ब्रह्माण्डदान-प्रशंसा तथा ब्रह्माण्ड-प्रमाण-वर्णनम् (Praise of the Gift of the Cosmic Egg and Description of the Brahmāṇḍa’s Measure)

Verse 1

व्यास उवाच । येनैकेन हि दत्तेन सर्वेषां प्राप्यते फलम् । दानानां तन्ममाख्या हि मानुषाणां हितार्थतः

ព្រះវ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ «អំណោយតែមួយ ដែលបូជាដោយសទ្ធា អាចទទួលបានផលពេញលេញនៃអំណោយទាំងអស់។ ខ្ញុំនឹងប្រកាសអំពីអំណោយនោះ ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់មនុស្សលោក»។

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । शृणु कालेः प्रदत्ताद्वै फलं विंदंति मानवाः । एकस्मादपि सर्वेषां दानानां तद्वदामि ते

ព្រះសនត្កុមារៈបានមានព្រះវាចា៖ «សូមស្តាប់—មនុស្សទទួលបានផលពិតនៃទាន នៅពេលបរិច្ចាគតាមកាលសមគួរ។ ទោះជាទានតែមួយក្នុងទានទាំងអស់ ខ្ញុំនឹងពន្យល់ផលនោះដល់អ្នក»។

Verse 3

दानानामुत्तमं दानं ब्रह्माण्डं खलु मानवैः । दातव्यं मुक्तिकामैस्तु संसारोत्तारणाय वै

ក្នុងទានទាំងអស់ ទានដ៏ប្រសើរបំផុតគឺ «ទានព្រហ្មाण्ड» គឺបូជាពិភពលោកទាំងមូល។ ដូច្នេះ អ្នកប្រាថ្នាមោក្សៈគួរបរិច្ចាគ ដើម្បីឆ្លងផុតសង្សារ។

Verse 4

ब्रह्मांडे सकलं दत्तं यत्फलं लभते नरः । तदेकभावादाप्नोति सप्तलोकाधिपो भवेत्

ផលបុណ្យណាដែលមនុស្សទទួលបានដោយបរិច្ចាគអ្វីៗទាំងអស់ក្នុងព្រហ្មाण्डទាំងមូល ផលនោះដែរ អាចសម្រេចបានដោយសេចក្តីភក្តីមួយចិត្តចំពោះព្រះសិវៈ។ ដោយការផ្តោតតែមួយនេះ គេក្លាយជាអធិបតីលើលោកទាំង៧។

Verse 5

यावच्चन्द्रदिवाकरौ नभसि वै यावत्स्थिरा मेदिनी । तावत्सोऽपि नरः स्वबांधवयुतस्स्ववर्गौकसामोकसि । सर्वेष्वेव मनोनुगेषु ककुभिर्ब्रह्माण्डदः क्रीडते । पश्चाद्याति पदं सुदुर्लभतरं देवैर्मुदे माधवम्

ដរាបណាព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យនៅលើមេឃ ហើយដរាបណាផែនដីនៅមាំមួន ដរាបនោះ បុរសនោះ—ជាមួយញាតិមិត្តរបស់ខ្លួន—រីករាយលេងល្បែងក្នុងសួគ៌របស់ខ្លួន ដូចបានរសជាតិមោក្សៈ។ គេធ្វើដំណើរលេងដោយសេរីតាមទិសទាំងអស់ និងតំបន់ដែលចិត្តប្រាថ្នា ឆ្លងកាត់ស្វ៊ែរព្រហ្មाण्ड។ បន្ទាប់មក ដើម្បីសេចក្តីរីករាយរបស់ទេវតា គេឈានដល់ស្ថានដ៏កម្រណាស់—អវសានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់មាធវៈ។

Verse 6

व्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि ब्राह्माण्डं यत्प्रमाणं यदात्मकम् । यदाधारं यथाभूतं येन मे प्रत्ययो भवेत्

