
អធ្យាយ ១៦ ជាសន្ទនាបង្រៀន៖ ព្រះឥសីសួរវិធី (វិធាន) បូជាបារថិវ-ប្រតិមា គឺបង្កើតរូបព្រះពីដីឥដ្ឋ ដើម្បីសម្រេចគោលបំណងទាំងអស់។ សូតប្រាប់ថា ការបូជានេះមានអានុភាពភ្លាមៗ បន្ធូរទុក្ខ ការពារមរណភាពមិនទាន់ពេល (អបម្រឹត្យុ) និងផ្តល់សម្បត្តិគ្រួសារ-កសិកម្ម (គូស្រក់ កូន ទ្រព្យ ស្រូវអង្ករ)។ ព្រោះអាហារ សម្លៀកបំពាក់ និងតម្រូវការផ្សេងៗកើតពីដី ដូច្នេះរូបបូជាដែលធ្វើពីដីក្លាយជាមធ្យោបាយខ្លាំងសម្រាប់ពរ។ បុរសនិងស្ត្រីទាំងពីរមានសិទ្ធិបូជា។ វិធីធ្វើ៖ យកដីឥដ្ឋពីក្នុងទឹក (ទន្លេ បឹង អណ្តូង) សម្អាត និងលាបក្លិនក្រអូប រៀបចំក្នុងមណ្ឌបស្អាត បង្កើតរូបដោយដៃ បន្សុទ្ធដោយទឹកដោះគោ បំពេញអវយវៈ និងលក្ខណៈ បង្គាប់អង្គុយលើផ្កាឈូក ហើយបូជាដោយក្តីគោរព។ បូជារួមទាំង គណេស (វិឃ្នេស) សូរ្យ វិស្ណុ អំបា និងសិវៈ បញ្ចប់ដោយបូជាសិវលិង្គ តាម ṣoḍaśopacāra និងមន្ត្រា ប្រោះទឹក និងអភិសេក។
Verse 1
कृत्तिकाशुक्रवारेषु गजकोमेडयाजनात्
នៅថ្ងៃសុក្រ ដែលតារាក្រឹត្តិកា (Kṛttikā) ស្របគ្នា ការបូជាព្រះសិវៈដោយបូជាវត្ថុដូចជា ដំរី និង «កូមេដា» តាមប្រពៃណី នាំមកផលធម៌ដ៏អស្ចារ្យ បង្កើនភក្តីសិវៈ និងគាំទ្រការលោះរួចដោយព្រះគុណរបស់ទ្រង់។
Verse 2
सूत उवाच । सुसाधुपृष्टं युष्माभिः सदा सर्वार्थदायकम् । सद्यो दुःखस्य शमनं शृणुत प्रब्रवीमि वः
សូត្រាបាននិយាយថា៖ អ្នកទាំងឡាយបានសួរយ៉ាងល្អប្រសើរ—វាជាអ្នកផ្តល់គោលបំណងដ៏គួរគាប់គ្រប់យ៉ាងជានិច្ច។ វាបន្ធូរទុក្ខភ្លាមៗ; ចូរស្តាប់ ខ្ញុំនឹងប្រកាសប្រាប់អ្នកទាំងឡាយ។
Verse 3
अपमृत्युहरं कालमृत्योश्चापि विनाशनम् । सद्यः कलत्रपुत्रादिधनधान्यप्रदं द्विजाः
ឱ ព្រះឥន្ទ្រិយទ្វិជៈទាំងឡាយ វាបំបាត់មរណភាពមិនទាន់ពេល និងបំផ្លាញសូម្បីមរណភាពតាមកាលកំណត់; ហើយវាប្រទានភ្លាមៗ នារីជាគូស្រក់ កូនចៅ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្រូវអង្ករ។
Verse 4
अन्नादिभोज्यं वस्त्रादिसर्वमुत्पद्यते यतः । ततो मृदादिप्रतिमापूजाभीष्टप्रदा भुवि
ព្រោះអ្វីៗទាំងអស់—ដូចជា អាហារដែលត្រូវបរិភោគ និងសម្លៀកបំពាក់ដែលត្រូវពាក់—កើតចេញពីវា ដូច្នេះលើផែនដី ការបូជារូបព្រះដែលធ្វើពីដីឥដ្ឋ និងវត្ថុដូចៗគ្នា ក្លាយជាអ្នកប្រទានផលដែលចង់បាន។
Verse 5
पुरुषाणां च नारीणामधिकारोत्र निश्चितम् । नद्यां तडागे कूपे वा जलांतर्मृदमाहरेत्
នៅទីនេះបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថា ទាំងបុរសទាំងស្ត្រីមានសិទ្ធិធ្វើវិន័យនេះ។ គួរយកដីបរិសុទ្ធពីក្នុងទឹក—មិនថានៅទន្លេ ស្រះ ឬអណ្តូងទេ។
Verse 6
संशोध्य गंधचूर्णेन पेषयित्वा सुमंडपे । हस्तेन प्रतिमां कुर्यात्क्षीरेण च सुसंस्कृताम्
បន្ទាប់ពីសម្អាតវាដោយម្សៅក្លិនក្រអូប ហើយកិនឲ្យល្អនៅក្នុងមណ្ឌបដ៏ស្អាត គួរបង្កើតរូបបូជាដោយដៃ ហើយរៀបចំឲ្យប្រសើរដោយទឹកដោះគោ។
Verse 7
अंगप्रत्यंगकोपेतामायुधैश्च समन्विताम् । पद्मासनस्थितां कृत्वा पूजयेदादरेण हि
បង្កើតរូបទេវីឲ្យពេញលេញទាំងអវយវៈធំតូច និងបំពាក់អាវុធទេវតា ហើយដាក់ឲ្យអង្គុយលើអាសនៈផ្កាឈូក បន្ទាប់មកបូជាដោយការគោរពយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 8
विघ्नेशादित्यविष्णूनामंबायाश्च शिवस्य च । शिवस्यशिवलिंगं च सर्वदा पूजयेद्द्विज
ឱ ព្រះទ្វិជៈ អ្នកគួរតែបូជានិច្ច វិឃ្នេឝៈ ព្រះអាទិត្យ ព្រះវិṣṇុ អំបា (មាតាទេវី) និងព្រះសិវៈ ហើយលើសគេ បូជាលិង្គៈរបស់ព្រះសិវៈជានិច្ច ព្រោះវាជាទីស្ថិតនៃព្រះគុណរបស់ទ្រង់។
Verse 9
षोडशैरुपचारैश्च कुर्यात्तत्फलसिद्धये । पुष्पेण प्रोक्षणं कुर्यादभिषेकं समंत्रकम्
ដើម្បីឲ្យផលនៃការបូជាសម្រេច គួរបម្រើព្រះសិវៈដោយឧបចារៈដប់ប្រាំមួយ។ គួរធ្វើការប្រោះទឹកដោយផ្កា ហើយធ្វើអភិសេកជាមួយមន្ត្រ។
Verse 10
शाल्यन्नेनैव नैवेद्यं सर्वं कुडवमानतः । गृहे तु कुडवं ज्ञेयं मानुषे प्रस्थमिष्यते
ការថ្វាយអាហារទាំងអស់ (នៃវេដ្យ) គួរធ្វើដោយអង្ករសាលី (śāli) ហើយវាស់តាមមាត្រដ្ឋាន «កុដវ» (kuḍava)។ ក្នុងការអនុវត្តក្នុងគេហដ្ឋាន គេយល់ថាមាត្រដ្ឋានស្តង់ដារគឺ «កុដវ»; សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ទូទៅរបស់មនុស្ស គេចាត់ថាជា «ប្រស្ថ» (prastha)។
Verse 11
दैवे प्रस्थत्रयं योग्यं स्वयंभोः प्रस्थपंचकम् । एवं पूर्णफलं विद्यादधिकं वै द्वयं त्रयम्
សម្រាប់លិង្គដែលបានបុណ្យស័ក្តិសិទ្ធិ (លិង្គទេវៈ) គួរថ្វាយបី «ប្រស្ថ»; សម្រាប់លិង្គ «ស្វយម្ភូ» (Svayambhū) ដែលបង្ហាញខ្លួនដោយខ្លួនឯង គេកំណត់ប្រាំ «ប្រស្ថ»។ បូជាតាមរបៀបនេះ គួរដឹងថាផលបុណ្យពេញលេញ ហើយកើនឡើងទ្វេដង ឬត្រីដងផងដែរ។
Verse 12
सहस्रपूजया सत्यं सत्यलोकं लभेद्द्विजः । द्वादशांगुलमायामं द्विगुणं च ततोऽधिकम्
ដោយធ្វើសហស្រ-បូជា (sahasra-pūjā) ពាន់ដងដោយសេចក្តីសច្ចៈ ព្រះសាវកទ្វិជ (អ្នកកើតពីរដង) ទទួលបានសត្យលោក (Satyaloka)។ មាត្រដ្ឋានត្រឹមត្រូវគឺប្រវែងដប់ពីរ អង្គុល (aṅgula) ហើយទទឹងគួរជាទ្វេដង—ឬលើសបន្តិចផងដែរ។
Verse 13
प्रमाणमंगुलस्यैकं तदूर्ध्वं पंचकत्रयम् । अयोदारुकृतं पात्रं शिवमित्युच्यते बुधैः
វិមាត្ររបស់វាមាន ១ អង្គុលា ហើយខាងលើមានបីក្រុមនៃប្រាំ (សរុប ១៥ អង្គុលា)។ ភាជនៈដែលធ្វើពីដែក ឬឈើ ត្រូវបានបណ្ឌិតហៅថា «សិវបាត្រ»។
Verse 14
तदष्टभागः प्रस्थः स्यात्तच्चतुःकुडवं मतम् । दशप्रस्थं शतप्रस्थं सहस्रप्रस्थमेव च
