Adhyaya 34
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 3427 Verses

उत्पातवर्णनम् / Description of Portents at Dakṣa’s Sacrifice

អធ្យាយ ៣៤ បង្ហាញរបាយការណ៍របស់ព្រះព្រហ្មអំពីអុត្បាត (សញ្ញាអមង្គល) ដែលកើតឡើងនៅទីលានយជ្ញារបស់ទក្ខៈ ខណៈវីរភទ្រ និងកណៈរបស់ព្រះសិវៈកំពុងចូលមក។ មានសញ្ញាមិនល្អលើរាងកាយទក្ខៈ (ញ័រ/កន្ត្រាក់), ដីរញ្ជួយនៅកន្លែងយជ្ញា, ភាពចម្លែកលើមេឃពេលថ្ងៃត្រង់ (ព្រះអាទិត្យពណ៌ប្លែក និងរង្វង់ពន្លឺជាច្រើន), ភ្លើងឬអាចម៍ផ្កាយធ្លាក់, ផ្កាយរត់កោងឬធ្លាក់ចុះ, សត្វអមង្គល និងសំឡេងគួរភ័យ (សត្វស្លាបស៊ីសាច់, ចចក), ខ្យល់កន្ត្រាក់ពេញធូលី ព្យុះកួច និងភ្លៀងវត្ថុដូចភ្លើង។ សញ្ញាទាំងនេះជាព្រមានថាយជ្ញានឹងវិនាស ព្រោះលំដាប់លោកធម្មជាតិឆ្លុះបញ្ចាំងការខូចខាតនៃធម៌ពិធី។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एवं प्रचलिते चास्मिन् वीरभद्रे गणान्विते । दुष्टचिह्नानि दक्षेण दृष्टानि विबुधैरपि

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ នៅពេលវីរភទ្រាបានចេញដំណើរដូច្នេះ ដោយមានកងគណៈរបស់ព្រះសិវៈអមជាមួយ ដក្ស និងសូម្បីទេវតាទាំងឡាយ ក៏បានឃើញសញ្ញាអមង្គលនៃការបាត់បង់ជិតមកដល់។

Verse 2

उत्पाता विविधाश्चासन् वीरभद्रे गणान्विते । त्रिविधा अपि देवर्षे यज्ञविध्वंससूचकाः

ឱ ព្រះឥសីទេវៈ! នៅពេលវីរភទ្រា មកជាមួយក្រុមគណៈ (Gaṇa) នោះ មានអុបទាតា (សញ្ញាអពមង្គល) ជាច្រើនប្រភេទកើតឡើង—មានបីយ៉ាង—ជាសញ្ញាប្រាប់មុនអំពីការបំផ្លាញយជ្ញ។

Verse 3

दक्षवामाक्षिबाहूरुविस्पंदस्समजायत । नानाकष्टप्रदस्तात सर्वथाऽशुभसूचकः

បន្ទាប់មក ភ្នែកឆ្វេង ដៃ និងភ្លៅរបស់ទក្ខ (Dakṣa) ចាប់ផ្តើមកន្ត្រាក់។ ឱ អ្នកជាទីស្រឡាញ់ វាជាសញ្ញាអពមង្គលគ្រប់យ៉ាង ប្រាប់មុនអំពីទុក្ខលំបាកជាច្រើនប្រភេទ។

Verse 4

भूकंपस्समभूत्तत्र दक्षयागस्थले तदा । दक्षोपश्यच्च मध्याह्ने नक्षत्राण्यद्भुतानि च

បន្ទាប់មក នៅទីលានយជ្ញរបស់ទក្ខ នោះមានរញ្ជួយដីកើតឡើងភ្លាមៗ។ ហើយទក្ខបានឃើញ សូម្បីតែកណ្ដាលថ្ងៃ ក៏មានសញ្ញាអស្ចារ្យ និងមិនធម្មតានៅក្នុងផ្កាយ—ជាអុបទាតាបង្ហាញការរំខានដល់ធម៌ និងការមិនពេញព្រះហររបស់ព្រះអម្ចាស់។

Verse 5

दिशश्चासन्सुमलिनाः कर्बुरोभूद्दिवाकरः । परिवेषसहस्रेण संक्रांतश्च भयंकरः

ទិសទាំងឡាយក្លាយជាមេឃស្រអាប់កខ្វក់ ព្រះអាទិត្យក៏ក្លាយជាពណ៌ចម្រុះស្រអាប់។ វាត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយរង្វង់អពមង្គលរាប់ពាន់ ហើយចូលទៅក្នុងការប្រែប្រួលដូចសូរ្យគ្រាសដ៏គួរភ័យ—ជាសញ្ញាដ៏គួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងនៃគ្រោះមហន្តរាយជិតមក។

