रुद्राविर्भावकारणम् — Causes and Pattern of Rudra’s Manifestation (Pratikalpa)

Verse 1

वायुरुवाच । प्रतिकल्पं प्रवक्ष्यामि रुद्राविर्भावकारणम् । यतो विच्छिन्नसंताना ब्रह्मसृष्टिः प्रवर्तते

វាយុបាននិយាយថា៖ «ក្នុងរាល់កាលប្បៈនៃការបង្កើតឡើងវិញ ខ្ញុំនឹងពន្យល់ហេតុដែលបណ្តាលឲ្យព្រះរុទ្រៈបង្ហាញព្រះអង្គ ដោយហេតុនោះ ការបង្កើតរបស់ព្រះព្រហ្មា ក៏អាចដំណើរការទៅបាន ទោះបីជាសន្តានសត្វមានការផ្តាច់ផ្តូរខូចខាតក៏ដោយ»។

Verse 2

कल्पेकल्पे प्रजाः सृष्ट्वा ब्रह्मा ब्रह्मांडसंभवः । अवृद्धिहेतोर्भूतानां मुमोह भृशदुःखितः

ក្នុងរាល់កាលប្បៈ ព្រះព្រហ្មា—កើតពីស៊ុតលោកធាតុ—បានបង្កើតសត្វលោកទាំងឡាយ; ប៉ុន្តែពេលព្រះអង្គមិនឃើញហេតុណាមួយឲ្យសត្វទាំងនោះកើនចម្រើន ព្រះអង្គក៏ស្រពិចស្រពិលចិត្ត ទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 3

तस्य दुःखप्रशांत्यर्थं प्रजानां च विवृद्धये । तत्तत्कल्पेषु कालात्मा रुद्रो रुद्रगणाधिपः

ដើម្បីបញ្ឈប់ទុក្ខវេទនារបស់ពួកគេ និងដើម្បីឲ្យសត្វលោកចម្រើន រុទ្រៈ—ដែលសារសំខាន់ជាពេលវេលា—បានបង្ហាញព្រះអង្គក្នុងរាល់កាលប្បៈ ជាព្រះអម្ចាស់នៃក្រុមរុទ្រៈ (Rudra-gaṇa)។

Verse 4

निर्दिष्टः पममेशेन महेशो नीललोहितः । पुत्रो भूत्वानुगृह्णाति ब्रह्माणं ब्रह्मणोनुजः

ដូច្នេះ តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ មហេសៈបានទទួលរូបនាម «នីឡលោហិត»; ដូចជាកូនមួយរូប ប្អូនប្រុសរបស់ព្រះព្រហ្មា បានប្រទានព្រះគុណជួយព្រះព្រហ្មា។

Verse 5

स एव भगवानीशस्तेजोराशिरनामयः । अनादिनिधनोधाता भूतसंकोचको विभुः

ព្រះអម្ចាស់អ៊ីសៈតែម្ដង គឺព្រះភគវាន—ជាមហាសមុទ្រពន្លឺទេវតា មិនត្រូវគ្រោះរោគអ្វីឡើយ។ ព្រះអង្គគ្មានដើមគ្មានចុង ជាអ្នកទ្រទ្រង់ និងជាព្រះម្ចាស់សព្វទី ដែលអាចដកសត្វលោកទាំងអស់ឲ្យរួមត្រឡប់ចូលក្នុងព្រះអង្គ។

Verse 6

परमैश्वर्यसंयुक्तः परमेश्वरभावितः । तच्छक्त्याधिष्ठितश्शश्वत्तच्चिह्नैरपि चिह्नितः

ព្រះអង្គប្រកបដោយអធិរាជ្យដ៏លើសលប់ ហើយពោរពេញដោយសភាពជាព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ។ ព្រះអង្គតែងតែត្រូវបានគាំទ្រដោយព្រះសក្តិ (Śakti) របស់ព្រះអង្គ ហើយក៏មានសញ្ញាពិសេសៗរបស់ព្រះអម្ចាស់សម្គាល់ផងដែរ។

Verse 7

तन्नामनामा तद्रूपस्तत्कार्यकरणक्षमः । तत्तुल्यव्यवहारश्च तदाज्ञापरिपालकः

ព្រះអង្គមាននាមដូចគ្នា មានរូបដូចគ្នា ហើយអាចបំពេញកិច្ចការរបស់ព្រះអម្ចាស់នោះបាន។ កិរិយាប្រព្រឹត្តរបស់ព្រះអង្គស្របតាមព្រះអង្គ ហើយព្រះអង្គគោរពរក្សា និងអនុវត្តព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គដោយស្មោះត្រង់។

