Adhyaya 17
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 1773 Verses

नन्दाव्रत-समाप्तिः तथा शङ्करस्य प्रत्यक्ष-दर्शनम् (Completion of the Nandā-vrata and Śiva’s Direct Appearance)

អធ្យាយ ១៧ ពិពណ៌នាពីការបញ្ចប់វ្រតៈ «នន្ទាវ្រត» របស់សតី។ បន្ទាប់ពីទេវតាសរសើរ នាងអនុវត្តអាហារតម និងបូជានៅថ្ងៃអដ្ឋមីខាងសុគ្ល ក្នុងខែអាស្វិន ដោយសមាធិផ្តោតចិត្ត។ ពេលវ្រតៈសម្រេច ព្រះសិវៈ (ហរ) បង្ហាញខ្លួនដោយផ្ទាល់ មានរូបលក្ខណៈបុរាណ៖ ស្បែកភ្លឺ សង្ហា ប្រាំមុខ បីភ្នែក ព្រះចន្ទលើក្បាល ពណ៌ផេះភ្លឺ ចង្កេះបួន ដៃកាន់ត្រីសូល និងមុទ្រាប្រទានអភ័យ/ពរ មានគង្គាលើសិរ។ សតីគោរពទន់ភ្លន់ ក្រាបជើងព្រះអង្គ។ ព្រះសិវៈហៅនាងថាកូនស្រីទក្ខ បង្ហាញព្រះហឫទ័យពេញចិត្ត និងអញ្ជើញឲ្យសុំពរ ទោះដឹងបំណងក្នុងចិត្តរួចហើយ ដើម្បីបង្ហាញព្រះគុណ និងគោលបំណងបង្រៀនក្នុងពិធីវ្រតៈ។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा सर्वदेवैश्च कृता शंभोर्नुतिः परा । शिवाच्च सा वरं प्राप्ता शृणु ह्यादरतो मुने

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះហើយ បន្ទាប់ពីបាននិយាយរួច ទេវតាទាំងអស់បានថ្វាយស្តូត្រសរសើរដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ចំពោះព្រះសಂಭូ (ព្រះសិវៈ)។ ហើយនាងបានទទួលពរ​មួយពីព្រះសិវៈ។ សូមស្តាប់ដោយក្តីគោរព ឱ មុនី។

Verse 2

अथो सती पुनः शुक्लपक्षेऽष्टम्यामुपोषिता । आश्विने मासि सर्वेशं पूजयामास भक्तितः

បន្ទាប់មក ព្រះសតីបានអនុវត្តអុបោសថម្តងទៀត នៅថ្ងៃអដ្ឋមីនៃពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ។ ក្នុងខែអាស្វិន នាងបានបូជាព្រះសರ್ವេឝ (ព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់នៃសកល) ដោយភក្តីភាពពេញបេះដូង។

Verse 3

इति नंदाव्रते पूर्णे नवम्यां दिनभागतः । तस्यास्तु ध्यानमग्नायाः प्रत्यक्षमभवद्धरः

ដូច្នេះ នៅពេលវ្រតនន្ទា បានបញ្ចប់ នៅថ្ងៃនវមី ខណៈថ្ងៃកំពុងដំណើរ ព្រះធរៈ—ព្រះសិវៈ អ្នកទ្រទ្រង់សកល—បានបង្ហាញព្រះអង្គដោយផ្ទាល់ចំពោះនាង ព្រោះនាងជ្រមុជក្នុងសមាធិ។

Verse 4

सर्वाङ्गसुन्दरो गौरः पंचवक्त्रस्त्रिलोचनः । चंद्रभालः प्रसन्नात्मा शितिकंठश्चतुर्भुज

ព្រះអង្គស្រស់ស្អាតគ្រប់អវយវៈ ពន្លឺរលោងស និងភ្លឺថ្លា; មានប្រាំមុខ និងបីភ្នែក។ លើថ្ងាសមានព្រះចន្ទ; ព្រះហឫទ័យស្ងប់ស្ងាត់ និងពោរពេញដោយព្រះគុណ។ ព្រះកណ្តាលកមានពណ៌ខៀវ និងមានបួនដៃ—នេះហើយជារូបសគុណដ៏មង្គលនៃព្រះសិវៈ ដែលគេថ្វាយសរសើរ។

Verse 5

त्रिशूलब्रह्मकवराभयधृग्भस्मभास्वरः । स्वर्धुन्या विलसच्छीर्षस्सकलाङ्गमनोहरः

ព្រះអង្គភ្លឺរលោងដោយវិភូតិ (ផេះបរិសុទ្ធ) ទ្រង់កាន់ត្រីសូល និងការការពាររបស់ព្រះព្រហ្មា ព្រមទាំងមុទ្រាអភ័យ។ ព្រះគង្គាទេវីលម្អលើក្បាល ទ្រង់មានសម្រស់គួរឱ្យចិត្តលង់លើអង្គកាយទាំងមូល។

Verse 6

महालावण्यधामा च कोटिचन्द्रसमाननः । कोटिस्मरसमाकांतिस्सर्वथा स्त्रीप्रियाकृतिः

ព្រះអង្គជាទីស្ថាននៃសម្រស់ដ៏អស្ចារ្យ ភ្លឺរលោង; ព្រះមុខដូចព្រះចន្ទរាប់កោដិ។ សោភ័ណភាពស្មើកាមទេវរាប់កោដិ ហើយរូបកាយទ្រង់គ្រប់យ៉ាងជាទីពេញចិត្ត និងជាទីស្រឡាញ់របស់ស្ត្រី។