ភាគមួយក្នុងប្រាំបីរបស់វា ត្រូវហៅថា «ប្រស្ថ» ហើយ «ប្រស្ថ» នោះ តាមប្រពៃណី គេយល់ថាស្មើនឹង ៤ «កុដវ»។ ដូចគ្នានេះដែរ មានវិមាត្រ «ដសប្រស្ថ», «សតប្រស្ថ» និង «សហស្រប្រស្ថ» ផងដែរ។
Verse 15
जलतैलादिगंधानां यथायोग्यं च मानतः । मानुषार्षस्वयंभूनां महापूजेति कथ्यते
ពេលបូជាដោយថ្វាយទឹក ប្រេង និងក្លិនក្រអូបផ្សេងៗ តាមសមស្រប និងតាមបរិមាណត្រឹមត្រូវ នោះ—មិនថាលិង្គៈធ្វើដោយមនុស្ស ឬតាំងដោយឥសី ឬបង្ហាញដោយខ្លួនឯង—ការបូជាបែបនេះត្រូវបានហៅថា «មហាបូជា» (ការបូជាធំ)។
Verse 16
इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां षोडशोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទីដប់ប្រាំមួយ ក្នុង «វិទ្យេឝ្វរសំហិតា» នៃ «ស្រីឝិវមហាបុរាណ» ដ៏បរិសុទ្ធ។
Verse 17
दीपाज्ज्ञानमवाप्नोति तांबूलाद्भोगमाप्नुयात् । तस्मात्स्नानादिकं षट्कं प्रयत्नेन प्रसाधयेत्
ដោយថ្វាយប្រទីប នឹងទទួលបានចំណេះដឹងពិត; ដោយថ្វាយតាំបូល (ស្លឹកប៊ីទែល) នឹងទទួលបានសុខសាន្តនៃការរស់នៅ និងសេចក្តីសុខសម្បូរ។ ដូច្នេះ គួរបំពេញដោយខិតខំ នូវកិច្ចបូជាប្រាំមួយប្រការ ចាប់ពីការងូតទឹកជាដើម។
Verse 18
नमस्कारो जपश्चैव सर्वाभीष्टप्रदावुभौ । पूजान्ते च सदाकार्यौ भोगमोक्षार्थिभिर्नरैः
ការកោតគោរពដោយលំអៀងកាយ (នមស្ការ) និងការសូត្រមន្ត (ជប) ទាំងពីរ ជាអ្នកផ្តល់ផលសម្រេចបំណងទាំងអស់។ ដូច្នេះ នៅចុងបូជា គួរធ្វើជានិច្ច ដោយមនុស្សដែលប្រាថ្នាទាំងសុខលោកីយ៍ (ភោគ) ឬសេចក្តីរួចផុត (មោក្ខ)។
Verse 19
संपूज्य मनसा पूर्वं कुर्यात्तत्तत्सदा नरः । देवानां पूजया चैव तत्तल्लोकमवाप्नुयात्
មនុស្សគួរបូជាជាមុនដោយចិត្ត (មនសាបូជា) ហើយបន្ទាប់មក ត្រូវអនុវត្តបូជាដែលសមស្របនោះជានិច្ច។ ដោយបូជាទេវតាទាំងឡាយ គេនឹងទៅដល់លោករបស់ទេវតានោះៗ។
Verse 20
तदवांतरलोके च यथेष्टं भोग्यमाप्यते । तद्विशेषान्प्रवक्ष्यामि शृणुत श्रद्धया द्विजाः
ហើយនៅក្នុងលោកកណ្ដាលទាំងនោះ គេបានទទួលសុខសម្បទាតាមចំណង់ និងបុណ្យកុសលរបស់ខ្លួន។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីភាពខុសគ្នាពិសេសរបស់វា—សូមស្តាប់ដោយសទ្ធា ឱ ទ្វិជៈទាំងឡាយ។
Verse 21
विघ्नेशपूजया सम्यग्भूर्लोकेऽभीष्टमाप्नुयात् । शुक्रवारे चतुर्थ्यां च सिते श्रावणभाद्र के
ដោយបូជាវិឃ្នេឝ (Vighneśa/គណេឝ) ឲ្យត្រឹមត្រូវ គេនឹងបានសម្រេចបំណងនៅក្នុងលោកមនុស្សនេះ។ ជាពិសេស គួរធ្វើនៅថ្ងៃសុក្រ នៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី៤ (ចតុរថី) ក្នុងពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ នៃខែស្រាវណ និងភាទ្របទ។
Verse 22
भिषगृक्षे धनुर्मासे विघ्नेशं विधिवद्यजेत् । शतं पूजासहस्रं वा तत्संख्याकदिनैर्व्रजेत्
នៅពេលនក្ខត្រ «ភីសគ» (ធនិឋ្ឋា) និងក្នុងខែ «ធនុរ» (មារគសីរ្ស) គួរធ្វើបូជាព្រះវិឃ្នេឝៈតាមវិធីសាស្ត្រដែលបានកំណត់។ គួរធ្វើបូជាថ្វាយ ១០០ ដង ឬ ១០០០ ដង ហើយបញ្ចប់តាមចំនួនថ្ងៃស្មើនឹងចំនួននោះ។
Verse 23
देवाग्निश्रद्धया नित्यं पुत्रदं चेष्टदं नृणाम् । सर्वपापप्रशमनं तत्तद्दुरितनाशनम्
បើអនុវត្តរៀងរាល់ថ្ងៃដោយសទ្ធាចំពោះទេវតា និងភ្លើងបរិសុទ្ធ (អគ្និ) វាផ្តល់កូនចៅ និងបំពេញគោលបំណងត្រឹមត្រូវរបស់មនុស្ស; វាសម្រួលបាបទាំងអស់ និងបំផ្លាញទោសកម្រិតនីមួយៗ។
Verse 24
वारपूजांशिवादीनामात्मशुद्धिप्रदां विदुः । तिथिनक्षत्रयोगानामाधारं सार्वकामिकम्
អ្នកប្រាជ្ញដឹងថា ការបូជាតាមថ្ងៃនៃសប្ដាហ៍—ចាប់ពីការបូជាព្រះឝិវ និងទេវតាដទៃ—ផ្តល់ការសុទ្ធសាធក្នុងខ្លួន។ វាជាមូលដ្ឋានសកល បំពេញបំណង សម្រាប់វិន័យអនុវត្តតាម ទិថិ, នក្ខត្រ និង យោគ។
Verse 25
तथा बृद्धिक्षयाभावात्पूर्णब्रह्मात्मकं विदुः । उदयादुदयं वारो ब्रह्मप्रभृति कर्मणाम्
ដូចគ្នានេះ ដោយព្រះអង្គឥតមានការកើនឡើង ឬថយចុះ អ្នកប្រាជ្ញដឹងថា ព្រះអង្គមានសភាពជាព្រហ្មពេញលេញ។ ពីការលេចឡើងទៅការលេចឡើង វដ្តនៃកម្ម—ចាប់ពីព្រះព្រហ្មា—កើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ដោយអំណាចបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ។
Verse 26
तिथ्यादौ देवपूजा हि पूर्णभोगप्रदा नृणाम् । पूर्वभागः पितृणां तु निशि युक्तः प्रशस्यते
នៅដើមទិថិ ការបូជាទេវតា ប្រាកដជាផ្តល់ផលបរិបូរណ៍នៃសុខសម្បទា និងការសម្រេចបំណងដល់មនុស្ស។ តែសម្រាប់ពិត្រ (វិញ្ញាណបុព្វបុរស) ពេលដើមនៃរាត្រី ដែលអនុវត្តត្រឹមត្រូវ ត្រូវបានសរសើរថាសមរម្យ។
Verse 27
परभागस्तु देवानां दिवा युक्तः प्रशस्यते । उदयव्यापिनी ग्राह्या मध्याह्ने यदि सा तिथिः
សម្រាប់ទេវតាទាំងឡាយ ភាគចុងនៃពេលវេលា ដែលភ្ជាប់នឹងពេលថ្ងៃ ត្រូវបានសរសើរថាជាមង្គល។ បើតិថីលាតសន្ធឹងដល់ពេលថ្ងៃរះ តិថីនោះគួរយក; ហើយបើមាននៅពេលថ្ងៃត្រង់ ក៏ត្រូវទទួលយកសម្រាប់ពិធីដែរ។
Verse 28
देवकार्ये तथा ग्राह्यास्थिति ऋक्षादिकाः शुभाः । सम्यग्विचार्य वारादीन्कुर्यात्पूजाजपादिकम्
ក្នុងកិច្ចពិធីដ៏ទេវីយៈ គួរទទួលយកតែស្ថានភាពមង្គល ដូចជា នក្ខត្រ (ឫក្ស) ល្អ និងកត្តាផ្សេងៗ។ បន្ទាប់ពីពិចារណាឲ្យបានត្រឹមត្រូវអំពីថ្ងៃសប្ដាហ៍ និងកាលវេលាផ្សេងៗហើយ ទើបអនុវត្តបូជា ជបៈ និងវត្តប្រតិបត្តិដ៏សក្ការៈ (សម្រាប់ព្រះសិវៈ)។
Verse 29
पूजार्यते ह्यनेनेति वेदेष्वर्थस्य योजना । पूर्णभोगफलसिद्धिश्च जायते तेन कर्मणा
ក្នុងវេដៈ អត្ថន័យត្រូវបានរៀបចំដូច្នេះថា៖ «ដោយពិធីនេះ មនុស្សក្លាយជាអ្នកសមគួរឲ្យគេបូជា»។ ហើយដោយកិច្ចកម្មនោះឯង ការសម្រេចផលពេញលេញនៃការរីករាយ និងការបំពេញបំណង កើតមានឡើង។