Verse 8

सहस्रादित्यसंकाशश्चन्द्रावयवभूषणः । भुजंगहारकेयूरवलयो मुंजमेखलः

ព្រះអង្គភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យមួយពាន់ ដោយតុបតែងអលង្ការដែលកើតពីសារធាតុព្រះចន្ទ។ ព្រះអង្គពាក់ពស់ជាខ្សែក្រវាត់ក និងមានកងដៃ កងកដៃ ហើយចងខ្សែក្រវាត់ស្មៅមុញ្ជៈ។ ព្រះអង្គបង្ហាញជាព្រះអម្ចាស់សគុណដ៏មង្គល—ភ្លឺចែងចាំង និងយោគី—ប្រទានមោក្ខដល់វិញ្ញាណដែលត្រូវចងក្រង។

Verse 9

जलंधरविरिंचेन्द्रकपालशकलोज्ज्वलः । गङ्गातुंगतरंगार्धपिंगलाननमूर्धजः

ព្រះមហេឝ్వర ពន្លឺរលោង ដោយតុបតែងដោយបំណែកក្បាលឆ្អឹង—របស់ជលន្ធរ វិរិញ្ចិ (ព្រះព្រហ្ម) និងឥន្ទ្រ; ហើយក្បាលនិងសក់របស់ទ្រង់ ត្រូវបានអភិសេកដោយរលកខ្ពស់រលំរលាយនៃទន្លេគង្គា ឲ្យព្រះមុខមានពណ៌មាសលឿងត្នោត។

Verse 10

भग्नदंष्ट्रांकुराक्रान्तप्रान्तकान्तधराधरः । सव्यश्रवणपार्श्वांतमंडलीकृतकुण्डलः

ករដ៏ស្រស់ស្អាត ដូចភ្នំ នៃព្រះមហេឝවර មានស្នាមនៅជាយ ដោយការចុចទង្គិចនៃចុងដងធ្មេញដែលបាក់; ហើយជិតត្រចៀកឆ្វេង ក្រវិលរបស់ទ្រង់រមួលជាវង់មូល។

Verse 11

महावृषभनिर्याणो महाजलदनिःस्वनः । महानलसमप्रख्यो महाबलपराक्रमः

ទ្រង់ដំណើរទៅមុខ ដោយមានគោឧសភដ៏ធំ (នន្ទិន) ជាយាន; សំឡេងគំហុករបស់ទ្រង់ ដូចពពកផ្គរលាន់ដ៏មហិមា។ ទ្រង់ភ្លឺរលោង ដូចភ្លើងធំ ហើយកម្លាំងនិងវីរភាពរបស់ទ្រង់ មិនអាចវាស់បាន។

Verse 12

एवं घोरमहारूपो ब्रह्मपुत्रीं महेश्वरः । विज्ञानं ब्रह्मणे दत्त्वा सर्गे सहकरोति च

ដូច្នេះ ព្រះមហេឝවර—មានរូបរាងដ៏អស្ចារ្យគួរឱ្យខ្លាច—បានបង្ហាញកូនស្រីរបស់ព្រះព្រហ្មជាមុន; បន្ទាប់មក ទ្រង់ប្រទានវិជ្ជាដ៏ពិតប្រាកដដល់ព្រះព្រហ្ម ហើយទ្រង់ក៏សហការជាមួយទ្រង់ក្នុងការងារបង្កើតលោក។

Verse 13

तस्माद्रुद्रप्रसादेन प्रतिकल्पं प्रजापतेः । प्रवाहरूपतो नित्या प्रजासृष्टिः प्रवर्तते

ហេតុនេះ ដោយព្រះគុណរបស់រុទ្រ ក្នុងគ្រប់កាលប្បវត្តនៃការបង្កើត ព្រះបជាបតិ (ម្ចាស់សត្វលោក) បើកចលនាការបង្កើតសត្វមានជីវិត; ហើយការបង្កើតនោះហូរទៅជានិច្ច ដូចស្ទ្រីមមិនដាច់។

Verse 14

कदाचित्प्रार्थितः स्रष्टुं ब्रह्मणा नीललोहितः । स्वात्मना सदृशान् सर्वान् ससर्ज मनसा विभुः

ម្តងមួយ ព្រះព្រហ្មបានអង្វរឲ្យទ្រង់ចាប់ផ្តើមការបង្កើត នីលលោហិតៈ ព្រះអម្ចាស់សព្វគ្រប់ បានបង្កើតសត្វលោកទាំងអស់ដែលស្រដៀងនឹងសភាពរបស់ទ្រង់ ដោយចិត្តប៉ុណ្ណោះ។