Verse 7

प्रत्यक्षतो हरं वीक्ष्य सती सेदृविधं प्रभुम् । ववन्दे चरणौ तस्य सुलज्जावनतानना

សតីបានឃើញព្រះហរៈដោយផ្ទាល់—ព្រះអម្ចាស់របស់នាងបង្ហាញច្បាស់ដូច្នេះ—នាងដោយភាពខ្មាស់អៀនសុភាព និងមុខទាបចុះដោយក្តីគោរព បានក្រាបបង្គំជើងទ្រង់។

Verse 8

अथ प्राह महादेवस्सतीं सद्व्रतधारिणीम् । तामिच्छन्नपि भार्यार्थं तपश्चर्याफलप्रदः

បន្ទាប់មក ព្រះមហាទេវៈ—អ្នកប្រទានផលនៃតបៈ—បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់សតី អ្នកកាន់វ្រតៈដ៏ប្រសើរយ៉ាងមាំមួន។ ទោះទ្រង់ប្រាថ្នានាងជាព្រះភរិយាក៏ដោយ ក៏ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលដោយរបៀបដែលថែរក្សាព្រះធម៌នៃតបៈ និងផលសម្រេចរបស់វា។

Verse 9

महादेव उवाच । दक्षनंदिनि प्रीतोस्मि व्रतेनानेन सुव्रते । वरं वरय संदास्ये यत्तवाभिमतं भवेत्

ព្រះមហាទេវមានព្រះវាចា៖ «ឱ កូនស្រីជាទីស្រឡាញ់របស់ទក្សៈ ឱ អ្នកមានវ្រតដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំពេញចិត្តចំពោះអ្នកដោយសារវ្រតនេះ។ ចូរជ្រើសពរ មិនខានខ្ញុំនឹងប្រទានអ្វីដែលចិត្តអ្នកប្រាថ្នា»។

Verse 10

ब्रह्मोवाच । जानन्नपीह तद्भावं महादेवो जगत्पतिः । जगौ वरं वृणीष्वेति तद्वाक्यश्रवणेच्छया

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះវាចា៖ ទោះបីព្រះមហាទេវា ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់ បានជ្រាបច្បាស់ពីចេតនាខាងក្នុងរបស់នាងរួចហើយ ក៏នៅតែមានព្រះវាចា៖ «ចូរជ្រើសពរ» ដោយប្រាថ្នាចង់ឮពាក្យពីមាត់នាងផ្ទាល់។

Verse 11

सापि त्रपावशा युक्ता वक्तुं नो हृदि यत्स्थितम् । शशाक सा त्वभीष्टं यत्तल्लज्जाच्छादितं पुनः

នាងផងដែរ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយភាពអៀនខ្មាស់ មិនអាចនិយាយអ្វីដែលស្ថិតនៅក្នុងបេះដូងបានទេ។ ទោះប្រាថ្នាចង់បង្ហាញក្តីប្រាថ្នានោះ ក៏ត្រូវភាពខ្មាស់អៀនបាំងបិតម្តងទៀត។

Verse 12

प्रेममग्नाऽभवत्साति श्रुत्वा शिववचः प्रियम् । तज्ज्ञात्वा सुप्रसन्नोभूच्छंकरो भक्तवत्सलः

ពេលស្តាប់ព្រះវាចនៈដ៏ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះសិវៈ សាទីបានលង់ចូលក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ទាំងស្រុង។ ព្រះសង្ករៈ អ្នកស្រឡាញ់ភក្តិជនជានិច្ច ដឹងចិត្តនាងហើយ ក៏ពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 13

वरं ब्रूहि वरं ब्रूहि प्राहेति स पुनर्द्रुतम् । सतीभक्तिवशश्शंभुरंतर्यामी सतां गतिः

ព្រះសម្ភូ ទ្រង់មានព្រះវាចនៈរហ័សម្តងហើយម្តងទៀតថា «ចូរនិយាយពរ—ចូរនិយាយពរ!» ទោះជាទ្រង់ជាអន្តర్యាមី គ្រប់គ្រងក្នុងចិត្តសត្វទាំងអស់ ក៏ទ្រង់ទន់ភ្លន់តាមភក្តិរបស់សាទី; ទ្រង់ជាជម្រក និងគោលដៅចុងក្រោយរបស់អ្នកសុចរិត។

Verse 14

अथ त्रपां स्वां संधाय यदा प्राह हरं सती । यथेष्टं देहि वरद वरमित्यनिवारकम्

បន្ទាប់មក សាទីប្រមូលសេចក្តីខ្មាសអៀនរបស់នាង ហើយទូលទៅកាន់ហរៈ (ព្រះសិវៈ) ថា៖ «ឱ ព្រះអង្គប្រទានពរ សូមប្រទានពរមួយតាមព្រះហឫទ័យ—ពរដែលគ្មានអ្នកណាអាចរារាំងបាន»។

Verse 15

तदा वाक्यस्यावसानमनवेक्ष्य वृषध्वजः । भव त्वं मम भार्येति प्राह तां भक्तवत्सलः

នៅពេលនោះ ព្រះវृषធ្វជៈ—ព្រះសិវៈដែលមានសញ្ញាគោ—មិនរង់ចាំឲ្យពាក្យនាងបញ្ចប់ទេ បានមានព្រះវាចាដោយមេត្តាចំពោះអ្នកភក្តិថា៖ «ចូរអ្នកក្លាយជាភរិយារបស់យើង»។

Verse 16

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य साभीष्टफल भावनम् । तूष्णीं तस्थौ प्रमुदिता वरं प्राप्य मनोगतम्

ពេលនាងបានស្តាប់ព្រះវាចានោះ ដែលជាព្រះវាចាអាចនាំឲ្យសម្រេចផលដែលប្រាថ្នា នាងឈរនิ่งស្ងៀមដោយសេចក្តីរីករាយ ដោយបានទទួលពរដែលចិត្តនាងប្រាថ្នាយូរមកហើយ។