Verse 30
मनोभावांस्तथा ज्ञानमिष्टभोगार्थयोजनात् । पूजाशब्दर्थ एवं हि विश्रुतो लोकवेदयोः
ព្រោះវានាំឲ្យចិត្តមានសភាពល្អ និងចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ ត្រូវសម្របសម្រួលទៅរកការសម្រេចផលដែលប្រាថ្នា ដូច្នេះនេះហើយជាអត្ថន័យនៃពាក្យ «បូជា» (pūjā) ដែលល្បីល្បាញទាំងក្នុងលោក និងក្នុងវេដៈ។
Verse 31
नित्यनैमित्तिकं कालात्सद्यः काम्ये स्वनुष्ठिते । नित्यं मासं च पक्षं च वर्षं चैव यथाक्रमम्
ពិធីកាតព្វកិច្ច និងពិធីពេលកាល ឲ្យផលតាមពេលវេលាសមគួរ; តែពិធីកាម្យៈដែលអនុវត្តត្រឹមត្រូវ ឲ្យផលភ្លាមៗ។ តាមលំដាប់៖ ភ្លាមៗសម្រាប់កាម្យៈ ហើយសម្រាប់អ្វីផ្សេងទៀត—រាល់ថ្ងៃ រាល់ខែ រាល់ពាក់កណ្តាលខែ និងរាល់ឆ្នាំ។
Verse 32
तत्तत्कर्मफलप्राप्तिस्तादृक्पापक्षयः क्रमात् । महागणपतेः पूजा चतुर्थ्यां कृष्णपक्षके
តាមលំដាប់ គេបានទទួលផលសមស្របនៃកិច្ចការនីមួយៗ ហើយបាបប្រភេទដូចគ្នាត្រូវបានបំផ្លាញបន្តិចម្តងៗ។ ដូច្នេះ គួរធ្វើបូជាព្រះមហាគណបតិ នៅថ្ងៃចតុរថី ក្នុងក្រឹෂ್ಣបក្ស (ពាក់កណ្តាលខែខ្មៅ)។
Verse 33
पक्षपापक्षयकरी पक्षभोगफलप्रदा । चैत्रे चतुर्थ्यां पूजा च कृता मासफलप्रदा
បូជានៅថ្ងៃចតុរថី ក្នុងខែចៃត្រា ជាអ្នកបំផ្លាញបាបដែលសន្សំក្នុងមួយពាក់កណ្តាលខែ និងប្រទានការរីករាយនិងផលនៃពាក់កណ្តាលខែនោះ។ ពិតប្រាកដ បូជាបែបនេះផ្តល់បុណ្យស្មើនឹងផលនៃមួយខែទាំងមូល។
Verse 34
वर्षभोगप्रदा ज्ञेया कृता वै सिंहभाद्र के । श्रवण्यादित्यवारे च सप्तम्यां हस्तभे दिने
ចូរដឹងថា វ្រតនេះជាអ្នកផ្តល់ការរីករាយ និងសម្បត្តិសុភមង្គលរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ នៅពេលអនុវត្តក្នុងខែភាទ្របទ ក្រោមរាសីសിംហ (Siṃha/Leo) — នៅថ្ងៃអាទិត្យ ពេលមាននក្ខត្រា Śravaṇā នៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី៧ (សប្តមី) និងនៅថ្ងៃដែលព្រះចន្ទស្ថិតក្នុង Hasta។
Verse 35
माघशुक्ले च सप्तम्यामादित्ययजनं चरेत् । ज्येष्ठभाद्र कसौम्ये च द्वादश्यां श्रवर्णक्षके
នៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី៧ (សប្តមី) នៃពាក់កណ្តាលភ្លឺក្នុងខែមាឃ គួរអនុវត្តការបូជាព្រះអាទិត្យ (Āditya)។ ដូចគ្នានេះផងដែរ ក្នុងខែជ្យេṣ្ឋ និងភាទ្របទ—នៅថ្ងៃចន្ទ (សោម) នៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី១២ (ទ្វាទសី) ហើយពេលមាននក្ខត្រា Śravaṇa គួរធ្វើបូជាតាមវិធីដែលបានកំណត់។
Verse 36
द्वादश्यां विष्णुयजनमिष्टंसंपत्करं विदुः । श्रावणे विष्णुयजनमिष्टारोग्यप्रदं भवेत्
បណ្ឌិតទាំងឡាយប្រកាសថា ការបូជាព្រះវិṣṇu នៅថ្ងៃទ្វាទសី ជាកិច្ចមង្គល នាំមកសម្បត្តិរុងរឿង។ ហើយការបូជាព្រះវិṣṇu ក្នុងខែស្រាវណៈ ជាអ្នកប្រទានសុខភាពតាមបំណង និងការរួចផុតពីជំងឺ។
Verse 37
गवादीन्द्वादशानर्थान्सांगान्दत्वा तु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति द्वादश्यां विष्णुतर्पणात्
ផលបុណ្យណាដែលទទួលបានដោយការបរិច្ចាគអំណោយមានតម្លៃដប់ពីរ ចាប់ពីគោ ជាមួយគ្រឿងបរិក្ខារគ្រប់គ្រាន់—ផលនោះដដែល អ្នកនឹងទទួលបានដោយការធ្វើតර්បណៈ (បូជាទឹកបញ្ចុះ) ដល់ព្រះវិṣṇu នៅថ្ងៃទ្វាទសី។
Verse 38
द्वादश्यां द्वादशान्विप्रान्विष्णोर्द्वादशनामतः । षोडशैरुपचारैश्च यजेत्तत्प्रीतिमाप्नुयात्
នៅថ្ងៃទ្វាទសី គួរបូជាព្រះព្រាហ្មណ៍ប្រាជ្ញា ១២ អង្គ ដោយអញ្ជើញនាមទាំងដប់ពីររបស់ព្រះវិṣṇu ហើយគោរពពួកគេដោយគ្រឿងបូជាប្រពៃណីដប់ប្រាំមួយប្រការ; ដោយធ្វើដូច្នេះ នឹងទទួលបានព្រះគុណ និងការពេញព្រះហឫទ័យរបស់ទេវតានោះ។
Verse 39
एवं च सर्वदेवानां तत्तद्द्वादशनामकैः । द्वादशब्रह्मयजनं तत्तत्प्रीतिकरं भवेत्
ដូច្នេះដែរ សម្រាប់ទេវតាទាំងអស់ ការបូជាដោយឈ្មោះដប់ពីររបស់ព្រះនីមួយៗ ក្លាយជាការបូជា «ព្រហ្ម» ដប់ពីរប្រការ ហើយនាំមកនូវសេចក្តីរីករាយ និងការពេញចិត្តដល់ព្រះនីមួយៗ។
Verse 40
कर्कटे सोमवारे च नवम्यां मृगशीर्षके । अंबां यजेद्भूतिकामः सर्वभोगफलप्रदाम्
នៅពេលព្រះចន្ទស្ថិតក្នុងរាសីកក្កដា នៅថ្ងៃចន្ទ និងនៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី៩ ក្រោមនក្ខត្រ ម្រឹគសីរសៈ អ្នកប្រាថ្នាសម្បត្តិគួរបូជាអំបា; នាងប្រទានផលនៃសេចក្តីរីករាយ និងការបំពេញបំណងគ្រប់យ៉ាង។
Verse 41
आश्वयुक्छुक्लनवमी सर्वाभीष्टफलप्रदा । आदिवारे चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे विशेषतः
ថ្ងៃចន្ទ្រាទី៩ ក្នុងពាក់កណ្តាលភ្លឺ នៃខែអាស្វយុជ ប្រទានផលដែលប្រាថ្នាទាំងអស់។ ជាពិសេស ថ្ងៃចន្ទ្រាទី១៤ ក្នុងពាក់កណ្តាលងងឹត បើត្រូវនឹងថ្ងៃអាទិត្យ មានអานุភាពខ្លាំងសម្រាប់ការសម្រេចគោលបំណងតាមរយៈការបូជាព្រះសិវៈ។
Verse 42
आर्द्रायां च महार्द्रायां शिवपूजा विशिष्यते । माघकृष्णचतुर्दश्यां सर्वाभीष्टफलप्रदा
ការបូជាព្រះសិវៈ លេចធ្លោជាពិសេស នៅថ្ងៃអារទ្រា និងមហាអារទ្រា។ ហើយនៅថ្ងៃចន្ទ្រាទី១៤ ក្នុងពាក់កណ្តាលងងឹត នៃខែមាឃ ក៏ប្រទានផលដែលប្រាថ្នាទាំងអស់ដែរ។
Verse 43
आयुष्करी मृत्युहरा सर्वसिद्धिकरी नृणाम् । ज्येष्ठमासे महार्द्रायां चतुर्दशीदिनेपि च
សម្រាប់មនុស្ស វាប្រទានអាយុយឺនយូរ បំបាត់ភ័យមរណៈ និងប្រទានសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង—ពិសេសនៅខែជ្យេឋ្ឋ (Jyeṣṭha) ក្រោមនក្ខត្រា អារទ្រា ធំ (Mahā-Ārdrā) និងនៅថ្ងៃចតុរទសី (Caturdaśī)។
Verse 44
