Adhyaya 15
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 1567 Verses

सतीचरिते पितृगृहे आशीर्वाद-वचनम् तथा यौवनारम्भः — Satī at her father’s house: blessings and the onset of youth

អធ្យាយ ១៥ បន្តរឿងសតីនៅគេហដ្ឋានទក្ខៈ តាមសក្ខីកម្មរបស់ព្រះព្រហ្មា។ ព្រះព្រហ្មាចងចាំថាបានឃើញសតីឈរជិតព្រះបិតា ហើយពិពណ៌នានាងថាជាសារសំខាន់នៃលោកទាំងបី។ ពេលទក្ខៈគោរពនមស្ការ​ព្រះព្រហ្មា និងនារទៈ សតីក៏គោរពសំពះដោយភក្តី តាមលីលានៃលោក។ បន្ទាប់ពីលុតជង្គង់ សតីអង្គុយលើអាសនៈមង្គលដែលទក្ខៈរៀបចំ ខណៈព្រះព្រហ្មា និងនារទៈនៅជិត។ ព្រះព្រហ្មាប្រទានពរ៖ អ្នកដែលសតីប្រាថ្នា និងប្រាថ្នានាង នឹងក្លាយជាស្វាមី គឺព្រះអម្ចាស់សកលដឹងទាំងអស់ និងជាអធិរាជលោក (ស៊ីវៈ) ដែលមិនយក មិនយកទៀត និងមិនយកនារីផ្សេងទៀត។ បន្ទាប់មកព្រះព្រហ្មា និងនារទៈចាកចេញដោយការអនុញ្ញាតរបស់ទក្ខៈ។ ទក្ខៈរីករាយ និងស្ងប់ចិត្ត ទទួលស្គាល់កូនស្រីថាជាទេវីអធិដ្ឋាន។ ចុងក្រោយ ពិពណ៌នាពីជីវិតក្នុងរាងកាយរបស់សតី៖ នាងចាកពីកុមារភាព ចូលវ័យក្មេង ដោយលីលាស្រស់ស្អាត ហើយសម្រស់កើនឡើងដោយតបស្យា និងគុណធម៌ខាងក្នុង។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथैकदा पितुः पार्श्वे तिष्ठंतीं तां सतीमहम् । त्वया सह मुनेद्राक्षं सारभूतां त्रिलोकके

ព្រះព្រហ្មមានបន្ទូលថា៖ «ឱ មហាមុនី អញបានឃើញនាងសតីឈរក្បែរឪពុកនាង នាងគឺជាខ្លឹមសារនៃត្រៃលោក រួមជាមួយអ្នកដែរ»។

Verse 2

पित्रा नमस्कृतं वीक्ष्य सत्कृतं त्वां च मां सती । प्रणनाम मुदा भक्त्या लोकलीलानुसारिणी

ដោយឃើញថាឪពុកនាងបានគោរព ហើយអ្នកនិងអញត្រូវបានផ្តល់កិត្តិយស នាងសតីក៏បានក្រាបថ្វាយបង្គំដោយសេចក្តីរីករាយ និងភក្តីភាព តាមទំនៀមទម្លាប់លោកិយ។

Verse 3

प्रणामांते सतीं वीक्ष्य दक्षदत्तशुभासने । स्थितोहं नारद त्वं च विनतामहमागदम्

នៅពេលបញ្ចប់ការសំពះ ដោយឃើញនាងសតីអង្គុយលើអាសនៈមង្គលដែលផ្តល់ដោយទក្សៈ អញបានឈរនៅទីនោះ—ឱ នារទៈ—និងអ្នកដែរ រួចអញក៏ចូលទៅជិតនាងដោយសេចក្តីគោរព។

Verse 4

त्वामेव यः कामयते यन्तु कामयसे सति । तमाप्नुहि पतिं देवं सर्वज्ञं जगदीश्वरम्

ឱ សតី អ្នកណាដែលប្រាថ្នាចង់បានអ្នក ហើយអ្នកក៏ប្រាថ្នាចង់បានគាត់ដែរ—សូមឲ្យអ្នកទទួលបានព្រះអង្គនោះតែមួយជាស្វាមី៖ ព្រះដ៏ទេវៈ អ្នកដឹងគ្រប់យ៉ាង ព្រះបតិ និងម្ចាស់លោកទាំងមូល។

Verse 5

यो नान्यां जगृहे नापि गृह्णाति न ग्रहीष्यति । जायां स ते पतिर्भूयादनन्यसदृशश्शुभे

