Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 15

विष्णु-ब्रह्म-विवाद-वर्णनम्

Description of the Viṣṇu–Brahmā Dispute and Brahmā’s Confusion

Devanagari script

तदा वाणी समुत्पन्ना तपेति परमा शुभा । शिवेच्छया परा व्योम्नो मोहविध्वंसिनी मुने

Transliteration

tadā vāṇī samutpannā tapeti paramā śubhā | śivecchayā parā vyomno mohavidhvaṃsinī mune

Translation

ពេលនោះ សំឡេងទេវីដ៏ប្រសើរបំផុត និងជាមង្គលយ៉ាងខ្លាំង បានកើតឡើងថា «ចូរធ្វើតបស (ការប្រកាន់អាស្កេស)»។ ដោយព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះសិវៈ វាបានលេចចេញពីមេឃខ្ពស់បំផុត ហើយឱ មុនី វាជាអ្នកបំផ្លាញមោហៈ។

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण

• वाणी: a voice
• वाणी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• समुत्पन्ना: arose
• समुत्पन्ना: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्+उत्+पद् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाण्या विशेषणम्

• तप: do penance
• तप: Vidhi (विधि/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)

• परमा: supreme
• परमा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाण्या विशेषणम्

• शुभा: auspicious
• शुभा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाण्या विशेषणम्

• शिवेच्छया: by Śiva’s will
• शिवेच्छया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शिव-इच्छा (प्रातिपदिक; शिव + इच्छा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शिवस्य इच्छा)

• परा: transcendent
• परा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाण्या विशेषणम्

• व्योम्नः: of the sky
• व्योम्नः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• मोहविध्वंसिनी: destroyer of delusion
• मोहविध्वंसिनी: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मोह-विध्वंसिन् (प्रातिपदिक; मोह + विध्वंसिन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मोहस्य विध्वंसिनी)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Mantra: tapa iti

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Cosmic Context

Cosmic Event: Transcendent ‘vyoman’ voice as supramundane revelation interrupting delusion

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that true spiritual progress begins when Śiva’s grace awakens the inner command for tapas—disciplined practice that destroys moha (ignorance/delusion) and aligns the soul with the Supreme.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The divine voice arises by Śiva’s will, indicating Saguna Śiva’s compassionate guidance in the world; tapas and worship of the Liṅga together purify the devotee and make the mind fit to realize the transcendent (parā) Śiva.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The verse directly points to tapas: adopting disciplined japa (especially the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”), vrata/fasting, and purity practices that reduce delusion and steady devotion.