims
• सर्वार्थसाधनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वेषाम् अर्थानां साधनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (मौनम् इत्यस्य विशेषणम्)

Speaker

Īśvara / Maheśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mauna-vrata in Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mahādeva addresses Kambu affectionately yet majestically, praising his vow and proclaiming mauna as the supreme vrata; the devotee listens in reverent stillness by the riverbank.

Characters & Entities

• Kambu
• Maheśvara (Śiva)
• Mauna-vrata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mauna (disciplined silence) is upheld as a highest vrata because it steadies mind and speech, enabling spiritual and worldly attainments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is delivered within the Narmadā/Revā-tīrtha narrative setting, where the vow was performed.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mauna-vrata—observance of sacred silence—as a supreme discipline among vows.