Verse 6

नक्षत्राणि पतंति स्म विद्युदग्निप्रभाणि च । नक्षत्राणामभूद्वक्रा गतिश्चाधोमुखी तदा

នៅពេលនោះ ផ្កាយទាំងឡាយហាក់ដូចធ្លាក់ចុះ ពន្លឺភ្លឺដូចរន្ទះ និងភ្លើង។ ចលនានៃក្រុមផ្កាយក៏ក្លាយជាវៀចវេរ ហើយបែរទៅក្រោម—ជាសញ្ញាអពមង្គលនៃការរញ្ជួយរញ្ជាយក្នុងលំដាប់លោក។

Verse 7

गृध्रा दक्ष शिरः स्पृष्ट्वा समुद्भूताः सहस्रशः । आसीद्गृध्रपक्षच्छायैस्सच्छायो यागमंडपः

ពេលសត្វក្រពើ (vultures) ប៉ះក្បាលដែលត្រូវកាត់របស់ទក្ស ពួកវាបានផុសឡើងរាប់ពាន់។ ដោយស្រមោលស្លាបរបស់វា សាលាយញ្ញក៏ត្រូវគ្របដណ្ដប់ដោយស្រមោលក្រាស់ដ៏អពមង្គល។

Verse 8

ववाशिरे यागभूमौ क्रोष्टारो नेत्रकस्तदा । उल्कावृष्टिरभूत्तत्र श्वेतवृश्चिकसंभवा

បន្ទាប់មក នៅលើដីពិធីយជ្ញា សត្វចចកបានហ៊ោ ហើយភ្នែកបានឃើញនិមិត្តអាក្រក់។ នៅទីនោះក៏មានភ្លៀងអុល្កា​ដ៏ភ្លើងឆេះ ធ្លាក់ចុះ ដូចកើតពីខ្យាដំរីពណ៌ស—ជាសញ្ញាភ័យរន្ធត់ ប្រាប់មុនពីការរំខានពិធី និងការកើនឡើងនៃអធម្ម ប្រឆាំងនឹងរបៀបបរិសុទ្ធរបស់ព្រះសិវៈ។

Verse 9

खरा वाता ववुस्तत्र पांशुवृष्टिसमन्विताः । शलभाश्च समुद्भूता विवर्तानिलकंपिताः

នៅទីនោះ ខ្យល់កាចសាហាវបានផ្លុំឡើង ព្រមទាំងភ្លៀងធូលី។ ហ្វូងសត្វសាលភៈ (សត្វកណ្ដូបស្លាប/សត្វកណ្ដូបស្លាបធំ) ក៏កើតឡើងជាច្រើន ត្រូវខ្យល់វិលវល់ក្រឡុក បណ្តេញឲ្យរំញ័រទៅមក។

Verse 10

रीतैश्च पवनै रूर्द्ध्वं स दक्षाध्वरमंडपः । दैवान्वितेन दक्षेण यः कृतो नूतनोद्भुतः

សាលាពិធីបូជាដ៏អស្ចារ្យដែលទើបនឹងសាងសង់ថ្មីរបស់ព្រះទក្សៈ ដែលត្រូវបានលើកឡើងដោយព្រះទក្សៈរួមជាមួយពួកទេវតា ត្រូវបានបក់បោកឡើងលើ និងខ្ចាត់ខ្ចាយដោយខ្យល់ព្យុះដ៏ខ្លាំងក្លា។

Verse 11

वेमुर्दक्षादयस्सर्वे तदा शोणितमद्भुतम् । वेमुश्च मांसखण्डानि सशल्यानि मुहुर्मुहुः

បន្ទាប់មក ព្រះទក្សៈ និងអ្នកផ្សេងទៀតទាំងអស់បានក្អួតចេញមកជាឈាមយ៉ាងគួរឱ្យខ្លាច ហើយពួកគេក៏បានខ្ជាក់ចេញនូវដុំសាច់ដែលចាក់ទម្លុះដោយកម្ទេចកម្ទីម្តងហើយម្តងទៀត ដែលជាសញ្ញាដ៏អាក្រក់នៃសេចក្តីវិនាសដែលបណ្តាលមកពីការប្រមាថដល់ព្រះសិវៈ។