Verse 17

इति श्रीशैवे महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीवरलाभो नाम सप्तदशोऽध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុងមហាបុរាណសៃវៈ នៅក្នុងសៀវភៅទីពីរ ហៅថា រុទ្រសំហិតា ក្នុងផ្នែកទីពីរ សតីខណ្ឌ បញ្ចប់ជំពូកទីដប់ប្រាំពីរ មានចំណងជើងថា «សតីទទួលបានពរ»។

Verse 18

ततो भावान्समादाय शृंगाराख्यो रसस्तदा । तयोश्चित्ते विवेशाशु कला हावा यथोदितम्

បន្ទាប់មក ដោយប្រមូលយកអារម្មណ៍ក្នុងចិត្តដែលសមគួរ រសសោភ័ណដែលហៅថា «ស្រឹង្គារ» (សេចក្តីស្នេហា) ក៏កើតឡើង។ ដូចដែលបានពិពណ៌នា ក្បាច់កល្យាណ—ភាពទន់ភ្លន់ និងកាយវិការស្នេហា—បានចូលទៅក្នុងចិត្តរបស់ទាំងពីរយ៉ាងរហ័ស។

Verse 19

तत्प्रवेशात्तु देवर्षे लोकलीलानुसारिणोः । काप्यभिख्या तयोरासीच्चित्रा चन्द्रमसोर्यथा

ឱ ឥសីទេវៈ ពេលពួកគេចូលទៅទីនោះ មនុស្សទាំងពីរ ដែលដើរតាមល្បែងលៀងនៃលោកិយ បានទទួលកេរ្តិ៍ឈ្មោះពិសេសមួយ អស្ចារ្យដូចពន្លឺព្រះចន្ទ។

Verse 20

रेजे सती हरं प्राप्य स्निग्धभिन्नांजनप्रभा । चन्द्राभ्याशेऽभ्रलेखेव स्फटिकोज्ज्वलवर्ष्मणः

សតីបានទទួលហរៈ (ព្រះសិវៈ) ហើយភ្លឺរលោង—សម្បុររបស់នាងដូចពន្លឺអញ្ជន៍ទន់រលោងដែលទើបកិនថ្មី—ដូចខ្សែពពកស្រាលមួយនៅជិតព្រះចន្ទ ខណៈដែលរូបកាយដ៏ភ្លឺថ្លាដូចស្ផតិករបស់ទ្រង់ចែងចាំង។

Verse 21

अथ सा तमुवाचेदं हरं दाक्षायणी मुहुः । सुप्रसन्ना करौ बद्ध्वा नतका भक्तवत्सलम्

បន្ទាប់មក ដាក្សាយណី (សតី) ដែលពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង បាននិយាយពាក្យទាំងនេះទៅកាន់ហរៈម្តងហើយម្តងទៀត។ ដោយដៃប្រណម្យជាប់គ្នា និងកោតគោរពក្បាលចុះ នាងបានអំពាវនាវទៅកាន់ព្រះអម្ចាស់ដែលស្រឡាញ់អ្នកបូជាភក្តិជានិច្ច។

Verse 22

सत्युवाच । देवदेव महादेव विवाह विधिना प्रभौ । पितुर्मे गोचरीकृत्य मां गृहाण जगत्पते

សតីបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះទេវទាំងទេវ ឱ មហាទេវា ឱ ព្រះអម្ចាស់—សូមទទួលខ្ញុំជាព្រះភរិយា តាមពិធីវិវាហដ៏ត្រឹមត្រូវ បន្ទាប់ពីធ្វើឲ្យព្រះបិតារបស់ខ្ញុំយល់ព្រម។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងមូល សូមទទួលខ្ញុំ»។

Verse 23

ब्रह्मोवाच । एवं सतीवचः श्रुत्वा महेशो भक्तवत्सलः । तथास्त्विति वचः प्राह निरीक्ष्य प्रेमतश्च ताम्

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះវាចា៖ «ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់សតី មហេសៈ—អ្នកស្រឡាញ់អ្នកភក្តិជានិច្ច—បានទតមើលនាងដោយសេចក្តីស្នេហា ហើយមានព្រះវាចាថា ‘ដូច្នោះហើយ’»។

Verse 24

दाक्षायण्यपि तं नत्वा शंभुं विज्ञाप्य भक्तितः । प्राप्ताज्ञा मातुरभ्याशमगान्मोहमुदान्विता

ដាក្សាយណី (សតី) ក៏បានក្រាបបង្គំសម្ភូ ហើយដោយភក្តីបានទូលជម្រាបព្រះអង្គយ៉ាងគោរព; ទទួលបានការអនុញ្ញាតរបស់ព្រះអង្គហើយ នាងត្រូវមោហៈគ្របដណ្តប់ ក៏ទៅកាន់វត្តមានមាតារបស់នាង។

Verse 25

हरोपि हिमवत्प्रस्थं प्रविश्य च निजाश्रमम् । दाक्षायणीवियोगाद्वै कृच्छ्रध्यानपरोऽभवत्

ហរៈក៏បានចូលទៅកាន់ជួរភ្នំហិមវត ហើយត្រឡប់ទៅអាស្រាមរបស់ព្រះអង្គ; ដោយការបែកឆ្ងាយពីកូនស្រីដាក្សា (សតី) ព្រះអង្គក្លាយជាអ្នកផ្តោតលើសមាធិអស្ចារ្យដ៏តឹងរឹង។

