Adhyaya 46
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 4642 Verses

गिलासुर-आक्रमणम् तथा शिवसैन्य-समाह्वानम् — The Assault of Gila and Śiva’s Mobilization

អធ្យាយ ៤៦ សនត್ಕុមារ ពិពណ៌នាថា ស្តេចអសុរ (ដៃត្យ) ឈ្មោះ «គីឡា» នាំកងទ័ពរហ័ស កាន់គដា វាយលុកបំបែកច្រកគុហាមុខ នៃទីបរិសុទ្ធរបស់មហេស្វរ។ ដៃត្យប្រើអាវុធភ្លឺដូចរន្ទះ បំផ្លាញទ្វារ ផ្លូវសួន បំផ្លាញរុក្ខជាតិ ទឹក និងសោភ័ណភាព—ជាការឈ្លានពានគ្មានមર્યាទា។ ហរ (សូលបាណិ/កបរទិន/ពិនាគិន) រំលឹកហៅកងទ័ពរបស់ព្រះអង្គ; កងធំចម្រុះប្រភេទប្រមូលផ្តុំភ្លាមៗ មានទេវតា (វិષ્ણុជាមុខ) ភូត គណ និងសត្វព្រៃព្រំដែន ដូចព្រេត ពិសាច ព្រមទាំងរថ ដំរី សេះ គោជល់។ ពួកគេមកដោយគោរព តែងវីរកៈជាសេនាបតី ហើយមហេស្វរ បញ្ជូនចូលសង្គ្រាម។ សង្គ្រាមត្រូវពិពណ៌នាដូចចុងយុគ និងគ្មានព្រំដែន បង្ហាញការប្រឆាំងរវាងការបំពានបរិសុទ្ធ និងការស្តារឡើងវិញ។

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तस्येंगितज्ञश्च स दैत्यराजो गदां गृहीत्वा त्वरितस्ससैन्यः । कृत्वाथ साऽग्रे गिलनामधेयं सुदारुणं देववरैरभेद्यम्

សនត្កុមារ បានមានពាក្យថា៖ ដោយដឹងចិត្តគំនិតរបស់គាត់ ស្តេចដៃត្យនោះបានចាប់យកគទា ដោយប្រញាប់ ហើយជាមួយកងទ័ពរបស់ខ្លួន បានបង្កើតនៅមុខខ្លួន នូវរបៀបសង្គ្រាមដ៏សាហាវ ឈ្មោះ «គិលា» ដែលសូម្បីតែទេវតាអធិប្រសើរបំផុតក៏មិនអាចបំបែកបាន។

Verse 2

गुहामुखं प्राप्य महेश्वरस्य बिभेद शस्त्रैरशनिप्रकाशैः । अन्ये ततो वीरकमेव शस्त्रैरवाकिरञ्छैल सुतां तथान्ये

ពួកគេបានទៅដល់មាត់រូងរបស់ព្រះមហេស្វរៈ ហើយវាយបំបែកដោយអាវុធភ្លឺដូចអសនី។ បន្ទាប់មក វីរជនខ្លះបានបាញ់អាវុធរាយពេញលើកងវីរនោះ ខណៈអ្នកដទៃក៏បាញ់អាវុធរាយលើកូនស្រីភ្នំ ពារវតី ដូចគ្នា។

Verse 3

द्वारं हि केचिद्रुचिरं बभंजुः पुष्पाणि पत्राणि विनाशयेयुः । फलानि मूलानि जलं च हृद्यमुद्यानमार्गानपि खंडयेयुः

ខ្លះបានវាយបំបែកទ្វារច្រកដ៏ស្រស់ស្អាត; ខ្លះទៀតបានបំផ្លាញផ្កា និងស្លឹក។ ពួកគេបានបំផ្លាញផ្លែឈើ ឫស និងទឹកដ៏រីករាយ ហើយក៏បានកម្ទេចផ្លូវក្នុងសួនច្បារផងដែរ។

Verse 4

विलोडयेयुर्मुदिताश्च केचिच्छृंगाणि शैलस्य च भानुमंति । ततो हरस्सस्मृतवान्स्वसैन्यं समाह्वयन्कुपितः शूलपाणिः

មនុស្សខ្លះ ដោយអំណរ បានចាប់ផ្តើមញ័រ និងកូរច្របល់កំពូលភ្នំភ្លឺរលោង។ បន្ទាប់មក ហរៈ—នឹកដល់កងទ័ពរបស់ព្រះអង្គ—បានហៅកងទ័ពដោយកំហឹង ព្រះអង្គអ្នកកាន់ត្រីសូលក្នុងដៃ។

Verse 5

भूतानि चान्यानि सुदारुणानि देवान्ससैन्यान्सह विष्णुमुख्यान् । आहूतमात्रानुगणास्ससैन्या रथैर्गजैर्वाजिवृषैश्च गोभिः

ហើយសត្វភូតដ៏គួរភ័យ និងសាហាវផ្សេងៗទៀត ព្រមទាំងទេវតា និងកងទ័ពរបស់ពួកគេ ជាមួយព្រះវិෂ្ណុ និងអ្នកដ៏ប្រសើរទាំងឡាយ បានចេញមកភ្លាមៗតាមពេលត្រូវហៅ។ ក្រុមអនុគណៈទាំងនោះមកជាមួយកម្លាំង មានរទេះ សត្វដំរី សេះ គោព្រៃ និងគោផងដែរ។