វ្យាសៈបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះគុណ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីព្រហ្មាណ្ឌៈ—ទំហំរបស់វា សភាពសារសំខាន់របស់វា និងអ្វីជាមូលដ្ឋានគាំទ្រវា—ដូចដែលវាជាក់ស្តែង ដើម្បីឲ្យកើតមានសេចក្តីប្រាកដច្បាស់ក្នុងខ្ញុំ»។

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । मुने शृणु प्रवक्ष्यामि यदुत्सेधं तु विस्तरम् । ब्रह्माण्डं तत्तु संक्षेपाच्छ्रुत्वा पापात्प्रमुच्यते

សនត్కុមារ បានមានព្រះវាចា៖ ឱ មុនី សូមស្តាប់ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីមាត្រា និងវិសាលភាពនៃព្រហ្មाण्ड (ស៊ុតចក្រវាល)។ ដោយស្តាប់រឿងនេះ ទោះជាសង្ខេប ក៏អាចរួចផុតពីបាបបាន។

Verse 8

यत्तत्कारणमव्यक्तं व्यक्तं शिवमनामयम् । तस्मात्संजायते ब्रह्मा द्विधाभूताद्धि कालतः

សភាពនោះ ជាមូលហេតុអវ្យក្ត (មិនបង្ហាញ) ហើយក៏ជាវ្យក្ត (បង្ហាញ) គឺព្រះសិវៈ ដ៏បរិសុទ្ធ មិនមានមលិន មិនមានរោគ។ ពីព្រះអង្គនោះ ព្រះព្រហ្មកើតឡើង ព្រោះដោយអំណាចនៃកាលៈ សភាពតែមួយនោះក្លាយជាពីរភាគ។

Verse 9

ब्राह्माण्डं सृजति ब्रह्मा चतुर्द्दशभवात्मकम् । तद्वच्मि क्रमतस्तात समासाच्छृणु यत्नतः

ព្រះព្រហ្មា បង្កើតពងសកល (ព្រហ្មាណ្ឌ) ដែលរួមមានលោកទាំងដប់បួន។ ឱកូនស្នេហ៍ អញនឹងពណ៌នាតាមលំដាប់; សូមស្តាប់ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ឲ្យខ្លីៗ ដោយខិតខំចិត្ត។

Verse 10

पातालानि तु सप्तैव भुवनानि तथोर्द्ध्वतः । उच्छ्रायो द्विगुणस्तस्य जलमध्ये स्थितस्य च

បាតាលមានប្រាំពីរពិតប្រាកដ ហើយលោកខាងលើក៏ដូចគ្នា។ កម្ពស់បញ្ឈរនៃតំបន់សកលនោះ គេថាមានទ្វេដង ហើយស្ថិតនៅកណ្ដាលទឹក។

Verse 11

तस्याधारः स्थितो नागस्स च विष्णुः प्रकीर्तितः । ब्रह्मणो वचसो हेतोर्बिभर्ति सकलं त्विदम्

មូលដ្ឋានគាំទ្ររបស់វា គឺព្រះនាគដ៏មហិមា ដែលគេក៏សរសើរថាជាព្រះវិស្ណុ។ ដោយអานุភាពនៃព្រះបន្ទូលព្រះព្រហ្មា ព្រះអង្គទ្រទ្រង់សកលលោកទាំងមូលនេះ។

Verse 12

शेषस्यास्य गुणान् वक्तुं न शक्ता देवदानवाः । योनंतः पठ्यते सिद्धैर्देवर्षिगणपूजितः

សូម្បីតែទេវតា និងដានវៈ ក៏មិនអាចពណ៌នាគុណលក្ខណៈទាំងអស់នៃព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិឧត្តមនេះបានទេ។ ព្រះអង្គត្រូវបានសិទ្ធៈសូត្រថា ជាព្រះដែលដើមកំណើត និងទីបញ្ចប់មិនអាចវាស់វែងបាន—ត្រូវបានសរសើរដោយសិទ្ធៈ និងត្រូវបានគោរពបូជាដោយក្រុមទេវឫសី។