Verse 26

समाधाय मनः शंभुर्लौकिकीं गतिमाश्रितः । चिंतयामास देवर्षे मनसा मां वृषध्वजः

ព្រះសម្ភូ (ឥសាន) បានសម្រួលចិត្តឲ្យស្ងប់ ហើយទទួលយកអាកប្បកិរិយាខាងក្រៅតាមលោកិយៈ; ប៉ុន្តែក្នុងចិត្តវិញ ព្រះអម្ចាស់មានទង់គោ (វೃಷធ្វជ) បានគិតរំលឹកអំពីខ្ញុំ ឱ ឥសិទេវ។

Verse 27

ततस्संचिंत्यमानोहं महेशेन त्रिशूल्रिना । पुरस्तात्प्राविशं तूर्णं हरसिद्धिप्रचोदितः

បន្ទាប់មក ខណៈដែលខ្ញុំត្រូវបានព្រះមហេស្វរៈ អ្នកកាន់ត្រីសូល គិតរំលឹក ខ្ញុំបានចូលទៅមុខព្រះអង្គយ៉ាងរហ័ស ដោយត្រូវបានជំរុញដោយសិទ្ធិអស្ចារ្យមិនខានរបស់ហរៈ។

Verse 28

यत्रासौ हिमवत्प्रस्थे तद्वियोगी हरः स्थितः । सरस्वतीयुतस्तात तत्रैव समुपस्थितः

នៅតំបន់នោះលើជម្រាលភ្នំហិមវាន ហរៈ (ព្រះសិវៈ) បានស្ថិតនៅ ដោយទុក្ខព្រួយពីការបែកឆ្ងាយពីនាង។ ហើយនៅទីនោះដែរ ឱ អ្នកជាទីស្រឡាញ់ ព្រះព្រហ្មា បានមកដល់ ព្រមជាមួយព្រះសរស្វតី។

Verse 29

सरस्वतीयुतं मां च देवर्षे वीक्ष्य स प्रभुः । उत्सुकः प्रेमबद्धश्च सत्या शंभुरुवाच ह

ឱ ទេវឫសី ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ សម្ភូ បានឃើញខ្ញុំជាមួយសរស្វតី ហើយព្រះអង្គមានចិត្តរីករាយ ក្តីស្រឡាញ់ចងចិត្ត ក៏បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់សតី។

Verse 30

शंभुरुवाच । अहं ब्रह्मन्स्वार्थपरः परिग्रहकृतौ च यत् । तदा स्वत्वमिवस्वार्थे प्रतिभाति ममाधुना

សម្ភូមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ កាលណាខ្ញុំផ្តោតលើផលប្រយោជន៍ខ្លួន និងប្រព្រឹត្តការកាន់កាប់ ទោះមកដល់ពេលនេះ ក្តីប្រយោជន៍ខ្លួននោះក៏លេចឡើងដូចជារបស់ ‘ខ្ញុំ’ ដូចជាកម្មសិទ្ធិពិតប្រាកដ»។

Verse 31

अहमाराधितस्सत्याद्दाक्षायण्याथ भक्तितः । तस्यै वरो मया दत्तो नंदाव्रतप्रभावतः

ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំត្រូវបានសតី កូនស្រីរបស់ទក្សៈ បូជាដោយភក្តីយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ; ដូច្នេះ ដោយអានុភាពនៃវ្រតនន្ទា ខ្ញុំបានប្រទានពរ​ដល់នាង។

Verse 32

भर्ता भवेति च तया मत्तो ब्रह्मन् वरो वृतः । मम भार्या भवेत्युक्तं मया तुष्टेन सर्वथा

ឱ ព្រាហ្មណ៍ នាងបានជ្រើសពរពីខ្ញុំថា «សូមឲ្យទ្រង់ជាប្តីរបស់ខ្ញុំ»។ ខ្ញុំដែលពេញព្រះហឫទ័យទាំងស្រុង បានប្រកាសថា «សូមឲ្យនាងក្លាយជាប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំជាក់ជាមិនខាន»។

Verse 33

अथावदत्तदा मां सा सती दाक्षायणी त्विति । पितुर्मे गोचरीकृत्य मां गृहाण जगत्पते

បន្ទាប់មក សតី កូនស្រីរបស់ទក្សៈ បានទូលមកខ្ញុំថា៖ «ខ្ញុំគឺដាក្សាយណី (សតី)។ ខ្ញុំបាននាំខ្លួនឲ្យស្ថិតក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់របស់ឪពុក; ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងមូល សូមទទួលយកខ្ញុំ (ជារបស់ទ្រង់)»។

Verse 34

तदप्यंगीकृतं ब्रह्मन्मया तद्भक्ति तुष्टितः । सा गता भवनं मातुरहमत्रागतो विधे

ឱ ព្រាហ្មណ៍, ខ្ញុំក៏បានទទួលយល់ព្រមលើសំណើនោះ ដោយពេញចិត្តចំពោះភក្តីស្រឡាញ់របស់នាង។ នាងបានទៅផ្ទះម្តាយរបស់នាង ហើយខ្ញុំបានមកទីនេះ ឱ វិធេ អ្នករៀបចំវាសនា។

Verse 35

तस्मात्त्वं गच्छ भवनं दक्षस्य मम शासनात् । तां दक्षोपि यथा कन्यां दद्यान्मेऽरं तथा वद

ដូច្នេះ តាមព្រះបញ្ជារបស់យើង អ្នកចូរទៅផ្ទះរបស់ទក្ខ។ ចូរនិយាយឲ្យសមរម្យ ដើម្បីឲ្យទក្ខផងដែរ ប្រគល់កូនស្រីនោះឲ្យយើងតាមពិធីគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍។