Verse 6

उष्ट्रैः खरैः पक्षिवरैश्च सिंहैस्ते सर्वदेवाः सहभूतसंघैः । व्याघ्रैमृगैस्सूकरसारसैश्च समीनमत्स्यैश्शिशुमारमुख्यैः

ទេវតាទាំងអស់ ព្រមទាំងក្រុមភូតរបស់ពួកគេ បានមកដល់ជាមួយអូដ្ឋ លា បក្សីដ៏ប្រសើរ និងសត្វសិង្ហ។ ហើយក៏មានខ្លា សត្វក្តាន់ ជ្រូកព្រៃ សត្វក្រៀល និងក្រុមសត្វទឹកជាច្រើន ដូចជាត្រីៗ ដោយមានសត្វដូចស៊ីសុម៉ារាជាដើមជាមុខ។

Verse 7

अन्यैश्च नाना विधजीवसंघैर्विशीर्णदंशाः स्फुटितैस्स्मशानैः । भुजंगमैः प्रेतशतैः पिशाचैर्दिव्यैर्विमानैः कमलाकरैश्च

ហើយក៏មានហ្វូងជីវៈនានាផ្សេងៗជាច្រើនទៀត—នៅមជ្ឈមណ្ឌលស្មសានដែលបែកបាក់ខូចខាត ដោយធ្មេញស្រួចរបស់ពួកវាសឹករលួយ—មានពស់ ក្រុមព្រេតរាប់រយ និងពិសាច។ ហើយក៏មានវិមានទេវដ៏អស្ចារ្យ និងបឹងដែលពោរពេញដោយផ្កាឈូកផងដែរ។

Verse 8

नदीनदैः पर्वतवाहनैश्च समागताः प्रांजलयः प्रणम्य । कपर्दिनं तस्थुरदीनसत्त्वास्सेनापतिं वीरकमेव कृत्वा

ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំមកជាមួយទន្លេ និងអធិការទន្លេទាំងឡាយ ព្រមទាំងភ្នំ និងអ្នកដឹកភ្នំទាំងឡាយ ហើយចូលមកដោយដៃប្រណម្យជាប់គ្នា ក្រាបបង្គំ។ បន្ទាប់មក ដោយចិត្តមាំមួន មិនរអាក់រអួល ពួកគេឈរនៅមុខកបរទិន (ព្រះសិវៈ) ដោយតែងតាំងវីរកៈតែម្នាក់ឯងជាមេបញ្ជាការធំ។

Verse 9

विसर्जयामास रणाय देवान्विश्रांतवाहानथ तत्पिनाकी । युद्धे स्थिरं लब्धजयं प्रधानं संप्रेषितास्ते तु महेश्वरेण

បន្ទាប់មក ព្រះម្ចាស់អ្នកកាន់ពិនាក (ព្រះសិវៈ) បានបញ្ជូនព្រះទេវតាទៅសមរភូមិ បន្ទាប់ពីសត្វជំនិះរបស់ពួកគេបានសម្រាករួច។ ព្រះទេវតាដ៏ប្រសើរទាំងនោះ មាំមួនក្នុងសង្គ្រាម និងបានទទួលជ័យជម្នះជាមុន ត្រូវបានព្រះមហេស្វរៈផ្ញើចេញដូច្នេះ។

Verse 10

चक्रुर्युगांतप्रतिमं च युद्धं मर्य्यादहीनं सगिलेन सर्वे । दैत्येन्द्रसैन्येन सदैव घोरं क्रोधान्निगीर्णास्त्रिदशास्तु संख्ये

បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់រួមគ្នា បានធ្វើសង្គ្រាមដូចមហាប្រល័យចុងយុគ—គ្មានព្រំដែន គ្មានការទប់ស្កាត់។ ក្នុងការប៉ះទង្គិចនោះ កងទ័ពនៃមហាអសុរាជ ដៃត្យេន្រ្ទ្រា គួរឱ្យភ័យខ្លាចជានិច្ច ហើយទេវតាទាំងសាមសិបបី (ត្រីទស) ក្នុងសមរភូមិ ដូចជាត្រូវកំហឹងលេបបាត់។

Verse 11

तस्मिन्क्षणे युध्यमानाश्च सर्वे ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वर्कशशांकमुख्याः । आसन्निगीर्णा विधसेन तेन सैन्ये निगीर्णेऽस्ति तु वीरको हि

នៅវិនាទីនោះឯង ពេលពួកគេទាំងអស់កំពុងប្រយុទ្ធ—ព្រះព្រហ្មា ព្រះឥន្ទ្រ ព្រះវិស្ណុ ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ និងទេវតាធំៗផ្សេងទៀត—ពួកគេជិតត្រូវកងទ័ពដ៏ខ្លាំងនោះលេបបាត់។ ពេលកងទ័ពត្រូវលេបបាត់ដូច្នេះ មានតែវីរបុរស វីរ​កៈ ប៉ុណ្ណោះដែលនៅសល់។

Verse 12

विहाय संग्रामशिरोगुहां तां प्रविश्य शर्वं प्रणिपत्य मूर्ध्ना । प्रोवाच दुःखाभिहतः स्मरारिं सुवीरको वाग्ग्मिवरोऽथ वृत्तम्