Verse 13

शिरःसाहस्रयुक्तस्स सर्वा विद्योतयन्दिशः । फणामणिसहस्रेण स्वस्तिकामलभूषणः

ព្រះអង្គមានក្បាលមួយពាន់ បំភ្លឺទិសទាំងអស់។ តុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការពេជ្រលើផ្នែកក្បាលពស់មួយពាន់ ព្រះអង្គរុងរឿងដោយសញ្ញាស្វាស្ទិកដ៏មង្គល និងនិមិត្តរូបដូចផ្កាឈូក—ភ្លឺចែងចាំងដោយព្រះតេជៈ។

Verse 14

मदाघूर्णितनेत्रोऽसौ साग्निश्श्वेत इवाचलः । स्रग्वी किरीटी ह्याभाति यस्सदैवैक कुंडलः

ភ្នែកព្រះអង្គវិលរលកដោយសេចក្តីរំភើបដ៏ទេវីយ៍ ដូចជាអ្នកស្រវឹងដោយអានន្ទ។ ព្រះអង្គបង្ហាញដូចភ្នំសព្វស ដែលឆេះភ្លើងរលោង។ ពាក់កម្រងផ្កា និងមកុដ ព្រះអង្គភ្លឺចែងចាំង—តែងតែតុបតែងដោយក្រវិលតែមួយ។

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां ब्रह्माण्डकथने पाताललोकवर्णनं नाम पंचदशोऽध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី-សិវមហាបុរាណ»—នៅក្នុងសៀវភៅទីប្រាំ «ឧមាសំហិតា» ក្នុងផ្នែកពណ៌នាពិភពលោក—បានបញ្ចប់ជំពូកទីដប់ប្រាំ ដែលមានចំណងជើងថា «ការពណ៌នាបាតាល (លោកក្រោម)»។

Verse 16

लांगलासक्तहस्ताग्रो बिभ्रन्मुसलमुत्तमम् । योऽर्च्यते नागकन्याभिस्स्वर्णवर्णाभिरादरात्

ព្រះអង្គដែលដៃមុខបានចាប់លើនង្គ័ល ហើយកាន់មុសលដ៏ប្រសើរ—ព្រះអង្គនោះត្រូវបានកុមារីនាគពណ៌មាស បូជាដោយក្តីគោរពយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 17

संकर्षणात्मको रुद्रो विषानलशिखोज्ज्वलः । कल्पांते निष्क्रमन्ते यद्वक्त्रेभ्योऽग्निशिखा मुहुः । दग्ध्वा जगत्त्रयं शान्ता भवंतीत्यनुशुश्रुम

យើងបានឮថា រុទ្រៈ ដែលមានសភាពជាសង្កರ್ಷណៈ និងភ្លឺចែងចាំងដោយអណ្តាតភ្លើងពុលនិងភ្លើង—នៅចុងកល្បៈ ព្រះអង្គបញ្ចេញអណ្តាតភ្លើងពីមាត់ជាញឹកញាប់; បន្ទាប់ពីដុតបំផ្លាញលោកទាំងបី អណ្តាតភ្លើងទាំងនោះក៏ស្ងប់ស្ងាត់។

Verse 18

आस्ते पातालमूलस्थस्स शेषः क्षितिमण्डलम् । बिभ्रत्स्वपृष्ठे भूतेशश्शेषोऽशेषगुणार्चितः

នៅឫសគល់នៃ បាតាលៈ ព្រះសេសៈ ស្ថិតនៅទីនោះ ដោយទ្រទ្រង់រង្វង់ផែនដីទាំងមូលលើខ្នងរបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះសេសៈ អធិរាជក្នុងចំណោមសត្វមានជីវិត ត្រូវបានគោរពបូជាដោយគុណល្អរាប់មិនអស់។

Verse 19

तस्य वीर्यप्रभावश्च साकांक्षैस्त्रिदशैरपि । न हि वर्णयितुं शक्यः स्वरूपं ज्ञातुमेव वा

