
ជំពូកនេះពន្យល់អំពីប្រភពកំណើតនៃទីរថៈ “កំបុទីរថៈ” និងផលបុណ្យរបស់វា ដោយព្រះឥសី មារកណ្ឌេយ្យ ប្រាប់ខ្សែពូជពី ហិរṇ្យកសិពុ ទៅ ព្រាហ្លាទ បន្តទៅ វិរោចន បាលី បាណ សម្បរ ហើយចុងក្រោយគឺ កំបុ។ កំបុ ជាអសុរ ដែលបានដឹងខ្លាចអំណាចសកលរបស់ព្រះវិṣṇុ ហើយយល់ថាការប្រឆាំងនឹង ហរិ មិននាំមកសុខសាន្តយូរអង្វែងឡើយ។ កំបុ បានអនុវត្តតបស្យា នៅលើទឹកនរមទា ដោយរក្សាមោន (ស្ងៀមស្ងាត់) ងូតទឹកដោយវិន័យ ស្លៀកពាក់សាមញ្ញ និងគោរពបូជាព្រះមហាទេវៈយូរអង្វែង។ ព្រះសិវៈពេញព្រះហឫទ័យ ប្រទានពរ ប៉ុន្តែបញ្ជាក់ថា គ្មានសត្វណា—even ព្រះសិវៈ—អាចលុបបំបាត់ភាពអធិបតេយ្យរបស់ព្រះវិṣṇុ ក្នុងសង្គ្រាមសកលបានទេ។ បន្ទាប់ពីព្រះសិវៈសោយលា កំបុ បានស្ថាបនារូបសិវៈដ៏សន្តិភាព និងគ្មានរោគ នៅទីនោះ ហើយទីកន្លែងត្រូវបានហៅថា “កំបុទីរថៈ” ដែលគេសរសើរថាបំផ្លាញទោសធំៗ។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយពាក្យផលស្រទី៖ ងូតទឹក និងបូជា ជាពិសេសបូជាព្រះអាទិត្យដោយសរសើរតាម Ṛg/Yajus/Sāman ទទួលផលដូចពិធីវេដ; ការថ្វាយបូជាបុព្វបុរស និងបូជា ឥសាន ទទួលផលដូច អគ្និṣṭោម; ហើយស្លាប់នៅទីនោះ នាំទៅ រុទ្រលោក។
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कम्बुकेश्वरमुत्तमम् । हिरण्यकशिपुर्दैत्यो दानवो बलदर्पितः
ព្រះមារកណ្ឌេយៈមានព្រះវាចា៖ «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រកាសអំពី កម្បុកេស្វរ ដ៏ឧត្តម។ មានទានវៈអសុរ ហិរ៉ណ្យកសិពុ មោទនាដោយអំណាច និងមោទនភាព»
Verse 2
अवध्यः सर्वलोकानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । तस्य पुत्रो महातेजाः प्रह्लादो नाम नामतः
គាត់ល្បីលើលោកទាំងបីថា មិនអាចត្រូវសម្លាប់ដោយសត្វលោកណាមួយបាន។ កូនប្រុសរបស់គាត់ មានតេជៈដ៏ធំ រុងរឿងដោយពន្លឺធម៌ មាននាមថា ប្រាហ្លាទ។
Verse 3
विष्णुप्रसादाद्भक्त्या च तस्य राज्ये प्रतिष्ठितः । विरोचनस्तस्य सुतस्तस्यापि बलिरेव च
ដោយព្រះគុណនៃព្រះវិṣṇu និងដោយភក្តី គាត់បានតាំងមាំក្នុងរាជ្យរបស់ខ្លួន។ កូនរបស់គាត់គឺ វិរោចនៈ ហើយកូនរបស់វិរោចនៈគឺ បលិ ពិតប្រាកដ។
Verse 4
बलिपुत्रोऽभवद्बाणस्तस्मादपि च शम्बरः । शम्बरस्यान्वये जातः कम्बुर्नाम महासुरः
កូនរបស់បលិគឺ បាណៈ; ពីបាណៈកើតមាន សម្បរៈ។ ក្នុងវង្សសម្បរៈ បានកើតមហាអសុរ មាននាមថា កម្បុ។