ចាកចេញពីរូងភ្នំដែលហៅថា សង្គ្រាមសិរៈ នោះ សុវីរ​កៈ អ្នកមានវាចាអស្ចារ្យ បានចូលទៅ ហើយកោតគោរពដោយក្បាលចុះចំពោះ សរវ (ព្រះសិវៈ) ព្រះអម្ចាស់។ ដោយទុក្ខសោកវាយប្រហារ គាត់បាននិយាយទៅកាន់ ស្មរារិ (អ្នកបំផ្លាញកាម) ហើយរាយការណ៍ហេតុការណ៍ទាំងអស់តាមដែលបានកើតឡើង។

Verse 13

निगीर्णैते सैन्यं विधसदितिजेनाद्य भगवन्निगीर्णोऽसौ विष्णुस्त्रिभुवनगुरुर्दैत्यदलनः । निगीर्णौ चन्द्रार्कौद्रुहिणमघवानौ च वरदौ निगीर्णास्ते सर्वे यमवरुणवाताश्च धनदः

«ឱ ព្រះអម្ចាស់! ថ្ងៃនេះ អសុរាដែលបំផ្លាញរបៀបទេវតា បានលេបកងទ័ពរបស់ព្រះអម្ចាស់។ សូម្បីតែ ព្រះវិស្ណុ គ្រូនៃលោកទាំងបី និងអ្នកបំបាក់ដៃត្យា ក៏ត្រូវលេបបាត់។ ព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យត្រូវលេប; ព្រះព្រហ្មា និងព្រះឥន្ទ្រ អ្នកប្រទានពរ ក៏ត្រូវលេប។ ពិតប្រាកដណាស់ ពួកគេទាំងអស់ត្រូវលេប—យម វរុណ វាយុ និងកុបេរ (ធនទៈ) ផងដែរ»។

Verse 14

स्थितोस्म्येकः प्रह्वः किमिह करणीयं भवतु मे अजेयो दैत्येन्द्रः प्रमुदितमना दैत्यसहितः

«ខ្ញុំឈរនៅទីនេះតែម្នាក់ឯង ក្បាលទាបដោយសេចក្តីទន់ភ្លន់។ តើឥឡូវនេះ ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី? ព្រះអម្ចាស់ដៃត្យៈមិនអាចឈ្នះបាន ហើយដោយចិត្តរីករាយ គាត់មានហ្វូងអសុរាជាមួយគាត់»។

Verse 15

अजेयं त्वां प्राप्तः प्रतिभयमना मारुतगतिस्स्वयं विष्णुर्देवः कनककशिपुं कश्यपसुतम् । नखैस्तीक्ष्णैर्भक्त्या तदपिभगवञ्छिष्टवशगः प्रवृत्तस्त्रैलोक्य विधमतु मलं व्यात्तवदनः

ឱ ព្រះអម្ចាស់មិនអាចឈ្នះបាន! ព្រះវិષ્ણុផ្ទាល់—លឿនដូចខ្យល់ និងមានចិត្តចង់បំបាត់ភ័យ—បានចូលទៅរកហិរណ្យកសិពុ កូនកស្យប។ ដោយក្រចកមុតដូចកាំបិត និងដោយភក្តីភាព គាត់ក៏ស្ថិតក្រោមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ ឱ ព្រះភគវាន ហើយបានចេញទៅដោយមាត់បើកធំ ដើម្បីកម្ទេចមលិនភាពដែលបំពុលលោកទាំងបី។

Verse 16

वसिष्ठाद्यैश्शप्तो भुवनपतिभिस्सप्तमुनिभिस्तथाभूते भूयस्त्वमिति सुचिरं दैत्यसहितः

ដោយព្រះវសិષ્ઠ និងឥសីដទៃទៀតបានដាក់បណ្តាសា ហើយដូចគ្នានោះដោយអធិការពិភពលោក និងឥសីទាំងប្រាំពីរ គាត់នៅក្នុងសភាពនោះយូរណាស់ ជាមួយពួកដៃត្យៈ ហើយគិតថា «ម្តងទៀត ខ្ញុំនឹងកើនឡើង (នឹងត្រឡប់មកវិញ)»។

Verse 17

ततस्तेनोक्तास्ते प्रणयवचनैरात्मनि हितैः कदास्माद्वै घोराद्भवति मम मोक्षो मुनिवराः । यतः क्रुद्धैरुक्तो विधसहरणाद्युद्धसमये ततो घोरैर्बाणैर्विदलितमुखे मुष्टिभिरलम्

បន្ទាប់មក ពួកគេដែលត្រូវបានគាត់និយាយដោយពាក្យស្នេហា និងមានប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន បានឆ្លើយថា៖ «ឱ មុនិវរៈ អ្នកប្រាជ្ញដ៏ល្អបំផុត តើពេលណា ការមុក្ខ (មោក្ខ) នឹងមកដល់ខ្ញុំ ពីស្ថានភាពដ៏គួរភ័យនេះ? ព្រោះនៅពេលសង្គ្រាម ពេលអ្នកខឹងនិយាយអំពីការដកយកភាគរបស់ព្រះវិធិ (ព្រះព្រហ្មា) មុខខ្ញុំត្រូវព្រួញដ៏សាហាវបំបែក—គ្រប់គ្រាន់ហើយនឹងការវាយដោយកណ្ដាប់ដៃទាំងនេះ!»