Verse 12

सकंपाश्च बभूवुस्ते दीपा वातहता इव । दुःखिताश्चाभवन्सर्वे शस्त्रधाराहता इव

ពួកគេទាំងអស់ចាប់ផ្តើមញ័រ ដូចចង្កៀងត្រូវខ្យល់បក់ប៉ះ; ហើយគ្រប់គ្នាក៏សោកសៅ ដូចត្រូវគែមអាវុធមុតកាត់ដួល។

Verse 13

तदा निनादजातानि बाष्पवर्षाणि तत्क्षणे । प्रातस्तुषारवर्षीणि पद्मानीव वनांतरे

នៅពេលនោះឯង ពេលសម្លេងយំរំពងឡើង ភ្លៀងទឹកភ្នែកក៏ធ្លាក់ភ្លាមៗ ដូចផ្កាឈូកក្នុងព្រៃ ដែលពេលព្រឹកស្រក់ទឹកសន្សើមជាឝូរ។

Verse 14

दक्षाद्यक्षीणि जातानि ह्यकस्माद्विशदान्यपि । निशायां कमलाश्चैव कुमुदानीव संगवे

បន្ទាប់មក ភ្នែកទាំងអស់ ចាប់ពីរបស់ទក្ខៈ ក៏ស្រាលស និងស្រអាប់ភ្លាមៗ ដូចត្រូវដកកម្លាំងចេញ; ហើយមុខដូចផ្កាឈូកដែលរីកពេលថ្ងៃ ក៏ដូចជាបិទស្រអាប់ក្នុងរាត្រី ដូចផ្កាគុមុទនៅពេលអរុណ។

Verse 15

असृग्ववर्ष देवश्च तिमिरेणावृता दिशः । दिग्दाहोभूद्विशेषेण त्रासयन् सकलाञ्जनान्

បន្ទាប់មក មានអពមង្គលដ៏គួរភ័យកើតឡើង៖ ឈាមធ្លាក់ដូចភ្លៀង ទិសទាំងឡាយត្រូវគ្របដោយភាពងងឹត ហើយភ្លើងដុតឆេះខ្លាំងកើតឡើងគ្រប់ទិស បំភ័យសត្វលោកទាំងអស់។

Verse 16

एवं विधान्यरिष्टानि ददृशुर्विबुधादयः । भयमापेदिरेऽत्यंतं मुने विष्ण्वादिकास्तदा

ព្រះទេវតា និងសត្វស្ថានសួគ៌ទាំងឡាយ បានឃើញនិមិត្តអមង្គលដូច្នេះ ហើយភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង; នៅពេលនោះ ឱ មុនី សូម្បីតែព្រះវិṣṇu និងអ្នកដទៃ ក៏ត្រូវភ័យធំគ្របដណ្ដប់។

Verse 17

भुवि ते मूर्छिताः पेतुर्हा हताः स्म इतीरयन् । तरवस्तीरसंजाता नदीवेगहता इव

ពួកគេហៅថា «អាឡាស! យើងត្រូវសម្លាប់ហើយ!» ហើយដួលសន្លប់លើផែនដី—ដូចដើមឈើនៅច្រាំងទន្លេ ដែលត្រូវកម្លាំងទឹកជំនន់បោកបាក់។

Verse 18

पतित्वा ते स्थिता भूमौ क्रूराः सर्पा हता इव । कंदुका इव ते भूयः पतिताः पुनरुत्थिताः

ដួលរួច ពួកគេដេកស្ថិតលើដី ដូចពស់កាចដែលត្រូវវាយសម្លាប់។ បន្ទាប់មក ម្តងទៀត ដូចបាល់លោតត្រឡប់ ពួកគេដួលហើយក៏លើកឡើងវិញ។

Verse 19

ततस्ते तापसंतप्ता रुरुदुः कुररी इव । रोदनध्वनिसंक्रातोरुक्तिप्रत्युक्तिका इव

បន្ទាប់មក ដោយទុក្ខក្តៅគគុកពីតបស្យា និងសោកសៅ ពួកគេយំដូចបក្សីកុរារី; សំឡេងយំឡើងចុះ ដូចសូរស្រែកឆ្លើយឆ្លង កក្រើកពាសពេញអាកាស។

Verse 20

सवैकुंठास्ततस्सर्वे तदा कुंठितशक्तयः । स्वस्वोपकंठमाकंठं लुलुठुः कमठा इव

បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់ ទោះស្ថិត​នៅ​វិគុណ្ឋ និង​លោកស្ថាន​សួគ៌​របស់ខ្លួន ក៏អំណាច​ត្រូវបាន​បន្ថយ​ឲ្យទន់ខ្សោយ។ ម្នាក់ៗ​រអិលធ្លាក់​ជិត​កន្លែង​របស់ខ្លួន ដេករលំ​ដល់កម្រិត​បំពង់ក ដូច​អណ្តើក​ដកខ្លួន​ចូល​សំបក ហើយ​អស់កម្លាំង។