Verse 36

सतीवियोगभंगस्स्याद्यथा मे त्वं तथा कुरु । समाश्वासय तं दक्षं सर्वविद्याविशारदः

ចូរធ្វើដូច្នេះ ដើម្បីឲ្យការបែកពីសតីរបស់យើង ត្រូវបានបញ្ចប់។ តាមដែលយើងប្រាថ្នា អ្នកចូរធ្វើដូច្នោះ។ ឱ អ្នកជំនាញគ្រប់វិជ្ជា ចូរទៅលួងលោមទក្ខ។

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्युदीर्य महादेवस्सकाशे मे प्रजापतेः । सरस्वतीं विलोक्याशु वियोगवशगोभवत्

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូល៖ ព្រះមហាទេវបាននិយាយដូច្នេះ នៅចំពោះមុខខ្ញុំ ដែលជាប្រជាបតិ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានទតមើលព្រះសរស្វតី ហើយភ្លាមៗ ព្រះអង្គត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយអំណាចនៃការបែកពីគ្នា (ក្តីអាល័យ)។

Verse 38

तेनाहमपि चाज्ञप्तः कृतकृत्यो मुदान्वितः । प्रावोचं चेति जगतां नाथं तं भक्तवत्सलम्

ដូច្នេះ ខ្ញុំផងដែរ បានទទួលព្រះបញ្ជាពីព្រះអង្គ។ ដោយមានអារម្មណ៍ថាកាតព្វកិច្ចបានបំពេញរួច និងពោរពេញដោយសេចក្តីអំណរ ខ្ញុំបាននិយាយសរសើរ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់ អ្នកស្រឡាញ់ និងអាណិតអ្នកបូជាភក្តី។

Verse 39

ब्रह्मोवाच । यदात्थ भगवञ्शम्भो तद्विचार्य सुनिश्चितम् । देवानां मुख्यस्स्वार्थो हि ममापि वृषभध्वज

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះសម្ភូដ៏ព្រះគុណ ខ្ញុំបានពិចារណាល្អលើព្រះវាចារបស់ទ្រង់ ហើយបានប្រាកដចិត្តយ៉ាងមាំមួន។ ពិតប្រាកដណាស់ សេចក្តីសុខសាន្តដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ទេវតាទាំងឡាយ—រួមទាំងរបស់ខ្ញុំផង—ស្ថិតនៅក្នុងនោះ ឱ ព្រះអម្ចាស់ដែលមានទង់សញ្ញាគោ (វೃಷភធ្វជ)»។

Verse 40

दक्षस्तुभ्यं सुतां स्वां च स्वयमेव प्रदास्यति । अहं चापि वदिष्यामि त्वद्वाक्यं तत्समक्षतः

ដក្ខស្វ័យខ្លួននឹងប្រគល់កូនស្រីរបស់គាត់ឲ្យទ្រង់ជាគូស្វាមីភរិយា។ ហើយខ្ញុំផងដែរ នឹងនិយាយព្រះវាចារបស់ទ្រង់ដដែល នៅចំពោះមុខគាត់ ដោយផ្ទាល់មុខ។

Verse 41

ब्रह्मोवाच । इत्युदीर्य्य महादेवमहं सर्वेश्वरं प्रभुम् । अगमं दक्षनिलयं स्यंदनेनातिवेगिना

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់ពីបាននិយាយដូច្នេះទៅកាន់ព្រះមហាទេវ—ព្រះអម្ចាស់អធិបតីលើសព្វលោក ជាព្រះម្ចាស់នៃទាំងអស់—ខ្ញុំបានទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ដក្ខ ដោយរទេះសេះលឿនយ៉ាងខ្លាំង»។

Verse 42

नारद उवाच । विधे प्राज्ञ महाभाग वद नो वदतां वर । सत्यै गृहागतायै स दक्षः किमकरोत्ततः

នារទមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះវិធេ (ព្រះព្រហ្ម) ដ៏ប្រាជ្ញា និងមានភាគ្យធំ—អ្នកនិយាយល្អបំផុត—សូមប្រាប់យើង៖ ពេលសតីមកដល់ផ្ទះឪពុករបស់នាងហើយ ដក្ខបានធ្វើអ្វីបន្ទាប់?»

Verse 43

ब्रह्मोवाच । तपस्तप्त्वा वरं प्राप्य मनोभिलषितं सती । गृहं गत्वा पितुर्मातुः प्रणाममकरोत्तदा

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ សតីបានធ្វើតបស្យា រហូតទទួលពរ តាមបំណងក្នុងចិត្ត។ បន្ទាប់មកនាងត្រឡប់ទៅផ្ទះ ហើយនៅពេលនោះបានក្រាបថ្វាយបង្គំឪពុកម្តាយដោយក្តីគោរព។

Verse 44

मात्रे पित्रेऽथ तत्सर्वं समाचख्यौ महेश्वरात् । वरप्राप्तिः स्वसख्या वै सत्यास्तुष्टस्तु भक्तितः

បន្ទាប់មក នាងបានប្រាប់ម្តាយ និងឪពុករបស់នាងអំពីរឿងទាំងអស់—ថា ដោយព្រះមហేశ్వర ពរ (វរ) បានទទួលសម្រេច។ ពិតប្រាកដណាស់ មិត្តស្រីរបស់នាង សត្យា បានរីករាយពេញចិត្ត ដោយសារភក្តី។

Verse 45

माता पिता च वृत्तांतं सर्वं श्रुत्वा सखीमुखात् । आनन्दं परमं लेभे चक्रे च परमोत्सवम्