Verse 18

बदर्याख्यारण्ये ननु हरिगृहापुण्यवसतौ निसंस्तभ्यात्मानं विगतकलुषो यास्यसि परम् । ततस्तेषां वाक्यात्प्रतिदिनमसौ दैत्यगिलनः क्षुधार्तस्संग्रामाद्भ्रमति पुनरामोदमुदितः

«ពិតប្រាកដណាស់ នៅព្រៃដែលហៅថា បដរី (Badarī) ជាទីស្នាក់បរិសុទ្ធមានសុភមង្គល ដូចជា “គេហដ្ឋាន” របស់ព្រះហរិ (Viṣṇu) អ្នកនឹងធ្វើចិត្តឲ្យមាំមួន បំបាត់មលិន ហើយឈានដល់ព្រះបរម (Param)។» បន្ទាប់ពីពាក្យរបស់ពួកគេ អ្នកលេបដៃត្យនោះ ដែលទុក្ខដោយឃ្លាន បានដើរវង្វេងម្តងទៀតដោយសារសង្គ្រាម ប៉ុន្តែចិត្តរីករាយ ពេញចិត្តក្នុងអំណាចកាចសាហាវរបស់ខ្លួន។

Verse 19

तमस्वेदं घोरं जगदुदितयोस्सूर्यशशिनोर्यथाशुक्रस्तुभ्यं परमरिपुरत्यंतविकरः । हतान्देवैर्देत्यान्पुनरमृतविद्यास्तुतिपदैस्सवीर्यान्संदृष्टान्व्रणशतवियुक्तान्प्रकुरुते

ភាពងងឹតដ៏គួរភ័យនេះ ដូចពន្លឺរុងរឿងនៃព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទដែលរះលើលោក; តែសម្រាប់អ្នក វាជាសត្រូវដ៏ធំធេង កាចសាហាវយ៉ាងខ្លាំង។ ដៃត្យៈដែលត្រូវទេវតាសម្លាប់ កំពុងត្រូវបានស្តារឡើងវិញ ដោយមន្តសរសើរនៃវិជ្ជាអម្រឹត—ឃើញវិញថាមានកម្លាំង ពុំមានរបួសរាប់រយទៀត។

Verse 20

वरं प्राणास्त्याज्यास्तव मम तु संग्रामसमये भवान्साक्षीभूतः क्षणमपि वृतः कार्यकरणे

ល្អជាងគេ គឺបោះបង់ជីវិតទៅ; ប៉ុន្តែនៅពេលសង្គ្រាម អ្នកមិនត្រូវដកថយសូម្បីតែមួយភ្លែតឡើយ។ ចូរនៅជាសាក្សីរបស់ខ្ញុំ ហើយចូលរួមបំពេញកិច្ចការនេះ។

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । इतीदं सत्पुत्रात्प्रमथपतिराकर्ण्य कुपितश्चिरं ध्यात्वा चक्रे त्रिभुवनपतिः प्रागनुपमम् । प्रगायत्सामाख्यं दिनकरकराकारवपुषा प्रहासात्तन्नाम्ना तदनु निहतं तेन च तमः

សនត្កុមារ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ព្រះប្រមថបតិ (ព្រះសិវៈ) បានឮពាក្យទាំងនេះពីកូនប្រុសដ៏ប្រសើរ នោះទ្រង់ក៏ខឹង ហើយគិតពិចារណាយូរ។ ព្រះអម្ចាស់នៃត្រីភពបានបង្កើតអ្វីមួយមិនធ្លាប់មានពីមុន។ ទ្រង់ច្រៀងសាមន៍មន្ត ហើយបង្ហាញរូបកាយដូចកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ; ដោយសំណើចរបស់ទ្រង់—ដែលមាននាមនោះ—ភាពងងឹតត្រូវបានទ្រង់វាយបំផ្លាញបន្ទាប់មក។

Verse 22

प्रकाशेस्मिंल्लोके पुनरपि महायुद्धमकरोद्रणे दैत्यैस्सार्द्धं विकृतवदनैर्वीरकमुनिः । शिलाचूर्णं भुक्त्वा प्रवरमुनिना यस्तु जनितस्स कृत्वा संग्रामं पुरमपि पुरा यश्च जितवान्

នៅក្នុងលោកដែលបង្ហាញនេះ មុនីវីរកៈ អ្នកក្លាហាន បានធ្វើសង្គ្រាមធំម្តងទៀតលើសមរភូមិ ប្រឆាំងនឹងពួកដានវៈ ដែលមុខមាត់ប្លែកគួរភ័យ។ អ្នកដែលកើតឡើងដោយមុនីអធិការបំផុត បន្ទាប់ពីស៊ីម្សៅថ្ម បានចូលប្រយុទ្ធ ហើយកាលពីមុនក៏បានឈ្នះបន្ទាយរបស់ពួកគេផងដែរ។

Verse 23

महारुद्रस्सद्यः स खलु दितिजेनातिगिलितस्ततश्चासौ नन्दी निशितशरशूलासिसहितः । प्रधानो योधानां मुनिवरशतानामपि महान्निवासो विद्यानां शमदममहाधैर्यसहितः