ឱ នារីមង្គលអើយ សូមឲ្យបុរសដែលមិនធ្លាប់ទទួលយកស្ត្រីផ្សេង មិនទទួលយក និងមិនដែលនឹងទទួលយកស្ត្រីផ្សេងទៀត—សូមឲ្យបុរសនោះក្លាយជាស្វាមីរបស់អ្នក ហើយអ្នកជាភរិយាដែលបានរៀបការ។

Verse 6

इत्युक्त्वा सुचिरं तां वै स्थित्वा दक्षालये पुनः । विसृष्टौ तेन संयातौ स्वस्थानं तौ च नारद

ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នោះ ហើយស្នាក់នៅយូរនៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់ទក្ខ។ បន្ទាប់មក ដោយទទួលការអនុញ្ញាតដោយគោរព ពួកគេទាំងពីរចាកចេញត្រឡប់ទៅទីស្ថានរបស់ខ្លួន—ឱ នារទ។

Verse 7

दक्षोभवच्च सुप्रीतः तदाकर्ण्य गतज्वरः । आददे तनयां स्वां तां मत्वा हि परमेश्वरीम्

ទក្ខបានរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ពេលបានស្តាប់ពាក្យនោះ ហើយចិត្តក្តៅក្រហាយរបស់គាត់ក៏ស្ងប់។ ដោយគិតថាកូនស្រីរបស់ខ្លួននោះជាព្រះមហាទេវី (បរមេស្វរី) ពិតប្រាកដ គាត់បានទទួលយកនាងតាមគ្រប់គ្រាន់។

Verse 8

इत्थं विहारै रुचिरैः कौमारैर्भक्तवत्सला । जहाववस्थां कौमारीं स्वेच्छाधृतनराकृतिः

ដូច្នេះ ដោយលេងល្បែងស្រស់ស្អាតតាមវ័យកុមារ នាងទេវីដែលស្រឡាញ់អ្នកបូជាភក្តិ—ដែលយករូបមនុស្សដោយឆន្ទៈរបស់នាងឯង—បានបន្តិចម្តងៗលះបង់ស្ថានភាពក្មេងស្រី។

Verse 9

अतीव तपसांगेन सर्वांगेषु मनोहरा

ដោយពន្លឺរុងរឿងដែលកើតពីតបស្យាខ្លាំងក្លា នាងបានក្លាយជាស្រស់ស្អាតទាក់ទាញនៅគ្រប់អវយវៈ—រលោងភ្លឺ និងល្អឥតខ្ចោះទូទាំងរាងកាយ។

Verse 10

दक्षस्तां वीक्ष्य लोकेशः प्रोद्भिन्नांतर्वयस्थिताम् । चिंतयामास भर्गाय कथं दास्य इमां सुताम्

ដក្សៈ អធិរាជក្នុងលោកមនុស្ស ឃើញនាងដែលឈានដល់វ័យពេញក្រមុំ ស្ថិតក្នុងផ្ការីកនៃយុវវ័យ ក៏គិតពិចារណាថា៖ «តើខ្ញុំនឹងប្រគល់កូនស្រីនេះឲ្យភរគៈ (ព្រះសិវៈ) ជាគូស្វាមីដូចម្តេច?»

Verse 11

अथ सापि स्वयं भर्गं प्राप्तुमैच्छत्तदान्वहम् । पितुर्मनोगतिं ज्ञात्वा मातुर्निकटमागमत्

បន្ទាប់មក នាងផ្ទាល់ក៏ប្រាថ្នាចង់ឈានទៅរកភរគៈ (ព្រះសិវៈ) នៅពេលនោះដែរ។ ដោយដឹងចិត្តគំនិតរបស់ឪពុក នាងបានទៅជិតម្តាយរបស់នាង។

Verse 12

पप्रच्छाज्ञां तपोहेतोश्शंकरस्य विनीतधीः । मातुश्शिवाथ वैरिण्यास्सा सखी परमेश्वरी

ដោយចិត្តទន់ភ្លន់ នាងបានសុំអនុញ្ញាតពីព្រះសង្ករៈ ដើម្បីធ្វើតបៈ។ ព្រះមហាទេវីដ៏អធិរាជនោះ ទោះត្រូវមាតា «សិវា» ចាត់ទុកជាសត្រូវ ក៏នៅតែជាមិត្តស្និទ្ធរបស់នាង។