ម្តាយ និងឪពុកបានស្តាប់រឿងរ៉ាវទាំងមូលពីមាត់មិត្តស្រីរបស់នាង ហើយបានទទួលសេចក្តីអំណរដ៏អតិបរមា ព្រមទាំងរៀបចំពិធីអបអរសាទរដ៏អស្ចារ្យបំផុត។

Verse 46

द्रव्यं ददौ द्विजातिभ्यो यथाभीष्टमुदारधीः । अन्येभ्यश्चांधदीनेभ्यो वीरिणी च महामनाः

ស្ត្រីដ៏មានចិត្តធំ និងមានប្រាជ្ញាឧទារនោះ បានប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិដល់ព្រហ្មណ៍ (ទ្វិជ) តាមដែលពួកគេចង់បាន; ហើយនាងជាមហាមនៈ ក៏បានចែកទានដល់អ្នកដទៃផងដែរ—ដល់អ្នកខ្វាក់ និងអ្នកក្រីក្រខ្វះខាត។

Verse 47

वीरिणी तां समालिंग्य स्वसुतां प्रीतिवर्द्धिनीम् । मूर्ध्न्युपाघ्राय मुदिता प्रशशंस मुहुर्मुहुः

វីរិណីបានឱបកូនស្រីរបស់នាង ដែលបង្កើនសេចក្តីស្រឡាញ់ និងអំណរ។ នាងរីករាយ ថើប (ស្រូបក្លិន) លើកំពូលក្បាល ហើយសរសើរម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 48

अथ दक्षः कियत्काले व्यतीते धर्मवित्तमः । चिंतयामास देयेयं स्वसुता शम्भवे कथम्

បន្ទាប់ពីពេលមួយកន្លងទៅ ដក្សៈ អ្នកដឹងធម៌យ៉ាងល្អ បានគិតពិចារណា៖ «តើខ្ញុំនឹងប្រគល់កូនស្រីរបស់ខ្ញុំឲ្យសម្ភូ (ព្រះសិវៈ) ដូចម្តេច?»

Verse 49

आगतोपि महादेवः प्रसन्नस्स जगाम ह । पुनरेव कथं सोपि सुतार्थेऽत्रागमिष्यति

ទោះបីព្រះមហាទេវៈបានមកហើយ ក៏ព្រះអង្គបានចាកចេញវិញដោយព្រះហឫទ័យរីករាយ។ ដូច្នេះ តើព្រះអង្គនឹងត្រឡប់មកទីនេះម្តងទៀត ដើម្បីប្រយោជន៍នៃកូនប្រុស ដោយរបៀបណា?

Verse 50

प्रास्थाप्योथ मया कश्चिच्छंभोर्निकटमंजसा । नैतद्योग्यं निगृह्णीयाद्यद्येवं विफलार्दना

បន្ទាប់មក ខ្ញុំនឹងផ្ញើអ្នកណាម្នាក់ឲ្យទៅជិតព្រះសម្ភូ (Śambhu) ដោយឆាប់រហ័ស។ តែអ្នកដែលមិនសមគួរ មិនគួរទទួលភារកិច្ចនេះឡើយ; បើធ្វើដូច្នោះ ការខិតខំ នឹងឥតផល ហើយនាំមកនូវទុក្ខវេទនា។

Verse 51

अथवा पूजयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम् । मदीयतनया भक्त्या स्वयमेव यथा भवेत्

ឬមិនដូច្នោះទេ ខ្ញុំនឹងបូជាព្រះអម្ចាស់នោះឯង—ព្រះសិវៈ អ្នកមានទង់សញ្ញាគោឧសភ—ដើម្បីឲ្យដោយភក្តីរបស់កូនស្រីខ្ញុំ ព្រះអង្គសព្វថ្ងៃដោយព្រះឆន្ទៈផ្ទាល់ ក្លាយជាព្រះប្តីដែលនាងជ្រើសរើស។

Verse 52

तथैव पूजितस्सोपि वांछत्यार्यप्रयत्नतः । शंभुर्भवतु मद्भर्त्तेत्येवं दत्तवरेणतत्

ដូច្នេះ ព្រះអង្គត្រូវបានបូជាដោយត្រឹមត្រូវ ហើយនាងផងដែរ ដោយការខិតខំដ៏ថ្លៃថ្នូរ និងស្មោះត្រង់ បានប្រាថ្នាពរ​នេះថា៖ «សម្ភូ សូមក្លាយជាព្រះប្តីរបស់ខ្ញុំ»។ ដូច្នេះហើយ ពរ​នោះត្រូវបានប្រទានដល់នាង។

Verse 53

इति चिंतयतस्तस्य दक्षस्य पुरतोऽन्वहम् । उपस्थितोहं सहसा सरस्वत्यन्वितस्तदा

ខណៈដែលទក្ខ (Dakṣa) កំពុងគិតដូច្នេះ រៀងរាល់ថ្ងៃៗ ខ្ញុំបានលេចមុខភ្លាមៗនៅមុខគាត់ នៅពេលនោះ ដោយមានព្រះសរស្វតី (Sarasvatī) អមមកជាមួយ។

Verse 54

मां दृष्ट्वा पितरं दक्षः प्रणम्यावनतः स्थितः । आसनं च ददौ मह्यं स्वभवाय यथोचितम्

ពេលឃើញខ្ញុំ ទក្ខបានកោតគោរពចំពោះឪពុករបស់ខ្លួន ហើយឈរដោយទាបខ្លួន។ បន្ទាប់មក គាត់បានផ្តល់អាសនៈឲ្យខ្ញុំ តាមសមរម្យនៃស្ថានភាព និងគេហដ្ឋានរបស់គាត់។

Verse 55

ततो मां सर्वलोकेशं तत्रागमन कारणम् । दक्षः पप्रच्छ स क्षिप्रं चिंताविष्टोपि हर्षितः