បន្ទាប់មក មហារុទ្រ ត្រូវដានវៈលេបភ្លាមៗ។ ដោយហេតុនោះ នន្ទី ដែលមានព្រួញមុត ត្រីសូល និងដាវ បានឈានមុខចូលទៅ—ជាអ្នកដឹកនាំក្នុងចំណោមយុទ្ធជន ទោះក្នុងចំណោមមុនីល្អបំផុតរាប់រយក៏អស្ចារ្យ ជាទីស្នាក់នៃវិជ្ជាសក្ការៈ មានសមាធិ ការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងភាពក្លាហានអត់ធ្មត់ដ៏មហិមា។

Verse 24

निरीक्ष्यैवं पश्चाद्वृषभवरमारुह्य भगवान्कपर्द्दी युद्धार्थी विधसदितिजं सम्मुखमुखः । जपन्दिव्यं मन्त्रं निगलनविधानोद्गिलनकं स्थितस्सज्जं कृत्वा धनुरशनिकल्पानपि शरान्

ព្រះអម្ចាស់កបរទី បានពិនិត្យឃើញដូច្នោះហើយ បន្ទាប់មកឡើងជិះគោឧត្តម ហើយមានបំណងចូលសង្គ្រាម បានប្រឈមមុខនឹងដៃត្យដែលឈរទល់មុខ។ ព្រះអង្គសូត្រមន្តទេវីយ៍ជានិច្ច មន្តដែលអាចលេប និងបញ្ចេញសត្រូវបាន ហើយឈរត្រៀមខ្លួន ដោយដាក់ព្រួញដូចផ្គរលាន់រួចលើខ្សែធ្នូ។

Verse 25

ततौ निष्कांतोऽसौ विधसवदनाद्वीरकमुनिर्गृहीत्वा तत्सर्वे स्वबलमतुलं विष्णुसहितः । समुद्गीर्णास्सर्वे कमलजबलारीन्दुदिनपाः प्रहृष्टं तसैन्यं पुनरपि महायुद्धमकरोत्

បន្ទាប់មក ឥសីវីរកៈ អ្នកក្លាហាន បានចេញមកពីមាត់ព្រះព្រហ្មា។ គាត់បានប្រមូលកម្លាំងអស្ចារ្យទាំងអស់នោះ—រួមជាមួយព្រះវិស្ណុ—ហើយលើកទឹកចិត្តពួកគេទាំងមូល។ ព្រះព្រហ្មា ព្រះឥន្ទ្រ ព្រះចន្ទ្រ និងព្រះអាទិត្យ ក៏បន្លឺសូរស្រែកសង្គ្រាម; ហើយកងទ័ពដែលរីករាយនោះ បានធ្វើសង្គ្រាមដ៏មហិមា ម្តងទៀត។

Verse 26

जिते तस्मिञ्छुक्रस्तदनु दितिजान्युद्धविहतान् यदा विद्यावीर्यात्पुनरपि सजीवान्प्रकुरुते । तदा बद्ध्वानीतः पशुरिव गणैभूतपतये निगीर्णस्तेनासौ त्रिपुररिपुणा दानवगुरुः

ពេលពួកដៃត្យៈត្រូវបានឈ្នះ សុក្រគ្រូដានវៈ បានប្រើអំណាចវិទ្យាមន្ត ដើម្បីឲ្យអ្នកដែលដួលក្នុងសង្គ្រាមរស់ឡើងវិញ។ តែពេលនោះ កណៈទាំងឡាយបានចងគាត់ ហើយអូសដូចសត្វទៅកាន់ ភូតបតិ ព្រះសិវៈ; នៅទីនោះ សត្រូវនៃត្រីបុរៈ ព្រះសិវៈ បានលេបគ្រូដានវៈនោះ។

Verse 27

विनष्टे शुक्राख्यो सुररिपुनिवासस्तदखिलो जितो ध्वस्तो भग्नो भृशमपि सुरैश्चापि दलितम् । प्रभूतैर्भूतौघैर्दितिजकुणपग्रासरसिकैस्सरुंडैर्नृत्यद्भिर्निशितशरशक्त्युद्धृतकरैः

ពេលសុក្រដែលគេហៅថាជាទីពឹងរបស់សត្រូវទេវតា ត្រូវបានបំផ្លាញ បន្ទាយដៃត្យៈទាំងមូលក៏ត្រូវបានឈ្នះ បែកបាក់ និងរលំរលាយ ដោយទេវតាបង្ខូចយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក ហ្វូងភូតៈដ៏ច្រើនបានហូរចេញ មើលសពអសុរៈជាអាហារឆ្ងាញ់ ហ៊ោរ និងរាំ ដោយលើកដៃកាន់ព្រួញមុត និងលំពែង។

Verse 28

प्रमत्तैर्वेतालैस्सुदृढकरतुंडैरपि खगैवृकैर्नानाभेदैश्शवकुणपपूर्णास्यकवलैः । विकीर्णे संग्रामे कनककशिपोर्वंशजनकश्चिरं युद्धं कृत्वा हरिहरमहेन्द्रैश्च विजितः