Verse 5
ज्ञात्वा विष्णुमयं घोरं महद्भयमुपस्थितम् । दानवानां विनाशाय नान्यो हेतुः कदाचन
ពេលគាត់ដឹងថា ភ័យធំដ៏សាហាវ ដែលពេញដោយអานุភាពព្រះវិṣṇu បានមកដល់ហើយ គាត់យល់ថា សម្រាប់ការវិនាសនៃទានវៈ មិនមានហេតុផ្សេងទៀតឡើយ ក្រៅពីអំណាចទេវៈនោះ។
Verse 6
स त्यक्त्वा पुत्रदारांश्च सुहृद्बन्धुपरिग्रहान् । चचार मौनमास्थाय तपः कम्बुर्महामतिः
គាត់បានបោះបង់កូនប្រុសកូនស្រី និងភរិយា ព្រមទាំងការចងពាក់ព័ន្ធនឹងមិត្តភក្តិ និងញាតិទាំងអស់; កំបូ អ្នកមានបញ្ញាធំ បានកាន់ព្រហ្មវត្ដមោន និងបំពេញតបៈ។
Verse 7
अक्षसूत्रकरो भूत्वा दण्डी मुण्डी च मेखली । शाकयावकभक्षश्च वल्कलाजिनसंवृतः
គាត់កាន់អក្សសូត្រ (ខ្សែប្រណម/មាលាជប) នៅក្នុងដៃ ជាអ្នកកាន់ដណ្ឌា កោរសក់ និងចងមេខលា; បរិភោគបន្លែ និងស្រូវយវក ហើយស្លៀកពាក់ស្បែកឈើ និងស្បែកក្តាន់។
Verse 8
स्नात्वा नित्यं धृतिपरो नर्मदाजलमाश्रितः । पूजयंस्तु महादेवमर्बुदं वर्षसंख्यया
គាត់ងូតទឹករៀងរាល់ថ្ងៃ មានសេចក្តីអត់ធ្មត់មាំមួន និងពឹងផ្អែកលើទឹកនរមទា; ហើយបន្តបូជាមហាទេវៈអស់រយៈ ‘អរពុទ’ ជាចំនួនឆ្នាំដ៏មហាសាល។
Verse 9
ततस्तुतोष भगवान्देवदेवो महेश्वरः । उवाच दानवं काले मेघगम्भीरया गिरा
បន្ទាប់មក ព្រះភគវាន មហេស្វរៈ ព្រះជាទេវលើទេវទាំងអស់ បានពេញព្រះហឫទ័យ។ នៅពេលសមគួរ ព្រះអង្គបានមានព្រះវាចាដល់ដានវៈ ដោយសំឡេងជ្រៅដូចមេឃគ្រហឹម។
Verse 10
भोभोः कम्बो महाभाग तुष्टोऽहं तव सुव्रत । इष्टं व्रतानां परमं मौनं सर्वार्थसाधनम्
“ហោ ហោ កំបូ មហាភាគ! យើងពេញព្រះហឫទ័យចំពោះព្រហ្មវត្ដដ៏ល្អរបស់អ្នក។ ក្នុងចំណោមវត្ដទាំងឡាយ វត្ដដែលលើសលប់គឺ ‘មោន’ ដ៏ប្រសើរ—ជាអ្នកសម្រេចគោលបំណងទាំងអស់।”
Verse 11
चरितं च त्वया लोके देवदानवदुश्चरम् । वरं वृणीष्व भद्रं ते यत्ते मनसि रोचते
អ្នកបានប្រព្រឹត្តកិច្ចការនៅក្នុងលោកនេះ ដែលលំបាកសូម្បីតែសម្រាប់ទេវ និងទានវ។ ចូរជ្រើសពរ—សូមមង្គលកើតមានដល់អ្នក—តាមដែលចិត្តអ្នកប្រាថ្នា។
Verse 12
कम्बुरुवाच । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । अक्षय्यश्चाव्ययश्चैव स्वेच्छया विचराम्यहम्
កំបូបាននិយាយថា៖ «បើព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយពេញព្រះហឫទ័យ ហើយបើពរត្រូវប្រទានដល់ខ្ញុំ សូមឲ្យខ្ញុំអមតៈ មិនចុះខ្សោយ មិនរលួយ ហើយសូមឲ្យខ្ញុំដើរលំហែដោយសេរីតាមចិត្តខ្ញុំ»។
