Shloka 25

पार्थिवप्रतिमापूजाविधानम्

Pārthiva-pratimā Pūjā-vidhāna — Procedure for Worship of an Earthen Icon

Devanagari script

तथा बृद्धिक्षयाभावात्पूर्णब्रह्मात्मकं विदुः । उदयादुदयं वारो ब्रह्मप्रभृति कर्मणाम्

Transliteration

tathā bṛddhikṣayābhāvātpūrṇabrahmātmakaṃ viduḥ | udayādudayaṃ vāro brahmaprabhṛti karmaṇām

Translation

ដូចគ្នានេះ ដោយព្រះអង្គឥតមានការកើនឡើង ឬថយចុះ អ្នកប្រាជ្ញដឹងថា ព្រះអង្គមានសភាពជាព្រហ្មពេញលេញ។ ពីការលេចឡើងទៅការលេចឡើង វដ្តនៃកម្ម—ចាប់ពីព្រះព្រហ្មា—កើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ដោយអំណាចបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ។

Word by Word

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थ (likewise)

• बृद्धिक्षयाभावात्: because of the absence of increase and decrease
• बृद्धिक्षयाभावात्: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: बृद्धि+क्षय+अभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनान्त तसिल्/अभ्यस्त-प्रयोग (ablatival): -आत्; द्वन्द्व (समाहार/इतरेतर): बृद्धिः च क्षयः च (वृद्धिक्षय) तयोः अभावः; हेत्वर्थे (because of absence of increase and decrease)

• पूर्णब्रह्मात्मकम्: of the nature of complete Brahman
• पूर्णब्रह्मात्मकम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण+ब्रह्म+आत्मक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वारम्/विषयम् implied); तत्पुरुष: पूर्णं ब्रह्म एव आत्मा यस्य/यत् (of the nature of complete Brahman)

• विदुः: they know/consider
• विदुः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• उदयात्: from (sun)rise
• उदयात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (ablative: from sunrise)

• उदयम्: to (sun)rise
• उदयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (up to sunrise)

• वारः: a day/weekday
• वारः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ब्रह्मप्रभृति: beginning with Brahmā
• ब्रह्मप्रभृति: Sambandha (सम्बन्ध/marker)
• Type: Indeclinable
• Root: ब्रह्मन्+प्रभृति (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
• Form: अव्यय; प्रभृति-शब्दः (starting from); समास/योग: ब्रह्मप्रभृति = ब्रह्मादि (beginning with Brahmā)

• कर्मणाम्: of rites/actions
• कर्मणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Cosmic Context

Cosmic Event: kalpa-cycle recurrence (udayād-udayam)

Characters & Entities

• Shiva
• Brahma

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It establishes Shiva as Pūrṇa Brahman—unchanging, beyond growth and decline—while the cosmos and its functions recur in cycles under His supreme lordship (Pati-tattva).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though Shiva is described as changeless Brahman (nirguṇa in essence), devotees approach Him through saguna forms like the Śiva-liṅga, recognizing the same Supreme who empowers Brahmā and all cosmic activity.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Contemplate Shiva as the immutable Pati while repeating the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya), using the liṅga as a steady support for meditation on the changeless Reality behind recurring creation.