បន្ទាប់មក ទក្ខ បានសួរខ្ញុំ—ព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់—យ៉ាងរហ័ស អំពីមូលហេតុនៃការមកដល់ទីនោះ។ ទោះបីក្នុងចិត្តរងការព្រួយបារម្ភក៏ដោយ គាត់នៅតែបង្ហាញមុខរីករាយ។

Verse 56

दक्ष उवाच । तवात्रागमने हेतुः कः प्रवेशे स सृष्टिकृत् । ममोपरि सुप्रसादं कृत्वाचक्ष्व जगद्गुरो

ទក្ខ បាននិយាយថា៖ «មូលហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គមកទីនេះ? ហើយអ្នកបង្កើតណាដែលបានរៀបចំការចូលមកក្នុងសភានេះ? ឱ គ្រូបង្រៀននៃលោក សូមប្រទានព្រះគុណលើខ្ញុំ ហើយប្រាប់ខ្ញុំផង»។

Verse 57

पुत्रस्नेहात्कार्यवशादथ वा लोककारक । ममाश्रमं समायातो हृष्टस्य तव दर्शनात्

ឱ អ្នកធ្វើគុណដល់លោកទាំងឡាយ! មិនថាដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះកូនប្រុស ឬដោយកិច្ចការណាមួយបង្ខំទេ អ្នកបានមកដល់អាស្រមរបស់ខ្ញុំ; ហើយពេលបានឃើញអ្នក ខ្ញុំរីករាយពេញចិត្ត។

Verse 58

ब्रह्मोवाच । इति पृष्टस्स्वपुत्रेण दक्षेण मुनिसत्तम । विहसन्नब्रुवं वाक्यं मोदयंस्तं प्रजापतिम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ មុនីអធិការណ៍ល្អបំផុត! ពេលខ្ញុំត្រូវបានសួរដូច្នេះដោយកូនប្រុសខ្ញុំ ដក្ខៈ ខ្ញុំញញឹម ហើយនិយាយពាក្យដែលធ្វើឲ្យព្រះប្រជាបតិនោះរីករាយ។

Verse 59

ब्रह्मोवाच । शृणु दक्ष यदर्थं त्वत्समीपमहमागतः । त्वत्तोकस्य हितं मेपि भवतोपि तदीप्सितम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះវាចា៖ «សូមស្តាប់ ឱ ដក្សៈ ថាហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំមកជិតអ្នក។ សេចក្តីសុខសាន្ត និងប្រយោជន៍របស់កូនស្រីអ្នក ខ្ញុំក៏ប្រាថ្នាដែរ ហើយនោះផងជាអ្វីដែលអ្នកឯងក៏ស្វែងរក»។

Verse 60

तव पुत्री समाराध्य महादेवं जगत्पतिम् । यो वरः प्रार्थितस्तस्य समयोयमुपागतः

«កូនស្រីរបស់អ្នក បានបូជាបម្រើព្រះមហាទេវ—ព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក—ដោយសមរម្យ ហើយបានទទួលព្រះគុណ។ ឥឡូវនេះ ពេលវេលាសម្រាប់ពរដែលបានអធិស្ឋានសុំ បានមកដល់ហើយ»។

Verse 61

शंभुना तव पुत्र्यर्थं त्वत्सकाशमहं धुवम् । प्रस्थापितोस्मि यत्कृत्यं श्रेय स्तदवधारय

«ដោយសារកូនស្រីរបស់អ្នក ព្រះសម្ភូបានផ្ញើខ្ញុំមកកាន់វត្តមានអ្នកដោយប្រាកដ។ ដូច្នេះ សូមយល់ឲ្យច្បាស់ថា ឥឡូវនេះត្រូវធ្វើអ្វី—អ្វីដែលនាំទៅកាន់សេចក្តីប្រសើរខ្ពស់បំផុត»។

Verse 62

वरं दत्त्वा गतो रुद्रस्तावत्प्रभृति शंकरः । त्वत्सुताया वियोगेन न शर्म लभतेंजसा

«ព្រះរុទ្រាបានប្រទានពរ ហើយបានចាកចេញទៅ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ព្រះសង្ករ ដោយការបែកឆ្ងាយពីកូនស្រីអ្នក (សតី) មិនអាចទទួលបានសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងព្រះហឫទ័យបានដោយងាយឡើយ»។

Verse 63

अलब्धच्छिद्रमदनो जिगाय गिरिशं न यम् । सर्वैः पुष्पमयैर्बाणैर्यत्नं कृत्वापि भूरिशः

«សូម្បីតែ មទនៈ (កាម) ក៏មិនអាចរកឃើញចន្លោះខ្សោយតែមួយនៅក្នុង ព្រះគិរីសៈ (ព្រះសិវៈ) ដើម្បីឈ្នះព្រះអង្គបានឡើយ ទោះបីខិតខំយ៉ាងខ្លាំង និងបាញ់ព្រួញផ្កាទាំងអស់ជាច្រើនក្តី»។

Verse 64

स कामबाणविद्धोपि परित्यज्यात्म चिंतनम् । सतीं विचिंतयन्नास्ते व्याकुलः प्राकृतो यथा

ទោះបីត្រូវព្រួញនៃកាមទេវបាញ់ក៏ដោយ គាត់បានបោះបង់ការពិចារណាខ្លួនក្នុងចិត្ត ហើយអង្គុយដោយចិត្តកង្វល់ គិតតែអំពីសតី ដូចមនុស្សលោកធម្មតា។

Verse 65

विस्मृत्य प्रश्रुतां वाणीं गणाग्रे विप्रयोगतः । क्व सतीत्येवमभितो भाषते निकृतावपि

ដោយទុក្ខវេទនានៃការបែកពីគ្នា ព្រះអង្គភ្លេចពាក្យដែលធ្លាប់សន្យា នៅមុខពួកគណៈ ហើយទោះត្រូវបានបោកបញ្ឆោតក៏ដោយ ព្រះអង្គនៅតែហៅទៅគ្រប់ទិសថា «សតីនៅឯណា?»