Verse 13
दैत्यदानवसङ्घानां संयुगेष्वपलायिता । भयं चान्यन्न विद्येत मुक्त्वा देवं गदाधरम्
ក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងក្រុមដៃត្យ និងទានវ សូមឲ្យខ្ញុំមិនដែលរត់គេច។ ហើយសូមឲ្យខ្ញុំមិនមានភ័យអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ លើកលែងតែចំពោះទេវដែលកាន់គទា។
Verse 14
तस्याहं संयुगे साध्यो येनोपायेन शङ्कर । भवामि न सदा कालं तं वदस्व वरं मम
ឱ សង្ករ ដោយមធ្យោបាយអ្វី គាត់អាចយកឈ្នះខ្ញុំក្នុងសមរភូមិ? សូមប្រាប់ខ្ញុំ ដើម្បីឲ្យខ្ញុំមិនងាយរងគ្រោះចំពោះគាត់គ្រប់ពេល—នេះហើយជាពររបស់ខ្ញុំ។
Verse 15
ईश्वर उवाच । मम संनिहितो यत्र त्वं भविष्यसि दानव । तत्र विष्णुभयं नास्ति वसात्र विगतज्वरः
ឥស្វរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ទានវ នៅទីណាដែលអ្នកនឹងស្នាក់នៅដោយមានវត្តមានរបស់ខ្ញុំនៅជិតអ្នក នៅទីនោះមិនមានភ័យខ្លាចចំពោះវិṣṇុឡើយ។ ចូរស្នាក់នៅទីនោះ ដោយរួចផុតពីទុក្ខក្តៅក្រហាយ»។
Verse 16
तस्य देवाधिदेवस्य वेदगर्भस्य संयुगे । शङ्खचक्रधरस्येशा नाहं सर्वे सुरासुराः
ក្នុងសង្គ្រាមជាមួយទេវាធិទេវៈនោះ—ព្រះវិષ્ણុ អ្នកជាគភ៌នៃវេទៈ អ្នកកាន់ស័ង្ខ និងចក្រ—សូម្បីខ្ញុំក៏ដោយ ឬទាំងទេវតា និងអសុរាទាំងអស់រួមគ្នា ក៏មិនមែនជាម្ចាស់លើព្រះអង្គឡើយ។
Verse 17
किं पुनर्यो द्विषत्येनं लोकालोकप्रभुं हरिम् । स सुखी वर्तते कालं न निमेषं मतं मम
ហើយបើមានអ្នកណាស្អប់ព្រះហរិ ដែលជាព្រះអម្ចាស់នៃលោកដែលបង្ហាញ និងមិនបង្ហាញ? តាមទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ គេមិនអាចនៅសុខបានសូម្បីតែមួយភ្លែត។
Verse 18
तस्मात्त्वं परया भक्त्या सर्वभूतहिते रतः । वसिष्यसि चिरं कालमित्युक्त्वादर्शनं गतः
ដូច្នេះ អ្នកចូរមានភក្តិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងខិតខំដើម្បីសុខុមាលភាពសត្វលោកទាំងអស់; អ្នកនឹងរស់យូរអង្វែង។” និយាយដូច្នេះហើយ ទេវតាបានលាក់ខ្លួនបាត់ពីទស្សនៈ។
Verse 19
गते चादर्शनं देवे तत्र तीर्थे महामतिः । स्थापयामास देवेशं शिवं शान्तमनामयम्
ពេលទេវតាបាត់ពីទស្សនៈ នៅទីតីរថៈនោះ មហាបញ្ញាវន្តបានស្ថាបនាព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ដែលស្ងប់ស្ងាត់ និងគ្មានទុក្ខរោគ។
