Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 1
न्यासत्रैविध्य-भूतशुद्धि-प्रक्रिया
Threefold Nyāsa and the Procedure of Elemental Purification
उपमन्युरुवाच । न्यासस्तु त्रिविधः प्रोक्तः स्थित्युत्पत्तिलयक्रमात् । स्थितिर्न्यासो गृहस्थानामुत्पत्तिर्ब्रह्मचारिणाम् । यतीनां संहृतिन्यासो वनस्थानां तथैव च । स एव भर्तृहीनायाः कुटुंबिन्याः स्थितिर्भवेत्
upamanyuruvāca | nyāsastu trividhaḥ proktaḥ sthityutpattilayakramāt | sthitirnyāso gṛhasthānāmutpattirbrahmacāriṇām | yatīnāṃ saṃhṛtinyāso vanasthānāṃ tathaiva ca | sa eva bhartṛhīnāyāḥ kuṭuṃbinyāḥ sthitirbhavet
ឧបមន្យូបាននិយាយថា៖ «ន្យាសៈ ត្រូវបានបង្រៀនថាមានបីប្រភេទ តាមលំដាប់ ស្ថិតិ (ការរក្សាទ្រទ្រង់), ឧត្បត្តិ (ការកើតឡើង), និង លយ/សំហ្រឹតិ (ការរលាយត្រឡប់)។ សម្រាប់គ្រហស្ថ ន្យាសៈជាស្ថិតិ; សម្រាប់ព្រហ្មចារី ន្យាសៈជាឧត្បត្តិ; សម្រាប់យតី (អ្នកបោះបង់លោក) ន្យាសៈជាសំហ្រឹតិ ហើយសម្រាប់វានប្រស្ថ (អ្នកស្នាក់ព្រៃ) ក៏ដូចគ្នា។ ន្យាសៈប្រភេទស្ថិតិនោះ ក៏សមរម្យសម្រាប់ស្ត្រីគ្រហស្ថដែលគ្មានប្តីផងដែរ»។
Sage Upamanyu
Tattva Level: pashu
Shiva Form: Īśāna
Role: teaching
FAQs
It teaches that nyāsa is not a one-size ritual; it is adapted to one’s āśrama (life-stage). The same Shaiva goal—inner alignment to Pati (Shiva) and loosening of pāśa (bondage)—is pursued through sustaining, manifesting, or withdrawing modes of practice.
Nyāsa prepares the worshipper’s body-mind as a fit vessel for Saguna Shiva worship (including Linga-pūjā) by installing mantra and divine awareness in the limbs and heart. The mode (sthiti/utpatti/saṁhṛti) reflects whether one is sustaining dharma in the world or moving toward withdrawal and dissolution into Shiva-consciousness.
Practice mantra-nyāsa according to your station: householders emphasize sthiti-nyāsa (steady daily japa and pūjā), brahmacārins emphasize utpatti-nyāsa (disciplined mantra-formation and purity), and renunciants/forest-dwellers emphasize saṁhṛti-nyāsa (withdrawal, inner dissolution, and meditation on Shiva).