Verse 13

ततस्सती महेशानं पतिं प्राप्तुं दृढव्रता । सा तमाराधयामास गृहे मातुरनुज्ञया

បន្ទាប់មក សតី ដែលមានវ្រតៈមាំមួន ដើម្បីទទួលព្រះមហេសានៈជាស្វាមី បានបូជាព្រះអង្គដោយភក្តី នៅក្នុងផ្ទះមាតា ដោយបានទទួលអនុញ្ញាតពីមាតា។

Verse 14

आश्विने मासि नन्दायां तिथावानर्च भक्तितः । गुडौदनैस्सलवणैर्हरं नत्वा निनाय तम्

នៅខែអាស្វិនា ក្នុងទិថីនន្ទា​ដ៏មង្គល នាងបានបូជាដោយសទ្ធាភក្តី។ បន្ទាប់មក នាងបានកោតគោរពថ្វាយបង្គំដល់ហរៈ (ព្រះសិវៈ) ហើយថ្វាយបាយផ្អែមលាយស្ករត្នោត ជាមួយអាហារប្រៃ ដើម្បីបំពេញពិធីនោះ។

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे नंदाव्रतविधानशिवस्तुति वर्णनं नाम पंचदशोऽध्यायः

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទីដប់ប្រាំ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាពិធីវ្រតនន្ទា និងបទសរសើរព្រះសិវៈ» ក្នុងស្រីសិវមហាបុរាណា រុទ្រសំហិតាទីពីរ ក្នុងសតីខណ្ឌាទីពីរ។

Verse 16

मार्गशीर्षेऽसिताष्टम्यां सतिलैस्सयवौदनैः । पूजयित्वा हरं कीलैर्निनाय दिवसान् सती

នៅថ្ងៃអសិតអष्टមី (ក្រឹṣṇāṣṭamī) ព្រះចន្ទខ្មៅ ទី៨ ក្នុងខែ មារគសីរ្ស (Mārgaśīrṣa) សតីបានបូជាព្រះហរៈ (Hara) ដោយគ្រាប់ល្ង និងបាយចម្អិនជាមួយស្រូវបារ្លី; ហើយដោយវ្រតៈដ៏មាំមួន និងវិន័យតឹងរឹង នាងបានឆ្លងកាត់ថ្ងៃទាំងឡាយក្នុងការអនុវត្តបូជាដ៏ស្មោះស្ម័គ្រ។

Verse 17

पौषे तु शुक्लसप्तम्यां कृत्वा जागरणं निशि । अपूजयच्छिवं प्रातः कृशरान्नेन सा सती

នៅថ្ងៃសប្តមី នៃពាក់កណ្តាលភ្លឺ ខែបោសៈ សតីបានធ្វើជាគារវៈភ្ញាក់យប់ទាំងមូល; ពេលព្រឹកនាងបានបូជាព្រះសិវៈ ដោយថ្វាយអាហារ «ក្រឹសរ» ដ៏សាមញ្ញបរិសុទ្ធ។

Verse 18

माघे तु पौर्णमास्यां स कृत्वा जागरणं निशि । आर्द्रवस्त्रा नदीतीरेऽकरोच्छंकरपूजनम्

នៅថ្ងៃពេញចន្ទ ខែមាឃៈ គាត់បានធ្វើជាគារវៈភ្ញាក់យប់ទាំងមូល; ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់សើម នៅច្រាំងទន្លេ គាត់បានប្រតិបត្តិបូជាព្រះសង្ករ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 19

तपस्यसितभूतायां कृत्वा जागरणं निशि । विशेषतस्समानर्च शैलूषैस्सर्वयामसु

នៅយប់នៃការតបស្យា ដ៏តឹងរឹង—ពេលដែលវិញ្ញាណ និងភូតព្រេតសកម្មជាពិសេស—គួរធ្វើជាគារវៈភ្ញាក់យប់ទាំងមូល; ហើយក្នុងរាល់យាមយប់ គួរបូជាព្រះសិវៈដោយការយកចិត្តទុកដាក់ពិសេស ជាមួយតន្ត្រីករ និងអ្នកសម្តែង ដោយសរសើរគោរព។

Verse 20

चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां पलाशैर्दमनैश्शिवम् । अपूजयद्दिवारात्रौ संस्मरन् सा निनाय तम्

នៅថ្ងៃចតុទស្សី នៃពាក់កណ្តាលភ្លឺ ខែចៃត្រៈ នាងបានបូជាព្រះសិវៈដោយផ្កាបលាស និងស្លឹកដមនៈ។ ដោយរំលឹកដល់ព្រះអង្គមិនដាច់ នាងបានឆ្លងកាត់ពេលនោះក្នុងភក្តី—ទាំងថ្ងៃទាំងយប់។