Verse 15

कपर्दिनो निरातंकान्नीलग्रीवांस्त्रिलोचनान् । जरामरणनिर्मुक्तान् दीप्तशूलवरायुधान्

ពួកគេបានឃើញអ្នកមានសក់ជាប់ជាខ្សែ (កបរទិន) មិនភ័យខ្លាច កពណ៌ខៀវ និងមានភ្នែកបី រួចផុតពីចាស់ និងស្លាប់ កាន់ត្រីសូលភ្លឺរលោង និងអាវុធដ៏ប្រសើរផ្សេងៗ។

Verse 16

तैस्तु संच्छादितं सर्वं चतुर्दशविधं जगत् । तान्दृष्टा विविधान्रुद्रान् रुद्रमाह पितामहः

ដោយពួកគេ នគរពិភពលោកទាំងមូលដែលមានដប់បួនប្រភេទ ត្រូវបានលាតសន្ធឹងគ្របដណ្តប់ទាំងស្រុង។ ព្រះបិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) ឃើញរុទ្រាច្រើនរូបរាងផ្សេងៗ ក៏បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់រុទ្រ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 17

नमस्ते देवदेवेश मास्राक्षीरीदृशीः प्रजाः । अन्याः सृज त्वं भद्रं ते प्रजा मृत्युसमन्विताः

សូមនមស្ការ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងអស់! សូមកុំបង្កើតប្រជាជនបែបនេះឡើយ។ សូមទ្រង់បង្កើតប្រភេទផ្សេងទៀត—សូមសិរីមង្គលមានដល់ទ្រង់—ប្រជាជនដែលមានមរណភាពជាប់ពាក់ (ស្ថិតក្រោមសេចក្តីស្លាប់)។

Verse 18

इत्युक्तः प्रहसन्प्राह ब्रह्माणं परमेश्वरः । नास्ति मे तादृशस्सर्गस्सृज त्वमशुभाः प्रजाः

ព្រះបរមេស្វរ (ព្រះសិវៈ) ត្រូវបាននិយាយដូច្នោះ ក៏ញញឹមហើយមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ព្រះព្រហ្មថា៖ «ការបង្កើតបែបនោះ មិនមែនជារបៀបរបស់យើងទេ។ អ្នកចូរបង្កើតប្រជាជនអសុភៈ (មានចិត្តមិនបរិសុទ្ធ)»។

Verse 19

ये त्विमे मनसा सृष्टा महात्मानो महाबलाः । चरिष्यंति मया सार्धं सर्व एव हि याज्ञिकाः

មហាបុរសដ៏មានព្រះចិត្តធំ និងកម្លាំងធំទាំងនេះ—ដែលខ្ញុំបានបង្កើតដោយចិត្ត—នឹងដើរ និងប្រតិបត្តិរួមជាមួយខ្ញុំជានិច្ច; ព្រោះពួកគេទាំងអស់សមស្របក្នុងការធ្វើ និងថែរក្សាពិធីយជ្ញា។

Verse 20

इत्युक्त्वा विश्वकर्माणं विश्वभूतेश्वरो हरः । सह रुद्रैः प्रजासर्गान्निवृत्तात्मा व्यतिष्ठत

ព្រះហរៈ—ព្រះអម្ចាស់នៃសត្វលោកទាំងអស់ក្នុងសកល—បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះទៅកាន់វិශ්វកರ್ಮា ហើយបានឈរមាំមួនជាមួយព្រះរុទ្រាទាំងឡាយ ដោយព្រះចិត្តដកថយពីការបង្កើតពូជពង្សបន្តទៀត។

Verse 21

ततः प्रभृति देवो ऽसौ न प्रसूते प्रजाः शुभाः । ऊर्ध्वरेताः स्थितः स्थाणुर्यावदाभूतसंप्लवम्

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ព្រះទេវៈអង្គនោះមិនបានបង្កើតពូជពង្សដ៏មង្គលទៀតឡើយ។ ដូចស្ថាណុដ៏មាំមួន ព្រះអង្គបានស្ថិតជាអ្នកមានឧទ្ធ្វរេតាស—ថាមពលបន្តពូជត្រូវបានលើកឡើងខាងលើក្នុងយោគ—រហូតដល់ការលាយលង់នៃសត្វលោកនៅពេលមហាប្រល័យ។