Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 68

Devanagari script

रुद्र उवाच । एवं भवतु ते वाक्यं यत्त्वया प्रार्थितं शुभे । प्रत्यक्षा वैष्णवी माया एरण्डीनाम नामतः

Transliteration

rudra uvāca | evaṃ bhavatu te vākyaṃ yattvayā prārthitaṃ śubhe | pratyakṣā vaiṣṇavī māyā eraṇḍīnāma nāmataḥ

Translation

ព្រះរុទ្រា មានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមឲ្យកើតមានដូច្នោះ; ឱ នារីមង្គល អ្វីដែលអ្នកបានអធិស្ឋាន សូមឲ្យសម្រេច។ នៅទីនេះ អំណាចវៃស្ណវី (មាយា) នឹងបង្ហាញជាក់ស្តែង ហៅតាមនាមថា ‘អេរណ្ឌី’»។

Word by Word

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: 'thus')

• भवतु: let it be
• भवतु: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (imperative/benedictive); प्रथम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); एकवचन

• वाक्यम्: statement, request
• वाक्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• प्रार्थितम्: requested
• प्रार्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + अर्थ् (धातु) → प्रार्थित (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; यत्/वाक्यम् इत्यस्य विशेषणम्

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति; एकवचन

• प्रत्यक्षा: manifest, visible
• प्रत्यक्षा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; माया इत्यस्य विशेषणम्

• वैष्णवी: of Viṣṇu, Vaiṣṇavī
• वैष्णवी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; माया इत्यस्य विशेषणम्

• माया: māyā, divine power/illusion
• माया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• एरण्डी: Eraṇḍī (name)
• एरण्डी: Samanadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एरण्डी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; नामरूपेण निर्दिष्टा (proper name)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक निपात (particle: 'by name')

• ततः: thus, thereby
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/हेतु/प्रकारेण (here: 'thus/thereby', also 'from that')

Speaker

Rudra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Eraṇḍī

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Anasūyā

Visual Art Cues

Scene: Rudra speaks a boon of fulfillment; the landscape subtly transforms as a luminous feminine power—Vaiṣṇavī māyā—becomes manifest, receiving the name Eraṇḍī.

Characters & Entities

• Rudra
• Vaiṣṇavī Māyā
• Eraṇḍī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace can crystallize into sacred geography: a tīrtha is not merely a place, but a manifest power (māyā) accessible to devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Eraṇḍī—described as a manifest (pratyakṣa) Vaiṣṇavī power connected to the Revā Khaṇḍa landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse itself is declarative (boon-granting and naming the site); specific rites follow in subsequent verses.