ពេលសង្គ្រាមត្រូវបានបោះចូលក្នុងភាពច្របូកច្របល់—មានវេតាលៈឆ្កួតឆ្កាង បក្សីកាចសាហាវចំពុះរឹងមាំ និងចចកជាច្រើនប្រភេទ មាត់ពេញដោយដុំសាច់សព—នោះបុព្វបុរសនៃវង្សហិរ៉ណ្យកសិពុ បានប្រយុទ្ធយូរ តែចុងក្រោយត្រូវបានឈ្នះដោយ ហរិ (វិស្ណុ) ហរ (សិវៈ) និងមហេន្រ្ទ្រ (ឥន្ទ្រ)។

Verse 29

प्रविष्टे पाताले गिरिजलधिरंध्राण्यपि तथा ततस्सैन्ये क्षीणे दितिजवृषभश्चांधकवरः । प्रकोपे देवानां कदनदवरो विश्वदलनो गदाघातैर्घोरैर्विदलितमदश्चापि हरिणा

ពេលគាត់ចូលទៅបាតាលៈ ហើយសូម្បីតែរូងភ្នំ និងជម្រៅសមុទ្រ បន្ទាប់មកពេលកងទ័ពនោះអស់កម្លាំង អន្ធកៈ អ្នកលេចធ្លោជាងគេក្នុងដៃត្យៈ ជាគោឧសភក្នុងអសុរៈ ក៏កើតឡើង។ ពេលទេវតាកំពុងក្តៅក្រហាយដោយកំហឹង អ្នកបង្កស្លាប់សម្លាប់ដ៏ខ្លាំង អ្នកបំបែកពិភពលោក នោះក៏ត្រូវហរិ បំបែកអំនួតរបស់គាត់ ដោយការវាយកន្ទុយដំបងដ៏សាហាវ។

Verse 30

न वै यस्सग्रामं त्यजति वरलब्धः किलः यत स्तदा ताडैर्घोरैस्त्रिदशपतिना पीडिततनुः । ततश्शस्त्रास्त्रौघैस्तरुगिरिजलैश्चाशु विबुधाञ्जिगायोच्चैर्गर्जन्प्रमथपतिमाहूय शनकैः

ព្រោះគេ—បានរឹងមាំដោយពរ ដែលបានទទួល—មិនបោះបង់សមរភូមិឡើយ។ ទោះរាងកាយត្រូវទណ្ឌកម្មដោយការវាយដ៏សាហាវរបស់ព្រះអម្ចាស់ទេវទាំងឡាយ ក៏គេបានឈ្នះពួកទេវតាដោយព្យុះអាវុធ និងអាស្រ្តា បោះដើមឈើ ភ្នំ និងទឹកយ៉ាងរហ័ស; គេគ្រហឹមខ្លាំងៗ ហើយហៅព្រះអម្ចាស់ប្រមថៈ (ព្រះសិវៈ) មកយឺតៗ។

Verse 31

स्थितो युद्धं कुर्वन्रणपतितशस्त्रैर्बहुविधैः परिक्षीणैस्सर्वैस्तदनु गिरिजा रुद्रमतुदत् । तथा वृक्षैस्सर्पैरशनिनिवहैः शस्त्रप टलैर्विरूपैर्मायाभिः कपटरचनाशम्बरशतैः

ឈរយ៉ាងមាំ ហើយបន្តសង្គ្រាម រុទ្រៈឃើញថា អាវុធជាច្រើនប្រភេទដែលធ្លាក់លើសមរភូមិទាំងអស់ បានអស់កម្លាំង និងគ្មានប្រសិទ្ធិភាព។ បន្ទាប់មក គិរិជា បានវាយប្រហាររុទ្រៈម្ដងទៀត ដោយបោះដើមឈើ ពស់ ក្រុមផ្គរលាន់ជាច្រើន ព្រមទាំងភ្លៀងអាវុធ និងមាយាខូចទ្រង់ទ្រាយ ដែលបង្កើតដោយល្បិចបោកបញ្ឆោតរាប់រយ។

Verse 32

विजेतुं शैलेशं कुहकमपरं तत्र कृतवान्महासत्त्वो वीरस्त्रिपुररिपुतुल्यश्च मतिमान् । न वध्यो देवानां वरशतमनोन्मादविवशः प्रभूतैश्शस्त्रास्त्रैस्सपदि दितिजो जर्जरतनुः

ដើម្បីឈ្នះសៃលេឝៈ វីរបុរសដ៏មហាសត្វនោះ បានបង្កើតល្បិចបោកបញ្ឆោតមួយទៀតនៅទីនោះ—ក្លាហាន ចិត្តធំ ប្រាជ្ញា ហើយស្មើនឹងអ្នកសម្លាប់ត្រីបុរៈ។ ប៉ុន្តែ ដានវៈដែលឆ្កួតដោយពររយមុខ មិនអាចត្រូវទេវតាសម្លាប់បានឡើយ; ទោះត្រូវវាយភ្លាមៗដោយអាវុធ និងអាស្រ្តាជាច្រើន កាយរបស់គេគ្រាន់តែរងរបួសបាក់បែកប៉ុណ្ណោះ។

Verse 33

तदीयाद्विष्यन्दात्क्षिति तलगतैरन्धकगणैरतिव्याप्तघोरं विकृतवदनं स्वात्मसदृशम् । दधत्कल्पांताग्निप्रतिमवपुषा भूतपतिना त्रिशूले नोद्भिन्नस्त्रिपुररिपुणा दारुणतरम्

