Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 51

गाणपत्यदानकथा

Bāṇāsura Receives Gaṇapatya; Genealogical Prelude

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे ऊषा चरित्रवर्णनं शिवशिवाविवाहवर्णनं नामैकपंचाशत्तमोऽध्यायः

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṃḍe ūṣā caritravarṇanaṃ śivaśivāvivāhavarṇanaṃ nāmaikapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី-សិវមហាបុរាណ» សំហិតាទី២ រុទ្រសំហិតា ក្នុងផ្នែកទី៥ «យុទ្ធខណ្ឌ» ចប់ជំពូកទី៥១ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាព្រះប្រវត្តិរបស់ឧષា» និង «ការពិពណ៌នាពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ព្រះសិវ និងព្រះសិវា (បារវតី)»។

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्ययम्; इत्यर्थे (quotative/closure particle)
śrī-śiva-mahā-purāṇein the Śrī Śiva Mahāpurāṇa
śrī-śiva-mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + śiva (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-कर्मधारयसमासः (honorific-descriptive); नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
dvitīyāyāmin the second (part)
dvitīyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdvitīyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
rudra-saṃhitāyāmin the Rudra-saṃhitā
rudra-saṃhitāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक) + saṃhitā (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
pañcamein the fifth
pañcame:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpañcama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
yuddha-khaṇḍein the Yuddha-khaṇḍa (war section)
yuddha-khaṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक) + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः; नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)
ūṣāUṣā
ūṣā:
Sambandha (सम्बन्ध; title-member)
TypeNoun
Rootūṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
caritra-varṇanamdescription of the story
caritra-varṇanam:
Sambandha (सम्बन्ध; title-member)
TypeNoun
Rootcaritra (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
śiva-śivā-vivāha-varṇanamdescription of the marriage of Śiva and Śivā
śiva-śivā-vivāha-varṇanam:
Sambandha (सम्बन्ध; title-member)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक) + śivā (प्रातिपदिक) + vivāha (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक)
Formसमाहार/तत्पुरुष-प्रधानः (vivāhasya varṇanam; śivaśivayoḥ vivāhaḥ); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/label)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्ययम्; नाम-शब्दः (designation marker: “called/named”)
eka-paṃcāśattamaḥfifty-first
eka-paṃcāśattamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (संख्या) + paṃcāśat (संख्या) + tama (प्रत्यय; ordinal)
Formद्विगु-समासः (numeral compound) + तमप्रत्यय (ordinal); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता; heading)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)

Sūta Gosvāmin (traditional Purāṇic colophon framing, addressed to the sages of Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

S
Shiva
P
Parvati
U
Usha

FAQs

This is a colophon marking the completion of a chapter, affirming the Purāṇic transmission and highlighting two themes—Ūṣā’s episode and the Śiva–Śivā marriage—pointing to Śiva–Śakti unity as the auspicious foundation for dharma and spiritual fulfillment.

By naming “Śiva and Śivā” together, it supports Saguna worship where devotees revere Śiva with Śakti—often through the Liṅga as the central icon—understanding that grace (anugraha) flows through the inseparable Pati-Śakti principle.

As a concluding marker, it suggests chapter-recitation (pāṭha) as a devotional act; practitioners may seal the reading with pañcākṣarī japa (Om Namaḥ Śivāya) and offer vibhūti (tripuṇḍra) in remembrance of Śiva–Śakti auspiciousness.