Verse 21

राधशुक्लतृतीयायां तिलाहारयवौदनैः । पूजयित्वा सती रुद्रं नव्यैर्मासं निनाय तम्

នៅថ្ងៃតិរិតិយា (ថ្ងៃទី៣) នៃពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ ក្នុងខែរាធា សតីបានបូជាព្រះរុទ្រ ដោយអាហារធ្វើពីល្ង និងបាយលាយស្រូវបារ្លី ហើយនាងបានឆ្លងកាត់ខែនោះដោយវត្តបរិសុទ្ធថ្មី។

Verse 22

ज्येष्ठस्य पूर्णिमायां वै रात्रै संपूज्य शंकरम् । वसनैर्बृहतीपुष्पैर्निराहारा निनाय तम्

ពិតប្រាកដណាស់ នៅរាត្រីពេញចន្ទក្នុងខែជ្យេឋ្ឋា នាងបានបូជាព្រះសង្ករ ពេញមួយរាត្រី ដោយថ្វាយសម្លៀកបំពាក់ និងផ្កាធំៗ ហើយអត់អាហារ នាងបានឆ្លងកាត់រាត្រីនោះក្នុងវត្តបូជាចំពោះព្រះអង្គ។

Verse 23

आषाढस्य चतुर्दश्यां शुक्लायां कृष्णवाससा । बृहतीकुसुमैः पूजा रुद्रस्याकारि वै तया

នៅថ្ងៃទីដប់បួន នៃពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ ក្នុងខែអាសាឍា នាងស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌ងងឹត ហើយបានធ្វើបូជាព្រះរុទ្រ ដោយថ្វាយផ្កាបೃಹតីធំៗ។

Verse 24

श्रावणस्य सिताष्टम्यां चतुर्दश्यां च सा शिवम् । यज्ञोपवीतैर्वासोभिः पवित्रैरप्यपूजयत्

នៅថ្ងៃទី៨ នៃពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ និងនៅថ្ងៃទី១៤ ផងដែរ ក្នុងខែស្រាវណា នាងបានបូជាព្រះសិវៈ ដោយថ្វាយខ្សែយញ្ញោបវីត និងសម្លៀកបំពាក់បរិសុទ្ធ ជាអំណោយសក្ការៈ។

Verse 25

भाद्रे कृष्णत्रयोदश्यां पुष्पैर्नानाविधैः फलैः । संपूज्य च चतुर्दश्यां चकार जलभो जनम्

នៅថ្ងៃទី១៣ នៃពាក់កណ្តាលខែខ្មៅ ក្នុងខែភាទ្របទា គាត់បានបូជាព្រះសិវៈដោយផ្កានានាប្រភេទ និងផ្លែឈើ; ហើយនៅថ្ងៃទី១៤ ជលភៈបានអនុវត្តពិធីជន្មទាន ដើម្បីបង្កើតជីវិត និងពូជពង្ស។

Verse 26

नानाविधैः फलैः पुष्पैस्सस्यैस्तत्कालसंभवैः । चक्रे सुनियताहारा जपन्मासे शिवार्चनम्

ដោយផ្លែឈើ ផ្កា និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិជាច្រើនប្រភេទ ដែលកើតមានតាមរដូវនោះ នាង—រក្សាអាហារយ៉ាងតឹងរឹងតាមវិន័យ—បានបូជាព្រះសិវៈអស់មួយខែ ហើយធ្វើជបៈជានិច្ច។

Verse 27

सर्वमासे सर्वदिने शिवार्चनरता सती । दृढव्रताभवद्देवी स्वेच्छाधृतनराकृतिः

ក្នុងគ្រប់ខែ និងគ្រប់ថ្ងៃ សតីបានឧស្សាហ៍បូជាព្រះសិវៈជានិច្ច។ ព្រះនាងបានក្លាយជាអ្នកមានវ្រតៈរឹងមាំ ហើយដោយឆន្ទៈផ្ទាល់ បានទទួលរាងមនុស្ស។

Verse 28

इत्थं नंदाव्रतं कृत्स्नं समाप्य सुसमाहिता । दध्यौ शिवं सती प्रेम्णा निश्चलाभूदनन्यधीः