Verse 20
तस्मिंस्तीर्थे महादेवं स्थापयित्वा दिवं गतः । तदाप्रभृति तत्पार्थ कम्बुतीर्थमिति श्रुतम् । विख्यातं सर्वलोकेषु महापातकनाशनम्
ក្រោយស្ថាបនាព្រះមហាទេវៈនៅតីរថៈនោះ គាត់បានទៅស្ថានសួគ៌។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឱ បារថៈ វាត្រូវបានហៅថា “កម្បុ-តីរថៈ” ល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងអស់ ថាជាអ្នកបំផ្លាញមហាបាប។
Verse 21
कम्बुतीर्थे नरः स्नात्वा विधिनाभ्यर्च्य भास्करम् । ऋग्यजुःसाममन्त्रैश्च स्तूयमानो नृपोत्तम
ឱព្រះរាជាអធិរាជ! អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅកម្បុ-ទីរថៈ ហើយបូជាព្រះភាស្ករតាមវិធីត្រឹមត្រូវ ដោយមានការសរសើរដោយមន្ត្រ ឫគ យជុស និង សាមៈ នោះនឹងទទួលបានបុណ្យធំធេង។
Verse 22
तस्य पुण्यं समुद्दिष्टं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । तत्सर्वं तु शृणुष्वाद्य ममैव गदतो नृप
បុណ្យនោះ ត្រូវបានព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកជំនាញវេទៈ បានបញ្ជាក់រួចហើយ។ ឱព្រះរាជា សូមស្តាប់ទាំងអស់នៅថ្ងៃនេះ តាមដែលខ្ញុំផ្ទាល់នឹងពោលប្រាប់។
Verse 23
ऋग्यजुःसामगीतेषु साङ्गोपाङ्गेषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति गायत्रीमात्रमन्त्रवित्
ផលណាដែលមានក្នុងការសូត្រ និងច្រៀង ឫគ យជុស និង សាមៈ ព្រមទាំងអង្គ និងអុបអង្គទាំងឡាយ—ផលដដែលនោះ អ្នកដែលដឹងតែគាយត្រីជាមន្ត្រប៉ុណ្ណោះ ក៏អាចទទួលបាន។
Verse 24
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । पूजयेद्देवमीशानं सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्
អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីរថៈនោះ ហើយធ្វើតර්បណៈជូនពិត្រ និងទេវតាទាំងឡាយ ព្រមទាំងបូជាព្រះអីសានៈ នោះនឹងទទួលបានផលនៃយជ្ញ អគ្និષ્ટោមៈ។
Verse 25
अकामो वा सकामो वा तत्र तीर्थे कलेवरम् । यस्त्यजेन्नात्र सन्देहो रुद्रलोकं स गच्छति
មិនថាគ្មានក្តីប្រាថ្នា ឬមានក្តីប្រាថ្នា អ្នកណាដែលលះបង់កាយនៅទីរថៈនោះ—គ្មានសង្ស័យឡើយ—នឹងទៅដល់ រុទ្រលោកៈ ពិភពរបស់ព្រះរុទ្រ។
Verse 120
। अध्याय
អធ្យាយ (សញ្ញាបរិសុទ្ធសម្រាប់បញ្ចប់ ឬផ្លាស់ប្តូរផ្នែកនៃជំពូក)។