मार्गशीर्षार्द्रकायां वा षोडशैरुपचारकैः । तत्तन्मूर्तिशिवं पूज्य तस्य वै पाददर्शनम्
ឬនៅថ្ងៃអារទ្រកា ក្នុងខែមារគសិរ្សៈ គួរបូជាព្រះសិវៈក្នុងរូបមន្ត្រីនោះ ដោយឧបចារៈដប់ប្រាំមួយប្រការ; ដោយហេតុនោះ មនុស្សពិតជាទទួលបានទស្សនៈដ៏មង្គលនៃព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 45
शिवस्य यजनं ज्ञेयं भोगमोक्षप्रदं नृणाम् । वारादिदेवयजनं कार्तिके हि विशिष्यते
ចូរដឹងថា ការបូជាព្រះសិវៈ ជាអំពើដែលប្រទានទាំងភោគសម្បត្តិ និងមោក្សៈដល់មនុស្ស។ ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងខែកាត្តិកៈ ការបូជាព្រះសិវៈ និងទេវតាផ្សេងៗ កាន់តែមានអានុភាពពិសេស។
Verse 46
कार्तिके मासि संप्राप्ते सर्वान्देवान्यजेद्बुधः । दानेन तपसा होमैर्जपेन नियमेन च
ពេលខែកាត្តិកៈមកដល់ អ្នកប្រាជ្ញគួរបូជាទេវតាទាំងអស់ ដោយទាន ការតបស្យា ហោមៈ ការជបមន្ត្រ និងការរក្សានិយមវិន័យ។
Verse 47
षोडशैरुपचारैश्च प्रतिमा विप्रमंत्रकैः । ब्राह्मणानां भोजनेन निष्कामार्तिकरो भवेत्
ដោយបូជាព្រះរូបបដិមាបរិសុទ្ធ ដោយឧបចារ ១៦ ប្រការ ជាមួយមន្តដែលព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញសូត្រ ហើយបម្រើអាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ នោះក្លាយជាអ្នកធ្វើអារតីដោយចិត្តមិនប្រាថ្នាផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។
Verse 48
कार्तिके देवयजनं सर्वभोगप्रदं भवेत् । व्याधीनां हरणं चैव भवेद्भूतग्रहक्षयः
បើអ្នកធ្វើទេវយជនៈ (បូជាព្រះ) ក្នុងខែកាត្តិកា នោះនឹងផ្តល់សុខសម្បត្តិ និងពរគ្រប់ប្រការ។ វាក៏បំបាត់ជំងឺ និងធ្វើឲ្យស្ងប់ស្ងាត់ ឬបំផ្លាញទុក្ខទោសដែលកើតពីភូត និងគ្រាហៈ (ឥទ្ធិពលចាប់កាន់) ផងដែរ។
Verse 49
कार्तिकादित्यवारेषु नृणामादित्यपूजनात् । तैलकार्पासदानात्तु भवेत्कुष्ठादिसंक्षयः
ក្នុងខែកាត្តិកៈ នៅថ្ងៃអាទិត្យ បើមនុស្សបូជាព្រះអាទិត្យ ហើយថែមទាំងបរិច្ចាគប្រេង និងកប្បាស នោះទុក្ខវេទនាដែលចាប់ផ្តើមពីជំងឺគុស្ឋ (រោគស្បែកធ្ងន់) នឹងត្រូវកាត់បន្ថយ និងបំផ្លាញ។
Verse 50
हरीतकीमरीचीनां वस्त्रक्षीरादिदानतः । ब्रह्मप्रतिष्ठया चैव क्षयरोगक्षयो भवेत्
ដោយបរិច្ចាគហរិតកី (ផ្លែឱសថ) និងម្រេចខ្មៅ ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់ ទឹកដោះគោ និងអ្វីៗដូច្នេះ—ហើយដោយបង្កើតការប្រតិស្ឋាប្រហ្មន៍—ជំងឺខ្សាយ (រោគស្គមស្គាំង) និងរោគបំផ្លាញកាយ នឹងត្រូវបំផ្លាញ។
Verse 51
दीपसर्षपदानाच्च अपस्मारक्षयो भवेत् । कृत्तिकासोमवारेषु शिवस्य यजनं नृणाम्
ដោយបរិច្ចាគចង្កៀង និងគ្រាប់សណ្ដែកសារ្សប (មូស្តាត) នោះរោគអបស្មារ (ជំងឺប្រកាច់ និងភាពភ្លេចភ្លាំងបាំងបិតចិត្ត) នឹងត្រូវបំផ្លាញ។ សម្រាប់មនុស្ស ការយជនៈបូជាព្រះសិវៈ ជាពិសេសនៅពេលនក្ខត្រ ក្រឹត្តិកា ស្របគ្នានឹងថ្ងៃចន្ទ មានប្រសិទ្ធិភាពយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 52
महादारिद्र्य शमनं सर्वसंपत्करं भवेत् । गृहक्षेत्रादिदानाच्च गृहोपकरणादिना
ការបរិច្ចាគផ្ទះ ដីធ្លី និងសម្ភារៈគ្រួសារផ្សេងៗ គឺជាឱសថបំបាត់ភាពក្រីក្រធំ និងជាមូលហេតុនាំមកនូវសម្បត្តិគ្រប់ប្រភេទ។
Verse 53
कृत्तिकाभौमवारेषु स्कंदस्य यजनान्नृणाम् । दीपघंटादिदानाद्वै वाक्सिद्धिरचिराद्भवेत्
នៅពេលនក្ខត្រ ក្រឹត្តិកា ត្រូវនឹងថ្ងៃអង្គារ បើមនុស្សបូជាព្រះស្កន្ទៈ នោះដោយបរិច្ចាគចង្កៀង កណ្ដឹង និងវត្ថុដូច្នេះ វាក្សិទ្ធិ—អំណាចនៃពាក្យសម្តី—នឹងកើតឡើងឆាប់រហ័ស។
Verse 54
कृत्तिकासौम्यवारेषु विष्णोर्वै यजनं नृणाम् । दध्योदनस्य दानं च सत्संतानकरं भवेत्
នៅពេលនក្សត្រ ក្រឹត្តិកា ស្របគ្នានឹងថ្ងៃពុធ (សោម្យវារ) គេថា មនុស្សគួរធ្វើយជ្ញា-បូជាព្រះវិෂ್ಣុ; ហើយការធ្វើទាន “ដធ្យោទន” (អង្ករចម្អិនជាមួយទឹកដោះគោជូរ) នឹងក្លាយជាមូលហេតុនាំឲ្យបានកូនចៅល្អប្រសើរ។
Verse 55
कृतिकागुरुवारेषु ब्रह्मणो यजनाद्धनैः । मधुस्वर्णाज्यदानेन भोगवृद्धिर्भवेन्नृणाम्
នៅពេលក្រឹត្តិកា ស្របគ្នានឹងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (គុរុវារ) ដោយការគោរពបូជាព្រះព្រាហ្មណ៍ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ និងដោយការធ្វើទានទឹកឃ្មុំ មាស និងឃី (ghee) មនុស្សនឹងបានកើនឡើងនៃភោគសម្បត្តិ និងសេចក្តីរុងរឿង។
Verse 56
गंधपुष्पान्नदानेन भोग्यवृद्धिर्भवेन्नृणाम्
ដោយការបូជាថ្វាយក្លិនក្រអូប ផ្កា និងអាហារ មនុស្សនឹងទទួលបានការកើនឡើងនៃភោគ្យៈ—អ្វីដែលគួរទទួលរង និងស្បៀងសម្រាប់ជីវិត។
Verse 57
वंध्या सुपुत्रं लभते स्वर्णरौप्यादिदानतः । कृत्तिकाशनिवारेषु दिक्पालानां च वंदनम्
ស្ត្រីគ្មានកូន នឹងទទួលបានកូនប្រុសមានគុណធម៌ ដោយការបរិច្ចាគមាស ប្រាក់ និងវត្ថុដូច្នោះ; ហើយនៅថ្ងៃក្រឹត្តិកា និងថ្ងៃសៅរ៍ គួរធ្វើនមស្ការដោយក្តីគោរពចំពោះអធិការក្សត្រទិសទាំងឡាយ។
Verse 58
दिग्गजानां च नागानां सेतुपानां च पूजनम् । त्र्यंबकस्य च रुद्रस्य विष्णोः पापहरस्य च
គួរធ្វើបូជាចំពោះដំរីអធិការទិសទាំងឡាយ ចំពោះនាគទាំងឡាយ និងចំពោះអ្នកការពារស្ពានបរិសុទ្ធ; ហើយដូចគ្នានោះដែរ ចំពោះត្រ្យំបក—រុទ្រាផ្ទាល់—និងចំពោះវិષ્ણុ អ្នកដកបាបចេញ។
Verse 59
ज्ञानदं ब्रह्मणश्चैव धन्वंतर्यश्विनोस्तथा । रोगापमृत्युहरणं तत्कालव्याधिशांतिदम्
វាផ្តល់ចំណេះដឹងវិញ្ញាណដូចព្រះព្រហ្មា ហើយប្រទានអំណាចព្យាបាលដូចធន្វន្តរិ និងអស្វិនីកុមារ។ វាបំបាត់ជំងឺ និងមរណភាពមិនទាន់ពេល ហើយធ្វើឲ្យជំងឺភ្លាមៗស្ងប់ស្ងាត់ភ្លាមតែម្ដង។