ដូច្នេះ សតីបានបញ្ចប់នន្ទាវ្រតៈទាំងស្រុង ដោយចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ និងប្រមូលផ្តុំយ៉ាងល្អ។ នាងបានសមាធិលើព្រះសិវៈដោយសេចក្តីស្រឡាញ់; ចិត្តនាងក្លាយជាមិនរអិលរអូស មានតែព្រះអង្គតែមួយ។

Verse 29

एतस्मिन्नंतरे देवा मुनयश्चाखिला मुने । विष्णुं मां च पुरस्कृत्य ययुर्द्रष्टुं सतीतपः

ឱ មុនី នៅពេលនោះ ទេវតាទាំងអស់ និងឥសីទាំងអស់—ដាក់ព្រះវិષ્ણុ និងខ្ញុំជាមុខមាត់—បានទៅដើម្បីឃើញតបៈ (ការតបស្យា) របស់សតី។

Verse 30

दृष्टागत्य सती देवैर्मूर्ता सिद्धिरिवापरा । शिवध्यानमहामग्ना सिद्धावस्थां गता तदा

ពេលទេវតាទាំងឡាយឃើញសតីមកដល់ នាងភ្លឺរលោងដូចជារូបកាយនៃសិទ្ធិមួយទៀត។ នាងជ្រាបជ្រៅក្នុងសមាធិដ៏មហិមាលើព្រះសិវៈ ហើយនៅពេលនោះបានចូលដល់ស្ថានភាពសិទ្ធិ (siddhāvasthā)។

Verse 31

चक्रुः सर्वे सुरास्सत्ये मुदा सांजलयो नतिम् । मुनयश्च नतस्कंधा विष्ण्वाद्याः प्रीतमानसाः

បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងអស់មានសេចក្តីរីករាយ ក៏គោរពសាទីដោយដៃប្រណម្យ។ ព្រះមុនីទាំងឡាយក៏បន្ទាបខ្លួន ធ្វើនមស្ការ; វិស្ណុ និងទេវៈដទៃទៀត ដោយចិត្តពេញដោយសេចក្តីពេញចិត្ត ក៏ថ្វាយបង្គំដែរ។

Verse 32

अथ सर्वे सुप्रसन्ना विष्ण्वाद्याश्च सुरर्षयः । प्रशशंसुस्तपस्तस्यास्सत्यास्तस्मात्सविस्मयाः

បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់—វិស្ណុ និងទេវៈដទៃទៀត ព្រមទាំងទេវមុនី—មានចិត្តរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយដោយការភ្ញាក់ផ្អើល ក៏សរសើរតបស្យារបស់សាទី ដែលពិតប្រាកដ និងមិនរអាក់រអួល។

Verse 33

ततः प्रणम्य तां देवीं पुनस्ते मुनयस्सुराः । जग्मुर्गिरिवरं सद्यः कैलासं शिववल्लभम्

បន្ទាប់មក ពួកមុនី និងទេវតាទាំងនោះ បានក្រាបថ្វាយបង្គំទេវីនោះម្ដងទៀត ហើយភ្លាមៗបានចេញដំណើរទៅកាន់ភ្នំអធិរាជ—កៃលាសា ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះសិវៈ។

Verse 34

सावित्रीसहितश्चाहं सह लक्ष्म्या मुदान्वितः । वासुदेवोपि भगवाञ्जगामाथ हरांतिकम्

ខ្ញុំផងដែរ ដោយមានសាវិត្រីជាគូដំណើរ និងជាមួយលក្ខ្មី ដោយចិត្តពោរពេញដោយអំណរ បានទៅកាន់ព្រះហរៈ; ហើយព្រះវាសុទេវៈដ៏មានព្រះភាគ ក៏បានទៅដល់ទីស្ថានរបស់ព្រះសិវៈដែរ។

Verse 35

गत्वा तत्र प्रभुं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सुसंभ्रमाः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैः करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

ពួកគេបានទៅដល់ទីនោះ ហើយឃើញព្រះអម្ចាស់ ក៏ក្រាបបង្គំយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដោយការគោរពខ្លាចកោត។ ដោយដៃប្រណម្យ និងចិត្តទន់ភ្លន់ ពួកគេបានសរសើរព្រះអង្គដោយស្តូត្រផ្សេងៗជាច្រើន។