ពីរាងកាយរបស់គេ មានហ្វូងអន្ធកៈហូរចេញមកលើផ្ទៃដី ដូចទឹកជំនន់ដ៏គួរភ័យ ដែលរាលដាលគ្រប់ទិស។ ម្នាក់ៗមានមុខខូចទ្រង់ទ្រាយ គួរឱ្យស្ញប់ស្ញែង ហើយស្រដៀងនឹងខ្លួនគេផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែ ព្រះអម្ចាស់ភូតៈ ដែលរាងកាយភ្លឺឆេះដូចភ្លើងចុងកល្បៈ មិនត្រូវបានចាក់ធ្លុះសូម្បីតែដោយត្រីសូលរបស់សត្រូវត្រីបុរៈ (ព្រះសិវៈ) ទេ; ផ្ទុយទៅវិញ ទ្រង់កាន់តែសាហាវខ្លាំងឡើង។

Verse 34

यदा सैन्यासैन्यं पशुपतिहतादन्यदभवद्व्रणोत्थैरत्युष्णैः पिशितनिसृतैर्बिन्दुभिरलम् । तदा विष्णुर्योगा त्प्रमथपतिमाहूय मतिमान् चकारोग्रं रूपं विकृतवदनं स्त्रैणमजितम्

នៅពេលកងទ័ពសត្រូវ ដែលត្រូវប៉ាសុបតិវាយសម្លាប់ ក្លាយទៅជារូបភាពផ្សេងទៀតទាំងស្រុង—ពេញទៅដោយចំណុចទឹកក្តៅខ្លាំង ដែលហូរចេញពីសាច់ និងពីរបួស—នោះ ព្រះវិស្ណុដ៏មានប្រាជ្ញា ដោយអំណាចយោគៈ បានហៅព្រះអម្ចាស់ប្រមថៈ ហើយបង្កើតរូបដ៏សាហាវមួយ៖ មិនអាចឈ្នះបាន មុខខូចទ្រង់ទ្រាយ ហើយស្លៀកពាក់ជារូបស្ត្រី។

Verse 35

करालं संशुष्कं बहुभुजलताक्रांतकुपितो विनिष्क्रांतः कर्णाद्रणशिरसि शंभोश्च भगवान्

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ដ៏ពរ—គួរឱ្យភ័យខ្លាចក្នុងការទស្សនា និងស្ងួតស្រកដោយកំហឹង—ពេលត្រូវខ្សែដៃជាច្រើនដូចវល្លិចាប់រុំ បានផ្ទុះចេញពីត្រចៀកមកលើសមរភូមិ សូម្បីមុនព្រះសಂಭូ (សិវៈ) ទៀត។

Verse 36

रणस्था सा देवी चरणयुगलालंकृतमही स्तुता देवैस्सर्वैस्मदनु भगवान् प्रेरितमतिः । क्षुधार्ता तत्सैन्यं दितिजनिसृतं तच्च रुधिरं पपौ सात्युष्णं तद्रणशिरसि सृक्कर्दममलम्

នៅកណ្ដាលសមរភូមិ ព្រះនាងទេវីនោះ—ដែលជើងទាំងពីររបស់នាងតុបតែងផែនដី—ត្រូវបានទេវទាំងអស់សរសើរ។ បន្ទាប់មក ចិត្តសម្រេចរបស់នាង ដែលព្រះអម្ចាស់ជំរុញ បានរឹងមាំ។ ដោយឃ្លាន នាងបានផឹកកងទ័ពដែលកើតចេញពីពួកដៃត្យ និងផឹកឈាមរបស់ពួកគេផង—ក្តៅខ្លាំង—ដល់ថ្នាក់មាត់នាងលាបពណ៌ដោយស្នាមឈាមដូចភក់លើសមរភូមិ។

Verse 37

ततस्त्वेको दैत्यस्तदपि युयुधे शुष्करुधिरस्तलाघातैर्घोरैशनिसदृशैर्जानुचरणैः । नखैर्वज्राकारैर्मुखभुजशिरोभिश्च गिरिशं स्मरन् क्षात्रं धर्मं स्वकुल विहितं शाश्वतमजम्

បន្ទាប់មក មានដៃត្យម្នាក់—ឈាមរបស់គេស្ងួតហើយ—ក៏នៅតែប្រយុទ្ធ បោកដោយដៃបាតយ៉ាងសាហាវដូចផ្គរលាន់ ប្រើជង្គង់ និងជើងជាអាវុធ។ ដោយក្រចកដូចវជ្រៈ និងដោយមុខ ដៃ និងក្បាលផង គេវាយប្រហារលើគិរីសៈ ដោយរំលឹកធម៌របស់អ្នកចម្បាំង—បទបញ្ជាអស់កល្បជានិច្ច មិនកើត—ដែលបានកំណត់សម្រាប់វង្សកុលរបស់ខ្លួន។

Verse 38

रणे शांतः पश्चात्प्रमथपतिना भिन्नहृदयस्त्रिशूले सप्रोतो नभसि विधृतस्स्थाणुसदृशः । अधःकायश्शुष्कस्नपनकिरणैर्जीर्णतनुमाञ्जलासारेर्मेघैः पवनसहितैः क्लेदितवपुः