Verse 60
लवणायसतैलानां माषादीनां च दानतः । त्रिकटुफलगंधानां जलादीनां च दानतः
ដោយបរិច្ចាគអំបិល ដែក និងប្រេង; ដោយបរិច្ចាគសណ្តែកខ្មៅ និងធញ្ញជាតិផ្សេងៗ; ដោយថ្វាយគ្រឿងហឹរ៣ប្រភេទ ផ្លែឈើ និងគ្រឿងក្រអូប; ហើយដោយផ្តល់ទឹក និងអ្វីៗចាំបាច់ដូច្នេះ—មនុស្សទទួលបានបុណ្យកុសល ដែលគាំទ្រភក្តីចំពោះព្រះសិវៈ និងផ្លូវសម្អាតខ្លួន។
Verse 61
द्रवाणां कठिनानां च प्रस्थेन पलमानतः । स्वर्गप्राप्तिर्धनुर्मासे ह्युषःकाले च पूजनम्
ដោយថ្វាយដល់ព្រះសិវៈនូវវត្ថុរាវ និងវត្ថុរឹងទាំងឡាយ តាមមាត្រដ្ឋានប្រស្ថៈ និងតាមទម្ងន់បលៈ—មនុស្សនឹងបានទៅសួគ៌។ ហើយការបូជាក្នុងខែធនុរ ជាពិសេសនៅពេលអរុណោទ័យ គឺមានបុណ្យកុសលយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 62
शिवादीनां च सर्वेषां क्रमाद्वै सर्वसिद्धये । शाल्यन्नस्य हविष्यस्य नैवेद्यं शस्तमुच्यते
សម្រាប់ព្រះសិវៈ និងទេវតាទាំងអស់ កាលបូជាតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ ដើម្បីសម្រេចសិទ្ធិពេញលេញ នៃវេដ្យៈ (naivedya) ជាអង្ករឆ្អិន—អាហារ havis បរិសុទ្ធ—ត្រូវបានប្រកាសថាល្អបំផុត។
Verse 63
विविधान्नस्य नैवेद्यं धनुर्मासे विशिष्यते । मार्गशीर्षेऽन्नदस्यैव सर्वमिष्टफलं भवेत्
នៅខែធនុរ (Dhanur) ការថ្វាយនៃវេដ្យៈជាអាហារឆ្អិននានាប្រភេទ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាពិសេស។ ហើយនៅខែមារគសិរ្ស (Mārgaśīrṣa) អ្នកបូជិកដែលបរិច្ចាគអាហារ នឹងទទួលបានផលល្អគ្រប់យ៉ាងតាមបំណង។
Verse 64
पापक्षयं चेष्टसिद्धिं चारोग्यं धर्ममेव च । सम्यग्वेदपरिज्ञानं सदनुष्ठानमेव च
វានាំមកនូវការបំផ្លាញបាប ការសម្រេចគោលបំណងដ៏ត្រឹមត្រូវ និងសុខភាពល្អ; វាបង្កើតធម៌ ឲ្យដឹងវេទយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ហើយនាំទៅកាន់ការអនុវត្តសាសនាដោយវិន័យត្រឹមត្រូវ។
Verse 65
इहामुत्र महाभोगानंते योगं च शाश्वतम् । वेदांतज्ञानसिद्धिं च मार्गशीर्षान्नदो लभेत्
អ្នកដែលបូជាអាហារ ក្នុងខែមារគសីរ្ស (Mārgaśīrṣa) នឹងទទួលបានសេចក្តីសុខសម្បូរបែបដ៏ធំទូលាយ ទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ; ហើយនៅចុងក្រោយ នឹងបានយោគៈអស់កល្ប (ការរួមជាមួយព្រះសិវៈ) និងការសម្រេចចំណេះដឹងវេទាន្ត។
Verse 66
मार्गशीर्षे ह्युषःकाले दिनत्रयमथापि वा । यजेद्देवान्भोगकामो नाधनुर्मासिको भवेत्
ក្នុងខែមារគសីរ្ស នៅពេលអរុណោទ័យ អ្នកប្រាថ្នាភោគសុខគួរបូជាទេវតា៣ថ្ងៃ ឬយ៉ាងហោចណាស់តាមរយៈពេលនោះ ដោយហេតុនេះ មិនត្រូវចងក្រងក្នុងវត្តធនុរមាសាដ៏តឹងរឹងឡើយ។
Verse 67
यावत्संगवकालं तु धनुर्मासो विधीयते । धनुर्मासे निराहारो मासमात्रं जितेंद्रियः
ធនុរមាសា ត្រូវអនុវត្តរហូតដល់ពេលសង្គវ (ពាក់កណ្តាលព្រឹក)។ ក្នុងធនុរមាសា គួរអត់អាហារពេញមួយខែ ដោយទប់ស្កាត់អារម្មណ៍ទាំងឡាយឲ្យស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រង។
Verse 68
आमध्याह्नजपेद्विप्रो गायत्रीं वेदमातरम् । पंचाक्षरादिकान्मंत्रान्पश्चादासप्तिकं जपेत्
នៅពេលថ្ងៃត្រង់ ព្រះទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណ៍) គួរជបៈគាយត្រី មាតានៃវេដៈ។ បន្ទាប់មក គួរជបៈមន្ត្រចាប់ពីបញ្ចាក្សរី «ឱំ នមះ សិវាយ» ហើយបន្តជបៈរហូតដល់សំណុំទី៧ តាមវិធីដែលបានកំណត់។
Verse 69
ज्ञानं लब्ध्वा च देहांते विप्रो मुक्तिमवाप्नुयात् । अन्येषां नरनारीणां त्रिःस्नानेन जपेन च
បានទទួលចំណេះដឹងវិញ្ញាណដ៏ពិតប្រាកដហើយ នៅចុងជីវិត ព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់នឹងឈានដល់មោក្សៈ (ការលោះលែង)។ សម្រាប់បុរសនារីដទៃទៀត ការចូលទៅជិតមោក្សៈកើតឡើងដោយវិន័យងូតទឹកបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ និងការធ្វើជបៈ (សូត្រមន្ត) តាមពិធីសុទ្ធសាធសម្រាប់ការគោរពបូជាព្រះសិវៈ។
Verse 70
सदा पंचाक्षरस्यैव विशुद्धं ज्ञानमाप्यते । इष्टमन्त्रान्सदा जप्त्वा महापापक्षयं लभेत्
ដោយភក្តីជានិច្ចចំពោះមន្ត្រាប្រាំអក្សរ (pañcākṣara) តែប៉ុណ្ណោះ នឹងទទួលបានចំណេះដឹងសុទ្ធសាធ ឥតមលិន។ ហើយដោយសូត្រមន្ត្រដែលខ្លួនជ្រើសរើសជានិច្ច នឹងទទួលបានការបំផ្លាញបាបធំៗផងដែរ។
Verse 71
धनुर्मासे विशेषेण महानैवेद्यमाचरेत् । शालितंडुलभारेण मरीचप्रस्थकेन च
ជាពិសេសក្នុងខែធនុរ (Dhanur) គួរធ្វើមហានៃវេទ្យ (mahā-naivedya) ដ៏អធិកអធមថ្វាយព្រះសិវៈ—ដោយប្រើអង្ករពូជសាលី (śāli) មួយបន្ទុកពេញ និងម្រេចខ្មៅ (marīca) មួយប្រស្ថ (prastha) ផងដែរ។
Verse 72
गणनाद्द्वादशं सर्वं मध्वाज्यकुडवेन हि । द्रोणयुक्तेन मुद्गेन द्वादशव्यंजनेन च
ក្នុងគ្រឿងទាំងអស់នេះ ត្រូវរាប់ឲ្យបានដប់ពីរ៖ ទឹកឃ្មុំ និងទឹកខ្លាញ់ (ឃ្រឹត) មួយគុដវៈ; សណ្ដែកបៃតង (មុទ្គ) មួយដ្រូណ; ហើយម្ហូបជំនួយដែលចម្អិនរួច ដប់ពីរប្រភេទផងដែរ។
Verse 73
घृतपक्वैरपूपैश्च मोदकैः शालिकादिभिः । द्वादशैश्च दधिक्षीरैर्द्वादशप्रस्थकेन च
(គួរតែបូជា) នំដែលចម្អិនក្នុងឃ្រឹត (ទឹកខ្លាញ់), ជាមួយនំអាពូបៈផ្អែម និងមោទកៈ; ជាមួយអង្ករល្អ និងអ្វីៗដូច្នោះ; ហើយទៀតទាំងទឹកដោះគោជូរ និងទឹកដោះគោ ដប់ពីរមាត្រា—សរុបជាដប់ពីរ ប្រស្ថៈ។
Verse 74
नारिकेलफलादीनां तथा गणनया सह । द्वादशक्रमुकैर्युक्तं षट्त्रिंशत्पत्रकैर्युतम्