Verse 36

देवा ऊचुः । नमो भगवते तुभ्यं यत एतच्चराचरम् । पुरुषाय महेशाय परेशाय महात्मने

ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានពោលថា៖ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ ព្រះអង្គដែលពីព្រះអង្គនេះ កើតមានលោកទាំងមូល ទាំងចល និងអចល។ សូមនមស្ការ​ដល់បុរសដ៏អធិរាជ ដល់មហេសៈ ដល់ព្រះអម្ចាស់លើសលប់ទាំងអស់ ដល់អាត្មាធំ។

Verse 37

आदिबीजाय सर्वेषां चिद्रूपाय पराय च । ब्रह्मणे निर्विकाराय प्रकृतेः पुरुषस्य च

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គដែលជាគ្រាប់ពូជដើមនៃសព្វវត្ថុ មានសភាពជាចិត្តដឹងសុទ្ធ និងជាព្រះអង្គលើសលប់។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះព្រហ្មនោះ ដែលមិនប្រែប្រួល មិនមានការប្រែរូប ហើយលើសលប់ទាំងប្រក្រឹតិ (ធម្មជាតិ) និងបុរស (ចិត្តដឹងបុគ្គល)។

Verse 38

य इदं प्रतिपंच्येदं येनेदं विचकास्ति हि । यस्मादिदं यतश्चेदं यस्येदं त्वं च यत्नतः

ព្រះអង្គដែលបង្ហាញលោកនេះឲ្យមានភាពចម្រុះជាច្រើន; ដោយព្រះអង្គនេះហើយ លោកនេះភ្លឺចែងចាំង។ ពីព្រះអង្គនេះវាកើតឡើង ហើយពីព្រះអង្គនេះវាបន្តដំណើរ; វាជារបស់ព្រះអង្គ—ហើយអ្នកផងដែរ។ ចូរដឹងសច្ចធម៌នោះដោយការខិតខំយ៉ាងស្មោះត្រង់។

Verse 39

योस्मात्परस्माच्च परो निर्विकारी महाप्रभुः । ईक्षते यस्स्वात्मनीदं तं नताः स्म स्वयंभुवम्

យើងខ្ញុំសូមកោតគោរពដល់ព្រះអម្ចាស់ស្វ័យភូ—លើសលប់សូម្បីលើសលប់បំផុត មិនប្រែប្រួល និងជាមហាអធិបតី—ព្រះអង្គដែលទតឃើញលោកទាំងមូលនេះនៅក្នុងអាត្មារបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។

Verse 40

अविद्धदृक् परः साक्षी सर्वात्मा ऽनेकरूपधृक् । आत्मभूतः परब्रह्म तपंतं शरणं गताः

ព្រះអង្គជាអ្នកឃើញដ៏ច្បាស់លាស់ មិនមានអ័ព្ទបាំង; ជាសាក្សីលើសលប់ ជាអាត្មានៅក្នុងសព្វវត្ថុ ទ្រង់ទ្រង់រូបរាងរាប់មិនអស់។ ព្រះអង្គជាសារសំខាន់នៃអាត្មា ជាព្រះព្រហ្មលើសលប់។ ដូច្នេះ ពួកគេបានស្វែងរកជ្រកកោននៅព្រះអង្គ—ព្រះអម្ចាស់ដែលស្ថិតក្នុងតបស្យា (tapas) ជានិច្ច។

Verse 41

न यस्य देवा ऋषयः सिद्धाश्च न विदुः पदम् । कः पुनर्जंतुरपरो ज्ञातुमर्हति वेदितुम्

ព្រះស្ថានពិតរបស់ព្រះអង្គ ដែលទេវតា ឥសី និងសិទ្ធៈទាំងឡាយក៏មិនដឹង—ហើយសត្វធម្មតាផ្សេងទៀត នឹងសមរម្យដឹង ឬយល់ឲ្យពេញលេញបានដូចម្តេច?

Verse 42

दिदृक्षवो यस्य पदं मुक्तसंगास्सुसाधवः । चरितं सुगतिर्नस्त्वं सलोकव्रतमव्रणम्

ព្រះសាធុដ៏សុចរិត និងផ្តាច់ខ្លួនពីសង្សារ ប្រាថ្នាចង់ឃើញព្រះបដៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះអង្គ។ សម្រាប់ពួកយើង កិច្ចប្រព្រឹត្តដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គឯង ជាមាគ៌ាទៅកាន់សុគតិ; វាជាវ្រតដ៏គ្មានមល ដែលនាំទៅសាឡោក្យ—ការរួមរស់ក្នុងលោករបស់ព្រះអង្គ។