Verse 66

मया यद्वांछितं पूर्वं त्वया च मदनेन च । मरीच्याद्यैमुनिवरैस्तत्सिद्धमधुना सुत

«កូនអើយ អ្វីដែលខ្ញុំបានប្រាថ្នាមុន ហើយអ្វីដែលអ្នក និងព្រះកាម (ទេវតានៃសេចក្តីស្នេហា) ក៏បានប្រាថ្នាដែរ ឥឡូវនេះបានសម្រេចដោយព្រះមហាមុនី ចាប់ពីមរីចិជាដើម»។

Verse 67

त्वत्पुत्र्याराधितश्शंभुस्सोपि तस्या विचिंतनात् । अनुशोधयितुं प्रेप्सुर्वर्त्तते हिमवद्गिरौ

ព្រះឝಂಭុ ដែលកូនស្រីរបស់អ្នកបានបូជាដោយភក្តី ក៏ដោយការគិតគូរអំពីនាង ព្រះអង្គឥឡូវមានបំណងតាមដាន និងបញ្ជាក់រឿងរ៉ាវនោះ ហេតុនេះព្រះអង្គស្នាក់នៅលើភ្នំហិមវត។

Verse 68

यथा नानाविधैर्भावैस्सत्त्वात्तेन व्रतेन च । शंभुराराधितस्तेन तथैवाराध्यते सती

ដូចដែលព្រះសម្ភូ (ព្រះសិវៈ) ត្រូវបានបូជាប្រណមដោយគាត់ តាមរយៈអារម្មណ៍ភក្តិជាច្រើន ដោយសត្តវៈ (ភាពបរិសុទ្ធ) និងវ្រតៈ (ពិធីវិន័យសក្ការៈ) ដូចគ្នានោះ ព្រះសតីក៏គួរត្រូវបានបូជាប្រណម និងបន្ធូរព្រះហឫទ័យដែរ។

Verse 69

तस्मात्तु दक्षतनयां शंभ्वर्थं परिकल्पिताम् । तस्मै देह्यविलंबेन कृता ते कृतकृत्यता

ដូច្នេះ សូមប្រគល់កូនស្រីរបស់ទក្ខៈ ដែលបានកំណត់សម្រាប់ព្រះសម្ភូ ដល់ព្រះអង្គដោយមិនពន្យារពេលឡើយ។ ដោយប្រគល់នាងឲ្យទ្រង់ កិច្ចការរបស់អ្នកនឹងបានសម្រេច និងកាតព្វកិច្ចនឹងបានបំពេញពេញលេញ។

Verse 70

अहं तमानयिष्यामि नारदेन त्वदालयम् । तस्मै त्वमेनां संयच्छ तदर्थे परिकल्पिताम्

«ខ្ញុំនឹងនាំគាត់មកកាន់លំនៅរបស់អ្នក តាមរយៈ នារៈទៈ។ ដូច្នេះ អ្នកគួរប្រគល់កញ្ញានេះឲ្យគាត់ ព្រោះនាងត្រូវបានកំណត់វាសនាសម្រាប់គោលបំណងនោះហើយ»។

Verse 71

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा मम वचश्चेति स मे पुत्रोतिहर्षितः । एवमेवेतिमां दक्ष उवाच परिहर्षितः

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូល៖ ពេលកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំបានស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ គាត់រីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក ទក្ខៈដែលពេញចិត្តយ៉ាងក្រៃលែង បានឆ្លើយមកខ្ញុំថា «ដូច្នោះហើយ—តាមនោះដែរ»។

Verse 72

ततस्सोहं मुने तत्रागममत्यंतहर्षितः । उत्सुको लोकनिरतो गिरिशो यत्र संस्थितः

បន្ទាប់មក ឱ មុនី ខ្ញុំបានទៅទីនោះ ដោយសេចក្តីរីករាយលើសលប់ មានចិត្តអន្ទះសា និងផ្តោតលើការមើលឃើញលោកដ៏បរិសុទ្ធ ដែលព្រះគិរីសៈ (ព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់ភ្នំ) កំពុងស្ថិតនៅ។

Verse 73

गते नारद दक्षोपि सदार तनयो ह्यपि । अभवत्पूर्णकामस्तु पीयूषैरिव पूरितः

ពេលណារ៉ដៈបានចាកចេញ ដក្ខៈផងដែរ—ជាមួយភរិយា និងបុត្រ—ក៏ក្លាយជាអ្នកពេញចិត្តគ្រប់យ៉ាង ដូចជាត្រូវបានបំពេញដោយអម្រឹត; បំណងប្រាថ្នារបស់គាត់ហាក់ដូចបានសម្រេច។

Frequently Asked Questions

Satī completes the Nandā-vrata with fasting and worship in Āśvina (śukla-aṣṭamī), enters deep meditation, and Śiva appears directly (pratyakṣa) and invites her to choose a boon.

The chapter models a bhakti-tapas pathway: disciplined observance (vrata + upavāsa) matures into dhyāna, which culminates in darśana—signifying that divine encounter is both grace-given and practice-conditioned.

Śiva’s manifested form is described with key dhyāna markers—pañcavaktra, trilocana, caturbhuja, śitikaṇṭha, ash-brilliance, trident-bearing, and Gaṅgā on the head—linking narrative to iconography and meditation practice.