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे तत्र संजाता चाशरीरवाक् । श्रावयत्यखिलान् देवान्दक्षं चैव विशेषतः

នៅពេលនោះ នៅទីនោះឯង សំឡេងមួយគ្មានរាងកាយបានកើតឡើង ហើយប្រកាសឲ្យទេវទាំងអស់ស្តាប់ ដោយផ្តោតទៅលើទក្ខៈជាពិសេស។

Verse 22

आकाशवाण्युवाच । धिक् जन्म तव दक्षाद्य महामूढोसि पापधीः । भविष्यति महद्दुःखमनिवार्यं हरोद्भवम्

សំឡេងពីមេឃបាននិយាយថា៖ «អាសូរចំពោះកំណើតរបស់អ្នក ឱ ទក្ខៈ និងអ្នកដូចគ្នា! អ្នកល្ងង់ខ្លៅយ៉ាងខ្លាំង មានចិត្តគំនិតបាប។ ទុក្ខធំមួយ មិនអាចជៀសវាងបាន ដែលកើតឡើងដោយហរៈ (ព្រះសិវៈ) នឹងកើតមាន»។

Verse 23

हाहापि नोत्र ये मूढास्तव देवादयस्थिताः । तेषामपि महादुःखं भविष्यति न संशयः

«អាលាស! អ្នកល្ងង់ខ្លៅទាំងនោះ ដែលឈរនៅខាងអ្នក—ទេវ និងអ្នកដទៃ—ពួកគេក៏នឹងជួបទុក្ខធំដែរ; មិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 24

ब्रह्मोवाच तच्छ्रुत्वाकाशवचनं दृष्ट्वारिष्टानि तानि च । दक्षः प्रापद्भयं चाति परे देवादयोपि ह

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានស្តាប់ពាក្យពីមេឃនោះ ហើយបានឃើញសញ្ញាអពមង្គលទាំងនោះផង ទក្ខៈបានធ្លាក់ចូលក្នុងការភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង; ទេវ និងសត្វស្ថានសួគ៌ដទៃទៀតក៏ភ័យដែរ។

Verse 25

वेपमानस्तदा दक्षो विकलश्चाति चेतसि । अगच्छच्छरणं विष्णोः स्वप्रभोरिंदिरापतेः

នៅពេលនោះ ទក្ខសៈញ័រខ្លួន និងចិត្តរញ្ជួយយ៉ាងខ្លាំង បានទៅសុំជ្រកកោនក្រោមព្រះវិષ્ણុ ព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន ជាស្វាមីនៃឥន្ទិរា (លក្ខ្មី)។

Verse 26

सुप्रणम्य भयाविष्टः संस्तूय च विचेतनः । अवोचद्देवदेवं तं विष्णुं स्वजनवत्सलम्

ដោយភ័យក្រហាយ គាត់បានកោតគោរពក្បាលចុះយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ហើយទោះស្មារតីរញ្ជួយមិនសូវស្ថិតស្ថេរ ក៏បានសរសើរ រួចនិយាយទៅកាន់ព្រះអធិទេវ—ព្រះវិṣṇu—ដែលស្រឡាញ់អាណិតអ្នកបូជារបស់ព្រះជានិច្ច។

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सती खंडे दुश्शकुनदर्शनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី៣៤ ដែលមាននាមថា «ការឃើញនិមិត្តអពមង្គល» ក្នុងផ្នែកទី២ នៃ «ស្រី-សិវមហាបុរាណ» គឺក្នុងសំហិតាទី២ «រុទ្រសំហិតា» និងក្នុងការបែងចែកទី២ «សតីខណ្ឌ»។

Frequently Asked Questions

The emergence of pervasive omens at Dakṣa’s sacrificial arena as Vīrabhadra and Śiva’s gaṇas advance—signals that the dakṣayajña is fated to be disrupted and ruined.

They portray ṛta (cosmic order) reacting to ritual-moral disorder: a yajña performed with pride and disrespect toward Śiva becomes cosmically unsustainable, and nature itself ‘speaks’ the impending correction.

Bodily inauspicious tremors in Dakṣa, earthquake at the yajña-site, midday astral anomalies, a discolored sun with many halos, falling fiery lights, abnormal star-movements, vultures and jackals at the arena, meteor-like showers, dust-storm winds, and swarming insects.