ជាមួយផ្លែដូង និងផ្លែឈើផ្សេងៗ ដោយរាប់ចំនួន និងរៀបចំត្រឹមត្រូវ ត្រូវបំពាក់ជាមួយគ្រាប់ស្លាបព្រា (areca) ចំនួនដប់ពីរ ហើយភ្ជាប់ជាមួយស្លឹកចំនួនសាមសិបប្រាំមួយ តាមវិធានបូជាព្រះសិវៈ។
Verse 75
कर्पूरखुरचूर्णेन पंचसौगंधिकैर्युतम् । तांबूलयुक्तं तु यदा महानैवेद्यलक्षणम्
ពេលដែលគ្រឿងបូជាត្រូវរៀបចំដោយកំពូរ និងម្សៅក្រអូបល្អ លាយជាមួយក្លិនក្រអូបទាំងប្រាំ ហើយភ្ជាប់ជាមួយតាំបូល (ស្លឹកប៊ីទែល) នោះគេរាប់ថាជាលក្ខណៈនៃ «មហានៃវេឌ្យ»—គ្រឿងបូជាអាហារដ៏ឧត្តមសម្រាប់ព្រះសិវៈ។
Verse 76
महानैवेद्यमेतद्वै देवतार्पणपूर्वकम् । वर्णानुक्रमपूर्वेण तद्भक्तेभ्यः प्रदापयेत्
នេះហើយជាមហានៃវេឌ្យ (great naivedya) គ្រឿងបូជាអាហារដ៏សក្ការៈ។ បន្ទាប់ពីថ្វាយជាមុនដល់ទេវតាទាំងឡាយតាមរបៀបត្រឹមត្រូវហើយ គួរចែកចាយទៅដល់អ្នកបម្រើស្មោះរបស់ព្រះអម្ចាស់នោះ តាមលំដាប់វណ្ណៈឲ្យសមរម្យ។
Verse 77
एवं चौदननैवेद्याद्भूमौ राष्ट्रपतिर्भवेत् । महानैवेद्यदानेन नरः स्वर्गमवाप्नुयात्
ដូច្នេះ ដោយថ្វាយបាយឆ្អិនជានៃវេទ្យ (naivedya) ចំពោះព្រះសិវៈ មនុស្សនោះក្លាយជាម្ចាស់នគរលើផែនដី; ហើយដោយការថ្វាយនៃវេទ្យដ៏អធិក អ្នកនោះបានទៅសួគ៌ ដោយព្រះអនុគ្រោះឆ្លើយតបនឹងភក្តីក្នុងពិធីបូជាត្រឹមត្រូវ។
Verse 78
महानैवेद्यदानेन सहस्रेण द्विजर्षभाः । सत्यलोके च तल्लोके पूर्णमायुरवाप्नुयात्
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ដោយការថ្វាយនៃវេទ្យដ៏អធិក (naivedya) ចំនួនមួយពាន់ដង ក្នុងការបូជាព្រះសិវៈ មនុស្សនោះបានទៅដល់លោកសត្យ (ពិភពព្រះព្រហ្ម) ហើយនៅក្នុងលោកនោះឯង ទទួលបានអាយុកាលពេញលេញ។
Verse 79
सहस्राणां च त्रिंशत्या महानैवेद्यदानतः । तदूर्ध्वलोकमाप्यैव न पुनर्जन्मभाग्भवेत्
ដោយបូជានៃវេទ្យដ៏មហិមា (naivedya) ចំនួនមួយពាន់ និងសាមសិប អ្នកសទ្ធាបានទៅដល់លោកខ្ពស់; ដល់អាណាចក្រឧត្តមនោះហើយ គាត់មិនចែករំលែកការកើតឡើងវិញទៀតឡើយ។
Verse 80
सहस्राणां च षट्त्रिंशज्जन्म नैवेद्यमीरितम् । तावन्नैवेद्यदानं तु महापूर्णं तदुच्यते
បានប្រកាសថា ការបូជានៃវេទ្យ (naivedya) ដល់ព្រះសិវៈ ផ្តល់ផលស្មើនឹងគុណបុណ្យនៃកំណើតសាមសិបប្រាំមួយ ក្នុងចំណោមពាន់ៗ។ ដូច្នេះ ការផ្តល់វេទ្យដល់កម្រិតនោះ ត្រូវហៅថា «មហាពូរណ» (mahāpūrṇa) គឺការបូជាពេញលេញដ៏មហិមា។
Verse 81
महापूर्णस्य नैवेद्यं जन्मनैवेद्यमिष्यते । जन्मनैवेद्यदानेन पुनर्जन्म न विद्यते
សម្រាប់ «មហាពូរណ» គឺព្រះសិវៈ អម្ចាស់ពេញលេញទាំងស្រុង ការបូជានៃវេទ្យដែលហៅថា «បូជាកំណើត» ត្រូវបានកំណត់។ ដោយថ្វាយបូជាកំណើតនេះ ការកើតឡើងវិញមិនមានទៀតឡើយ។
Verse 82
ऊर्जे मासि दिने पुण्ये जन्म नैवेद्यमाचरेत् । संक्रांतिपातजन्मर्क्षपौर्णमास्यादिसंयुते
ក្នុងខែឧរជ (ការត្តិក) ដែលជាខែអភិសេកបរិសុទ្ធ នៅថ្ងៃបុណ្យគួរធ្វើនៃវេដ្យៈថ្ងៃកំណើត។ ជាពិសេសពេលត្រូវគ្នានឹងសង្ក្រាន្តិ កាលបាតៈ នក្សត្រកំណើត ពោរណមាសី (ព្រះចន្ទពេញវង់) និងសញ្ញាសក្ការៈដទៃទៀត។
Verse 83
अब्दजन्मदिने कुर्याज्जन्मनैवेद्यमुत्तमम् । मासांतरेषु जन्मर्क्षपूर्णयोगदिनेपि च
នៅថ្ងៃគម្រប់ខួបកំណើត គួរធ្វើនៃវេដ្យៈថ្ងៃកំណើតដ៏ប្រសើរ ក្នុងការបូជាព្រះសិវៈ។ ហើយក្នុងខែចន្លោះៗផងដែរ—នៅថ្ងៃនក្សត្រកំណើត និងនៅថ្ងៃយោគៈពេញលេញដែលជាមង្គល។
Verse 84
मेलने च शनैर्वापि तावत्साहस्रमाचरेत् । जन्मनैवेद्यदानेन जन्मार्पणफलं लभेत्
នៅពេលនៃការជួបប្រទះដ៏បរិសុទ្ធ (ជាមួយព្រះអម្ចាស់ ឬនិមិត្តរូបរបស់ទ្រង់) មិនថាធ្វើបន្តិចម្តងៗ ឬធ្វើរួមគ្នាទាំងអស់ ក៏គួរធ្វើឲ្យបានមួយពាន់ដង។ ដោយថ្វាយកំណើតរបស់ខ្លួនជានៃវេឌ្យ (នៃវេឌ្យៈ អាហារថ្វាយ) គាត់ទទួលបានផលនៃ “ការឧទ្ទិសកំណើត” ដល់ព្រះសិវៈ។
Verse 85
जन्मार्पणाच्छिवः प्रीतिः स्वसायुज्यं ददाति हि । इदं तज्जन्मनैवेद्यं शिवस्यैव प्रदापयेत्
ដោយការថ្វាយកំណើតរបស់ខ្លួន (ជីវិត និងខ្លួនឯង) ដល់ព្រះសិវៈ ព្រះសិវៈពេញព្រះហឫទ័យ ហើយព្រះអង្គផ្តល់សាយុជ្យ (ការរួមជាមួយព្រះអង្គ)។ ដូច្នេះ គួរថ្វាយ “នៃវេឌ្យៈកំណើត” នេះដល់ព្រះសិវៈតែមួយគត់។
Verse 86
योनिलिंगस्वरूपेण शिवो जन्मनिरूपकः । तस्माज्जन्मनिवृत्त्यर्थं जन्म पूजा शिवस्य हि
ក្នុងរូបរាងយោនី និងលិង្គ ព្រះសិវៈជាអ្នកបង្ហាញ និងគ្រប់គ្រងកំណើតផ្ទាល់។ ដូច្នេះ ការគោរពបូជាព្រះសិវៈក្នុង “រូបកំណើត” នេះ គឺធ្វើឡើងដើម្បីបញ្ចប់កំណើត (ការកើតឡើងវិញ)។
Verse 87
बिंदुनादात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजंगमम् । बिंदुः शक्तिः शिवो नादः शिवशक्त्यात्मकं जगत्
សកលលោកទាំងមូល—ទាំងអចល និងចល—មានសភាពជាបិណ្ឌុ និង នាទ។ បិណ្ឌុគឺជាសក្តិ; នាទគឺជាព្រះសិវៈ; ដូច្នេះលោកនេះជាសិវៈ–សក្តិរួមគ្នា។
Verse 88
नादाधारमिदं बिंदुर्बिंद्वाधारमिदं जगत् । जगदाधारभूतौ हि बिंदुनादौ व्यवस्थितौ
បិណ្ឌុនេះមាននាទជាគ្រឹះ; ហើយសកលលោកទាំងមូលមានបិណ្ឌុជាគ្រឹះ។ ពិតប្រាកដណាស់ នាទ និង បិណ្ឌុ ត្រូវបានដាក់តាំងជាមូលដ្ឋានគាំទ្រចក្រវាឡ។
Verse 89
बिन्दुनादयुतं सर्वं सकलीकरणं भवेत् । सकलीकरणाज्जन्मजगत्प्राप्नोत्यसंशयः
នៅពេលសត្តធាតុទាំងមូលរួមជាមួយ បិណ្ឌុ និង នាដៈ វាក្លាយជា «សកលីករណ» គឺស្ថានភាពនៃការបង្ហាញជាក់ស្តែង។ ពីសកលីករណនេះ កើតឡើងដោយមិនសង្ស័យ ពិភពកំណើត—សកលលោកដែលមានរាងកាយ។
Verse 90
बिंदुनादात्मकं लिंगं जगत्कारणमुच्यते । बिंदुर्देवीशिवो नादः शिवलिंगं तु कथ्यते
លិង្គដែលមានសារសំខាន់ជាបិណ្ឌុ និង នាដៈ ត្រូវបានប្រកាសថាជាមូលហេតុនៃសកលលោក។ បិណ្ឌុគឺទេវី និង សិវៈ ហើយ នាដៈគឺការញ័រដើមកំណើតរបស់សិវៈ ដូច្នេះហើយវាត្រូវបានហៅថា «សិវលិង្គ»។