សូម្បីតែទេវតាទាំងសាមសិបបី ដែលប្រាថ្នាចង់ដឹង ក៏មិនអាចពណ៌នាបាននូវអំណាចនិងមហិមារបស់ព្រះអង្គឡើយ; ពិតប្រាកដណាស់ ពួកគេមិនអាចដឹងបានសូម្បីតែសភាពដើមរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 20

आस्ते कुसुममालेव फणामणिशिलारुणा । यस्यैषा सकला पृथ्वी कस्तद्वीर्यं वदिष्यति

ដោយពណ៌ក្រហមភ្លឺពីថ្មមណីលើក្បាលពស់លោក មាតាផែនដីទាំងមូលស្ថិតលើព្រះអង្គ ដូចកម្រងផ្កា។ តើនរណាអាចពណ៌នាអានុភាពរបស់ព្រះអង្គបានពិត?

Verse 21

यदा विजृम्भतेऽनंतो मदाघूर्णितलोचनः । तदा चलति भूरेषा साद्रितोयाधिकानना

ពេលណាអនន្ត (សេស) លាតសន្ធឹងពង្រីក—ភ្នែករបស់គាត់វិលរង្វង់ដូចអ្នកស្រវឹង—នៅពេលនោះផែនដីនេះ ដែលមានភ្នំ ទឹក និងព្រៃធំទូលាយ ក៏ចាប់ផ្តើមញ័រ និងរអិលចលនា។

Verse 22

दशसाहस्रमेकैकं पातालं मुनि सत्तम । अतलं वितलं चैव सुतलं च रसातलम्

ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ បាតាលនីមួយៗមានប្រវែងដល់ដប់ពាន់យោជនៈ៖ អតល វិតល សុតល និងរាសាតល។

Verse 23

तलं तलातलं चाग्र्यं पातालं सप्तमं मतम् । भूमेरधस्सप्त लोका इमे ज्ञेया विचक्षणैः

ក្រោមផែនដីមានលោកទាំងប្រាំពីរនេះ ដែលអ្នកមានប្រាជ្ញាគួរយល់ដឹង៖ តល តលាតល និងតំបន់ក្រោមដ៏ប្រសើរៗ ដោយចាត់បាតាលជាលោកទីប្រាំពីរ។

Verse 24

उच्छ्रायो द्विगुणश्चैषां सर्वेषां रत्नभूमयः । रत्नवन्तोऽथ प्रासादा भूमयो हेमसंभवाः

កម្ពស់របស់ពួកវា ខ្ពស់ជាទ្វេដង; សម្រាប់ទាំងអស់នោះ ដីដ្ឋានផ្ទាល់ក៏ដូចជាគ្រឿងរត្ន។ វិមានត្រូវបានតុបតែងដោយរត្ន ហើយជាន់ដីកើតពីមាស។

Verse 25

तेषु दानवदैतेया नागानां जातयस्तथा । निवसंति महानागा राक्षसा दैत्यसंभवाः

នៅទីនោះ មានដានវៈ និងដៃត្យៈរស់នៅ ហើយក៏មានពូជពង្សនាគជាច្រើនផងដែរ។ នាគធំៗក៏ស្ថិតនៅទីនោះ ដូចគ្នានឹងរាក្សសៈ ដែលកើតពីដៃត្យៈ។

Verse 26

प्राह स्वर्गसदोमध्ये पातालानीति नारदः । स्वर्लोकादति रम्याणि तेभ्योऽसावागतो दिवि

នៅកណ្ដាល​សភាទេវតា នារទៈ បានប្រកាសថា៖ «មាន​បាតាលៈ (លោកក្រោម) ដែលស្រស់ស្អាតជាង​ស្វರ್ಗ»។ លឺដូច្នេះ គាត់ (អ្នកដែលកំពុងត្រូវនិយាយដល់) ក៏ឡើងមក​ស្ថានសួគ៌​ពីលោកទាំងនោះ។

Verse 27

नानाभूषणभूषासु मणयो यत्र सुप्रभाः । आह्लादकानि शुभ्राणि पातालं केन तत्समम्

តុបតែងដោយអាភរណៈនានា នៅទីនោះមានមណីរលោងភ្លឺចែងចាំងយ៉ាងល្អ។ វាស្រស់ស្រាយ និងសភ្លឺស្អាត—តើអ្វីអាចប្រៀបបាននឹងបាតាល (លោកក្រោម) នោះ?