Verse 43

त्वज्जन्मादिविकारा नो विद्यंते केपि दुःखदा । तथापि मायया त्वं हि गृह्णासि कृपया च तान्

ក្នុងព្រះអង្គ មិនមានការប្រែប្រួលដូចជា កំណើតជាដើមឡើយ—មិនមានអ្វីណាដែលបង្កទុក្ខបានទេ។ ទោះយ៉ាងណា ដោយមាយារបស់ព្រះអង្គឯង ព្រះអង្គទទួលយកសភាពទាំងនោះ ហើយដោយព្រះករុណា ព្រះអង្គទទួលពួកវា។

Verse 44

तस्मै नमः परेशाय तुभ्यमाश्चर्यकर्मणे । नमो गिरां विदूराय ब्रह्मणे परमात्मने

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអធិរាជដ៏លើសលប់—ដល់ព្រះអង្គ ដែលកិច្ចការរបស់ព្រះអង្គអស្ចារ្យ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះព្រហ្មន៍ ព្រះអាត្មាខ្ពស់បំផុត ដែលឆ្ងាយលើសពាក្យសម្តីទាំងឡាយ។

Verse 45

अरूपायोरुरूपाय परायानंतशक्तये । त्रिलोकपतये सर्वसाक्षिणे सर्वगाय च

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ​ដែលគ្មានរូបរាង ប៉ុន្តែមានរូបរាងធំទូលាយ និងចម្រុះ; ដល់ព្រះអង្គដ៏អធិរាជ មានឥទ្ធិពលអនន្ត; ដល់ព្រះម្ចាស់នៃលោកទាំងបី; ដល់សាក្សីសព្វគ្រប់—ចិត្តដឹងទាំងអស់—ហើយដល់ព្រះអង្គដែលស្របពេញគ្រប់ទីកន្លែង។

Verse 46

नम आत्मप्रदीपाय निर्वाणसुखसंपदे । ज्ञानात्मने नमस्तेऽस्तु व्यापकायेश्वराय च

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ជាពន្លឺចង្កៀងនៃអាត្មា ជាទ្រព្យសម្បត្តិនៃសុខនិរវាណ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលមានសារសំខាន់ជាចំណេះដឹងបរិសុទ្ធ ហើយសូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអេស្វរៈ អ្នកពេញលេញគ្រប់ទីកន្លែង។

Verse 47

नैष्कर्म्येण सुलभ्याय कैवल्यपतये नमः । पुरुषाय परेशाय नमस्ते सर्वदाय च

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលងាយស្រួលឲ្យឈានដល់ដោយភាពបរិសុទ្ធគ្មានកម្ម (នៃស្កម្ម្យ) ជាព្រះអម្ចាស់នៃកៃវល្យ—សេរីភាពដាច់ខាត។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ជាពុរុសៈដ៏អធិរាជ ជាព្រះអម្ចាស់ខ្ពស់បំផុត អ្នកប្រទានពរទាំងអស់ជានិច្ច។

Verse 48

क्षेत्रज्ञायात्मरूपाय सर्वप्रत्ययहेतवे

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ—អ្នកដឹងវាល (សាក្សីខាងក្នុង) ដែលមានសភាពជាព្រះអាត្មា និងជាមូលហេតុនៃការយល់ដឹង និងសេចក្តីប្រាកដទាំងអស់។

Verse 49

सर्वाध्यक्षाय महते मूलप्रकृतये नमः । पुरुषाय परेशाय नमस्ते सर्वदाय च

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះមហាអង្គ—អ្នកគ្រប់គ្រងទាំងអស់—និងដល់មូលប្រក្រឹតិ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ជាព្រះបុរសដ៏លើសលប់ ព្រះអម្ចាស់ខ្ពស់បំផុត និងជាអ្នកប្រទានពរ និងការគាំទ្រទាំងអស់ជានិច្ច។

Verse 50

त्रिनेत्रायेषुवक्त्राय सदाभासाय ते नमः । सर्वेन्द्रियगुणद्रष्ट्रे निष्कारण नमोस्तु ते

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ—ព្រះត្រីនេត្រា មុខដូចព្រួញ រលោងភ្លឺជានិច្ច។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នកជាសាក្សីនៃគុណ និងចលនានៃអង្គចិត្តទាំងអស់ និងជាព្រះអង្គគ្មានហេតុ (មានដោយខ្លួនឯង)។