Verse 91
तस्माज्जन्मनिवृत्त्यर्थं शिवलिंगं प्रपूजयेत् । माता देवी बिंदुरूपा नादरूपः शिवः पिता
ដូច្នេះ ដើម្បីបញ្ឈប់ការកើតឡើងវិញ គួរតែបូជាសិវលិង្គ។ ទេវីជាមាតា ក្នុងរូបបិណ្ឌុ ហើយសិវៈជាបិតា ក្នុងរូបនាដៈ។
Verse 92
पूजिताभ्यां पितृभ्यां तु परमानंद एव हि । परमानंदलाभार्थं शिवलिंगं प्रपूजयेत्
ពេលបូជាបិត្រទាំងឡាយ (បុព្វបុរស) ដោយត្រឹមត្រូវ ពួកគេពិតជាទទួលបានសុខានុភាពដ៏អតិបរមា។ ដូច្នេះ ដើម្បីទទួលបានសុខានុភាពដ៏អតិបរមានោះ គួរតែបូជាសិវលិង្គដោយស្មោះស្រឡាញ់។
Verse 93
सा देवी जगतां माता स शिवो जगतः पिता । पित्रोः शुश्रूषके नित्यं कृपाधिक्यं हि वर्धते
នាង—ទេវី—ជាមាតានៃលោកទាំងឡាយ; ហើយព្រះសិវៈជាបិតានៃសកលលោក។ សម្រាប់អ្នកដែលបម្រើឪពុកម្តាយទាំងពីរនេះដោយគោរពជានិច្ច ព្រះគុណដ៏លើសលប់នឹងកើនឡើងរៀងរាល់ថ្ងៃ។
Verse 94
कृपयांतर्गतैश्वर्यं पूजकस्य ददाति हि । तस्मादंतर्गतानंदलाभार्थं मुनिपुंगवाः
ដោយព្រះមហេស្វរៈមានព្រះមហាករុណា ព្រះសិវៈប្រាកដជាប្រទានអធិរាជភាពខាងក្នុងដល់អ្នកបូជា។ ដូច្នេះ ឱ មុនីអធិរាជ ចូរបូជាដើម្បីទទួលបានអានន្ទៈដែលកើតឡើងនៅក្នុងចិត្ត។
Verse 95
पितृमातृस्वरूपेण शिवलिंगं प्रपूजयेत् । भर्गः पुरुषरूपो हि भर्गा प्रकृतिरुच्यते
គួរបូជាព្រះសិវលិង្គ ដោយយល់ថាជារូបពិតនៃឪពុក និងម្តាយរបស់ខ្លួន។ ព្រោះ «ភរគៈ» ជាព្រះបុរស (Puruṣa) អ្នកដឹងស្មារតី; ហើយ «ភរគា» ត្រូវបានហៅថា ប្រក្រឹតិ (Prakṛti) ព្រះអំណាចរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 96
अव्यक्तांतरधिष्ठानं गर्भः पुरुष उच्यते । सुव्यक्तांतरधिष्ठानं गर्भः प्रकृतिरुच्यते
«គರ್ಭៈ» ដែលមានមូលដ្ឋានខាងក្នុងជាអវ្យក្ត (អមនិរូប) ត្រូវហៅថា បុរស (Puruṣa)។ ហើយ «គರ್ಭៈ» ដែលមានមូលដ្ឋានខាងក្នុងជាវ្យក្តដ៏ច្បាស់ ត្រូវហៅថា ប្រក្រឹតិ (Prakṛti)។
Verse 97
पुरुषत्वादिगर्भो हि गर्भवाञ्जनको यतः । पुरुषात्प्रकृतो युक्तं प्रथमं जन्म कथ्यते
ព្រោះបិតាបង្កើតដែលមានរាងកាយ (ព្រះព្រហ្មា) កាន់កាប់នៅក្នុងខ្លួននូវគ្រាប់ពូជនៃ «ភាពជាបុរស» (puruṣatva) និងអ្វីៗផ្សេងទៀត ដូច្នេះ កំណើតដំបូងត្រូវបាននិយាយថា ជាការកើតឡើងនៃប្រក្រឹតិ (Prakṛti) ដោយភ្ជាប់ជាមួយបុរស (Puruṣa)។
Verse 98
प्रकृतेर्व्यक्ततां यातं द्वितीयं जन्म कथ्यते । जन्म जंतुर्मृत्युजन्म पुरुषात्प्रतिपद्यते
ពេលជីវៈ (ព្រលឹង) ក្លាយជាច្បាស់លាស់តាមរយៈប្រក្រឹតិ (Prakṛti) នោះហៅថា កំណើតទីពីរ។ សត្វមានរាងកាយ ទទួលបានកំណើត—និងវដ្តនៃស្លាប់និងកើតឡើងវិញ—ពីបុរស (Puruṣa) ព្រះអម្ចាស់ដែលស្ថិតនៅក្នុង។
Verse 99
अन्यतो भाव्यतेऽवश्यं मायया जन्म कथ्यते । जीर्यते जन्मकालाद्यत्तस्माज्जीव इति स्मृतः
ព្រោះត្រូវបានគិតយ៉ាងចៀសមិនផុតថា «ជាអ្វីផ្សេង» (ក្រៅពីព្រះសិវៈ) សភាពមានរាងកាយរបស់វាត្រូវបាននិយាយថាកើតឡើងដោយមាយា។ ហើយព្រោះវាចាប់ផ្តើមចាស់ទ្រុឌទ្រោមតាំងពីពេលកំណើតទៅមុខ ដូច្នេះហើយត្រូវបានចងចាំថា «ជីវៈ»—ព្រលឹងបុគ្គល។
Verse 100
जन्यते तन्यते पाशैर्जीवशब्दार्थ एव हि । जन्मपाशनिवृत्त्यर्थं जन्मलिंगं प्रपूजयेत्
ពិតប្រាកដណាស់ «ជីវៈ»—អត្ថន័យដែលពាក្យ «សត្វមានជីវិត» សំដៅ—កើតមក ហើយតែងតែត្រូវបានចងក្រងដោយខ្សែចង (បាសៈ)។ ដូច្នេះ ដើម្បីឲ្យការចងក្រងនៃកំណើតជាបន្តបន្ទាប់រលត់ទៅ គួរបូជាលិង្គ «ជន្ម-លិង្គ» ដោយគោរពតាមវិធី។
Verse 101
भं वृद्धिं गच्छतीत्यर्थाद्भगः प्रकृतिरुच्यते । प्राकृतैः शब्दमात्राद्यैः प्राकृतेंद्रियभोजनात्
ព្រោះព្យាង្គ «ភ» បញ្ជាក់ន័យថា «អ្វីដែលលូតលាស់ និងពង្រីក» ដូច្នេះពាក្យ «ភគ» ត្រូវបាននិយាយថាជា ប្រាក្រឹតិ (ធម្មជាតិដើម)។ វាត្រូវបានហៅដូច្នេះ ព្រោះវាបង្កប់ដោយធាតុស្រាលធម្មជាតិ ចាប់ពី «សំឡេង» ជាតន្មាត្រាប៉ុណ្ណោះ ហើយព្រោះវាជាវាលនៃការរីករាយសម្រាប់ឥន្ទ្រីយ៍ធម្មជាតិ (វត្ថុ)។
Verse 102
भगस्येदं भोगमिति शब्दार्थो मुख्यतः श्रुतः । मुख्यो भगस्तु प्रकृतिर्भगवाञ्छिव उच्यते
អត្ថន័យសំខាន់ដែលបានឮសម្រាប់ពាក្យ «bhaga» គឺ «ការរីករាយ/ការសោយសុខ (bhoga)»។ ប៉ុន្តែ «bhaga» ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតគឺ ព្រក្រឹតិ (Prakṛti) ខ្លួនឯង; ដូច្នេះ ព្រះសិវៈត្រូវបានហៅថា «Bhagavān»—ព្រះអម្ចាស់ដែលកាន់កាប់ និងគ្រប់គ្រងអំណាចដ៏លើសលប់នោះ។
Verse 103
भगवान्भोगदाता हि नाऽन्यो भोगप्रदायकः । भगस्वामी च भगवान्भर्ग इत्युच्यते बुधैः
ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ (Bhagavān) តែមួយគត់ជាអ្នកប្រទានការរីករាយទាំងអស់; មិនមានអ្នកណាផ្សេងទៀតជាអ្នកប្រទានសោយសុខឡើយ។ ហើយព្រោះព្រះអម្ចាស់នោះជាម្ចាស់នៃសម្បត្តិ និងអំណាចទេវភាពទាំងឡាយ (bhaga) អ្នកប្រាជ្ញហៅទ្រង់ថា «Bharga»។
Verse 104
भगेन सहितं लिंगं भगंलिंगेन संयुतम् । इहामुत्र च भोगार्थं नित्यभोगार्थमेव च
លិង្គដែលរួមជាមួយ «ភគ» ហៅថា «ភគ-លិង្គ» ប្រទានផលនៃសុខសម្បទា និងការរីករាយ ទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ ហើយក៏ប្រទានសុខរីករាយអស់កល្បជានិច្ចផងដែរ។
Verse 105
भगवंतं महादेवं शिवलिंगं प्रपूजयेत् । लोकप्रसविता सूर्यस्तच्चिह्नं प्रसवाद्भवेत्
គួរបូជាព្រះមហាទេវដ៏មានព្រះភាគ ក្នុងរូប «សិវ-លិង្គ»។ ព្រះអាទិត្យជាអ្នកបង្កើតលោកទាំងឡាយ ហើយសញ្ញាពិសេសរបស់ទ្រង់កើតឡើងពីសកម្មភាពនៃការបង្កើតនោះឯង។