Verse 28

पाताले कस्य न प्रीतिरितश्चेतश्च शोभितम् । देवदानवकन्याभिर्विमुक्तस्याभिजायते

នៅបាតាល តើអ្នកណាមិនរីករាយ? សូម្បីតែចិត្តក៏ត្រូវទាក់ទាញនៅទីនោះ; សម្រាប់អ្នកដែលបានរួចផុតពីការកម្រិត ការចងភ្ជាប់កើតឡើងដោយស្រីកញ្ញានៃទេវ និងដានវ។

Verse 29

दिवार्करश्मयो यत्र न भवंति विधो निशि । न शीतमातपो यत्र मणितेजोऽत्र केवलम्

នៅលោកនោះ ពន្លឺថ្ងៃមិនឆេះចែងចាំងនៅពេលថ្ងៃទេ ហើយព្រះចន្ទក៏មិនភ្លឺនៅពេលយប់ដែរ។ នៅទីនោះ មិនមានត្រជាក់ឬក្តៅ—មានតែពន្លឺសុទ្ធរបស់មណីប៉ុណ្ណោះដែលគ្របដណ្តប់។

Verse 30

भक्ष्यभोज्यान्नपानानि भुज्यंते मुदितैर्भृशम् । यत्र न जायते कालो गतोऽपि मुनिसत्तम

នៅទីនោះ អ្នកដែលមានចិត្តរីករាយបានបរិភោគអាហារសម្រាប់ខាំ និងសម្រាប់រីករាយ ព្រមទាំងបាយម្ហូប និងភេសជ្ជៈយ៉ាងច្រើន។ នៅកន្លែងនោះ ឱ មុនិសត្តម កាលៈ (ពេលវេលា) មិនកើតឡើងឡើយ ទោះបីវាបានកន្លងផុតទៅហើយក្តី។

Verse 31

पुंस्कोकिलरुतं यत्र पद्मानि कमलाकराः । नद्यस्सरांसि रम्याणि ह्यन्योन्यविचराणि च

នៅទីនោះ សំឡេងកុកូបុរសក្រអូបក្រអាលលាន់ឮ; ផ្កាឈូកពេញបឹងឈូក។ មានទន្លេ និងស្រះស្អាតៗ ហើយវាហូរច្របាច់គ្នា ដើរទៅមកដោយការភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមក។

Verse 32

भूषणान्यतिशुभ्राणि गंधाढ्यं चानुलेपनम् । वीणावेणुमृदंगानां स्वना गेयानि च द्विज

មានគ្រឿងអលង្ការសភ្លឺចែងចាំងយ៉ាងលើសលប់ និងថ្នាំលាបកាយពេញដោយក្លិនក្រអូប។ ហើយឱ ទ្វិជៈ សំឡេងក្រអូបរបស់ វីណា ខ្លុយ និង ម្រឹទង្គ ព្រមទាំងបទចម្រៀងសម្រាប់ច្រៀង។

Verse 33

दैत्योरगैश्च भुज्यंते पाताले वै सुखानि च । तपसा समवाप्नोति दानवैस्सिद्धमानवैः

នៅបាតាលា (លោកក្រោម) ដៃត្យ និងសត្វនាគក៏រីករាយនឹងសុខសាន្តជាក់ស្តែង។ ប៉ុន្តែការសម្រេចដូចនោះ ត្រូវបានឈានដល់ដោយ តបស (ការតបស្យា) ដោយដានវ និងមនុស្សសិទ្ធៈ។