ក្នុងសមរភូមិ គេបានស្ងៀមស្ងាត់; បន្ទាប់មក ត្រូវព្រះអម្ចាស់នៃព្រមថៈវាយពីក្រោយ បេះដូងត្រូវត្រីសូលចាក់។ ត្រូវចាក់លើត្រីសូល ហើយលើកឡើងក្នុងមេឃ គេឈរមិនរអិលដូចសសរថ្ម។ ផ្នែកខាងក្រោម ស្ងួតដោយកាំរស្មីក្តៅដូចភ្លើងដែលសម្អាត ធ្វើឲ្យរាងកាយចាស់ស្រក; តែសាច់កាយវិញ ត្រូវពពកភ្លៀងដែលខ្យល់បក់នាំមក ប្រោះជ្រាបទឹក។

Verse 39

विशीर्णस्तिग्मांशोस्तुहिनशकलाकारशकलस्तथाभूतः प्राणांस्तदपि न जहौ दैत्य वृषभः । तदा तुष्टश्शंभुः परमकरुणावारिधिरसौ ददौ तस्मै प्रीत्या गणपतिपदं तेन विनुतः

ទោះបីបែកបាក់ ដូចបំណែកព្រះអាទិត្យក្តៅគគុក និងដូចស្នាមបែកជាបំណែកទឹកកក ក៏ដៃត្យ វೃಷភៈ មិនបានបោះបង់ដង្ហើមជីវិតឡើយ។ ពេលនោះ ព្រះសម្ភូ អស្ចារ្យដូចមហាសមុទ្រករុណាខ្ពស់បំផុត បានពេញព្រះហឫទ័យ ហើយប្រទានដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដល់គេ នូវតំណែង «គណបតិ»; បន្ទាប់មក គេបានសរសើរព្រះអង្គ។

Verse 40

ततो युद्धस्यांते भुवनपतयस्सार्थ रमणैस्तवैर्नानाभेदैः प्रमथपतिमभ्यर्च्य विधिवत् । हरिब्रह्माद्यास्ते परमनुतिभिस्स्तुष्टुवुरलं नतस्कंधाः प्रीता जयजय गिरं प्रोच्य सुखिताः

បន្ទាប់មក ពេលសង្គ្រាមបានបញ្ចប់ ម្ចាស់លោកទាំងឡាយ—ជាមួយព្រះភរិយារបស់ពួកគេ—បានបូជាព្រះអម្ចាស់នៃព្រមថៈ (ព្រះសិវៈ) តាមពិធីត្រឹមត្រូវ ហើយសរសើរព្រះអង្គដោយស្តូត្រច្រើនប្រភេទ។ ហរិ ព្រះព្រហ្មា និងទេវតាផ្សេងៗ ទាំងអស់កោងស្មាចុះគោរព បានលើកតម្កើងព្រះអង្គដោយការសរសើរខ្ពង់ខ្ពស់; ពេញចិត្ត ពួកគេបានហៅថា «ជ័យ! ជ័យ!» ហើយមានសេចក្តីសុខ។

Verse 41

हरस्तैस्तैस्सार्द्धं गिरिवरगुहायां प्रमुदितो विसृज्यैकानंशान् विविधबलिना पूज्यसुनगान् । चकाराज्ञां क्रीडां गिरिवर सुतां प्राप्य मुदितां तथा पुत्रं घोराद्विधसवदनान्मुक्तमनघम्

នៅទីនោះ ក្នុងរូងភ្នំនៃភ្នំដ៏ប្រសើរ ហរៈ (ព្រះសិវៈ) បានរីករាយជាមួយអ្នកបម្រើទាំងនោះ។ បន្ទាប់ពីបានបញ្ជូនចំណែកខ្លះៗ (នៃអំណាច) និងអង្គទេវៈគួរគោរពដែលមានកម្លាំងនានា ព្រះអង្គបានចេញព្រះបញ្ជា។ បន្ទាប់មក ដោយសេចក្តីរីករាយ ព្រះអង្គបានទទួលទេវីកើតពីភ្នំ (បារវតី) សម្រាប់ល្បែងទេវៈ; ហើយក៏បានទទួលព្រះបុត្រមួយ អស្ចារ្យ បរិសុទ្ធឥតមន្ទិល ដែលបានរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់ដ៏សាហាវមានមុខពីរ។

Verse 46

इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखण्डे अंधकवधोपाख्याने अन्धकयुद्धवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី សិវ មហាបុរាណ»—នៅក្នុងផ្នែកទីពីរ «រុទ្រ សំហិតា» ក្នុងផ្នែកទីប្រាំ «យុទ្ធខណ្ឌ» ក្នុងរឿងនៃការសម្លាប់អន្ធក—ជំពូកទី៤៦ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាសង្គ្រាមជាមួយអន្ធក» បានបញ្ចប់។

Frequently Asked Questions

The daitya-king’s (Gila-associated) assault on Maheśvara’s sacred precinct and Śiva’s immediate counter-mobilization of devas, gaṇas, and bhūtas culminating in a yuga-end-like battle.

The episode encodes boundary-violation as adharma and depicts Śiva’s sovereignty as the power to integrate even liminal forces (pretas/piśācas/bhūtas) into a single ordered agency restoring cosmic stability.

Śiva is signaled through epithets—Kapardin, Śūlapāṇi, Pinākin—emphasizing his martial authority and command-function; the collective manifestation of his śakti appears as the assembled gaṇa-bhūta host under Vīraka.