Verse 106
लिंगेप्रसूतिकर्तारं लिंगिनं पुरुषो यजेत् । लिंगार्थगमकं चिह्नं लिंगमित्यभिधीयते
មនុស្សគួរបូជាព្រះលិង្គី—ព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់ស្ថិតនៅក្នុង ដែលជាមូលហេតុនៃការបង្ហាញ (ប្រសូតិ) នៃលិង្គ។ សញ្ញាដែលធ្វើឲ្យអត្ថន័យនៃលិង្គត្រូវបានដឹង នោះហៅថា «លិង្គ»។
Verse 107
लिंगमर्थं हि पुरुषं शिवं गमयतीत्यदः । शिवशक्त्योश्च चिह्नस्य मेलनं लिंगमुच्यते
វាត្រូវបានហៅថា «លិង្គ» ព្រោះវានាំឲ្យដល់បុរសពិត—ព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់អធិរាជ។ លិង្គក៏ត្រូវបាននិយាយថា ជាការរួមបញ្ចូលនៃគោលការណ៍សញ្ញានៃព្រះសិវៈ និងព្រះសក្តិផងដែរ។
Verse 108
स्वचिह्नपूजनात्प्रीतश्चिह्नकार्यं न वीयते । चिह्नकार्यं तु जन्मादिजन्माद्यं विनिवर्तते
ព្រះសិវៈពេញព្រះហឫទ័យដោយការបូជាសញ្ញាបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់ ធ្វើឲ្យអานุភាពដែលកើតពីសញ្ញានោះមិនចុះថយឡើយ; ហើយអานุភាពនោះឯង បំបាត់ខ្សែសង្វាក់កំណើតដែលគ្មានដើម និងមូលហេតុដែលនាំឲ្យកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត។
Verse 109
प्राकृतैः पुरुषैश्चापि बाह्याभ्यंतरसंभवैः । षोडशैरुपचारैश्च शिवलिंगं प्रपूजयेत्
សូម្បីតែមនុស្សធម្មតាក៏គួរបូជាព្រះសិវលិង្គ ដោយសេវាកម្មដប់ប្រាំមួយប្រការ តាមប្រពៃណី—ថ្វាយការគោរពទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង ដែលកើតពីកិច្ចការខាងក្រៅ និងសទ្ធាខាងក្នុង។
Verse 110
एवमादित्यवारे हि पूजा जन्मनिवर्तिका । आदिवारे महालिंगं प्रणवेनैव पूजयेत्
ដូច្នេះ ការបូជានៅថ្ងៃអាទិត្យ ត្រូវបាននិយាយថា នាំឲ្យផុតពីការកើតជាថ្មីៗ។ ដូចហេតុនេះ នៅថ្ងៃព្រះអាទិត្យ គួរបូជាលិង្គដ៏មហិមា ដោយព្រណវៈ «អោម» តែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 111
आदिवारे पंचगव्यैरभिषेको विशिष्यते । गोमयं गोजलं क्षीरं दध्याज्यं पंचगव्यकम्
នៅថ្ងៃអាទិត្យ អភិសេកដល់ព្រះសិវៈ ពិសេសល្អបំផុត ប្រសិនបើធ្វើដោយបញ្ចគវ្យៈ—ផលិតផលប្រាំពីគោ។ បញ្ចគវ្យៈគឺ៖ លាមកគោ ទឹកនោមគោ (ទឹកគោ) ទឹកដោះគោ ទឹកដោះជូរ និងឃី (ghee)។
Verse 112
क्षीराद्यं च पृथक्च्चैव मधुना चेक्षुसारकैः । गव्यक्षीरान्ननैवेद्यं प्रणवेनैव कारयेत्
គួរបូជាទឹកដោះគោ និងវត្ថុបរិសុទ្ធផ្សេងៗ ដាក់បំបែកដោយឡែក រួមទាំងទឹកឃ្មុំ និងសារធាតុពីអំពៅ (ស្ករ/ជាហ្គឺរី)។ ហើយគួរថ្វាយនៃវេទ្យ (naivedya) ដែលចម្អិនដោយទឹកដោះគោ និងធញ្ញជាតិ ដោយប្រតិបត្តិការថ្វាយដោយប្រើតែព្រណវៈ «អូម» ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 113
प्रणवं ध्वनिलिंगं तु नादलिंगं स्वयंभुवः । बिंदुलिंगं तु यंत्रं स्यान्मकारं तु प्रतिष्ठितम्
ព្រណវៈ «អូម» គឺជាលិង្គៈជាសំឡេង (ធ្វនិ) និងជាលិង្គៈជានាដៈ—សំឡេងរំញ័រខាងក្នុង—ដែលបង្ហាញខ្លួនដោយស្វ័យ។ បិណ្ឌុ គឺជាលិង្គៈជាចំណុចបរិសុទ្ធ គួរត្រូវសមាធិដូចជាយន្ត្រៈ; ហើយព្យញ្ជនៈ «ម» ត្រូវបានដាក់ឲ្យជាគ្រឹះរឹងមាំក្នុងពិធីប្រតិស្ឋា (ការប្រកាសបរិសុទ្ធ)។
Verse 114
उकारं चरलिंगं स्यादकारं गुरुविग्रहम् । षड्लिंगं पूजया नित्यं जीवन्मुक्तो न संशयः
អក្សរ «U» ត្រូវបានហៅថា លិង្គចលនា (ចរ-លិង្គ) ហើយអក្សរ «A» គឺជារូបកាយនៃគ្រូ (គុរុ) ដោយពិត។ អ្នកណាបូជាលិង្គប្រាំមួយប្រភេទជារៀងរាល់ថ្ងៃ នឹងបានមុខ្តិខណៈនៅរស់—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 115
शिवस्य भक्त्या पूजा हि जन्ममुक्तिकरी नृणाम् । रुद्रा क्षधारणात्पादमर्धं वैभूतिधारणात्
ការបូជាព្រះសិវៈដោយសទ្ធា ជាមូលហេតុនៃការរួចផុតពីការកើតឡើងវិញសម្រាប់មនុស្ស។ ការពាក់រុទ្រាក្សៈ ទទួលបានមេរីតមួយភាគបួននៃនោះ ហើយការពាក់វិភូតិ (ផេះបរិសុទ្ធ) ទទួលបានពាក់កណ្តាល។
Verse 116
त्रिपादं मंत्रजाप्याच्च पूजया पूर्णभक्तिमान् । शिवलिंगं च भक्तं च पूज्य मोक्षं लभेन्नरः
ដោយលាបត្រីបុណ្ឌ្រ (បន្ទាត់ផេះបី) ដោយជបមន្ត្រ និងដោយបូជា មនុស្សម្នាក់ក្លាយជាអ្នកសទ្ធាពេញលេញក្នុងភក្តិ។ អ្នកនោះ—បូជាទាំងលិង្គព្រះសិវៈ និងអ្នកសទ្ធារបស់ព្រះសិវៈ—នឹងទទួលបានមោក្សៈ។
Verse 117
य इमं पठतेऽध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । तस्यैव शिवभक्तिश्च वर्धते सुदृढा द्विजाः
ឱ ពួកទ្វិជៈ អ្នកណាដែលអានជំពូកនេះ ឬស្តាប់វា ដោយចិត្តប្រមូលផ្តុំ សទ្ធាចំពោះព្រះសិវៈរបស់គាត់ នឹងកើនឡើង ហើយរឹងមាំជាខ្លាំង។
It teaches the vidhāna for forming a clay (pārthiva) icon from water-sourced earth, purifying and preparing it, shaping the deity with complete limbs and attributes, seating it in lotus posture, and completing worship via ṣoḍaśopacāra and mantra-accompanied abhiṣeka.
The chapter links earth to generativity—since food, clothing, and necessities arise from earth, the earth-made icon becomes a materially coherent medium for invoking sustenance and stability; ritually, it also encodes humility and impermanence while enabling reproducible household worship.
Gaṇeśa, Sūrya, Viṣṇu, Ambā, and Śiva are named as worship-worthy within the sequence, with explicit emphasis on Śiva and the Śiva-liṅga as the culminating focal point, completed through formal upacāra and abhiṣeka.