Verse 51

त्रिलोककारणायाथापवर्गाय नमोनमः । अपवर्गप्रदायाशु शरणागततारिणे

សូមក្រាបបង្គំម្តងហើយម្តងទៀតចំពោះព្រះសិវៈ—ព្រះអង្គជាមូលហេតុនៃលោកទាំងបី និងជារូបនៃការរំដោះ។ ព្រះអង្គប្រទានមោក្សៈដោយឆាប់រហ័ស ហើយនាំអ្នកដែលសុំជ្រកកោនទាំងអស់ឲ្យឆ្លងផុត។

Verse 52

सर्वाम्नायागमानां चोदधये परमेष्ठिने । परायणाय भक्तानां गुणानां च नमोस्तु ते

សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ—ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ ជាសមុទ្រនៃប្រពៃណីបង្ហាញទាំងអស់ និងអាគមទាំងឡាយ; ជាជម្រកខ្ពស់បំផុតរបស់អ្នកបូជាភក្តិ និងជាប្រភពពេញលេញនៃគុណធម៌ដ៏ទេវភាពទាំងអស់។

Verse 53

नमो गुणारणिच्छन्न चिदूष्माय महेश्वर । मूढदुष्प्राप्तरूपाय ज्ञानिहृद्वासिने सदा

សូមនមស្ការ​ព្រះមហាទេវៈ មហេស្វរៈ—ពន្លឺចិត្តដ៏ក្តៅគគុក ត្រូវគុណៈទាំងឡាយដូចឈើចង្ក្រានបាំងបិទ; រូបសច្ចៈរបស់ព្រះ ពិបាកឲ្យអ្នកមោឃៈឈានដល់; ហើយព្រះស្ថិតជានិច្ចក្នុងបេះដូងអ្នកប្រាជ្ញ។

Verse 54

पशुपाशविमोक्षाय भक्तसन्मुक्तिदाय च । स्वप्रकाशाय नित्यायाऽव्ययायाजस्रसंविदे

សូមនមស្ការ​ព្រះអម្ចាស់ ដែលដោះលែងបសុ (ព្រលឹងចង) ពីបាស (ខ្សែចង); ដែលប្រទានមុក្កតិពិតដល់អ្នកស្រឡាញ់បូជា; ព្រះអង្គភ្លឺដោយខ្លួនឯង ជានិច្ច មិនរលាយ និងជាចិត្តដឹងមិនឈប់ឈរ។

Verse 55

प्रत्यग्द्रष्ट्रैऽविकाराय परमैश्वर्य धारिणे । यं भजन्ति चतुर्वर्गे कामयंतीष्टसद्गतिम् । सोऽभूदकरुणस्त्वं नः प्रसन्नो भव ते नमः

សូមនមស្ការ​ព្រះអង្គ—ជាសាក្សីខាងក្នុង មិនប្រែប្រួល និងកាន់កាប់អធិរាជ្យដ៏លើសលប់។ អ្នកស្វែងរកបុរុសារថៈទាំងបួន បូជាព្រះអង្គ ដោយប្រាថ្នាគោលដៅល្អតាមចិត្ត។ តែសម្រាប់យើង ព្រះអង្គហាក់ដូចគ្មានមេត្តា; សូមព្រះអង្គប្រទានព្រះហឫទ័យរីករាយ—សូមព្រះអង្គពេញព្រះទ័យ ចំពោះយើង; នមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ។

Verse 56

एकांतिनः कंचनार्थं भक्ता वांछंति यस्य न । केवलं चरितं ते ते गायंति परमंगलम्

អ្នកភក្តិដែលមានចិត្តផ្តោតតែមួយ មិនប្រាថ្នាមាស ឬផលចំណេញលោកិយៈឡើយ។ ពួកគេច្រៀងតែព្រះលីលា និងកិច្ចការរបស់ព្រះអង្គ ដែលជាមង្គលដ៏អតិបរមា។

Verse 57

अक्षरं परमं ब्रह्मतमव्यक्ताकृतिं विभुम् । अध्यात्मयोगगम्यं त्वां परिपूर्णं स्तुमो वयम्

យើងខ្ញុំសរសើរព្រះអង្គ—អក្សរៈអមតៈ ព្រះព្រហ្មអធិបតីដ៏លើសគេ ព្រះម្ចាស់ពេញទាំងសកល ដែលរូបសភាពមិនបង្ហាញ អាចដល់បានដោយយោគៈអធ្យាត្ម និងពេញលេញជានិច្ច។

Verse 58

अतींद्रियमनाधारं सर्वाधारमहेतुकम् । अनंतमाद्यं सूक्ष्मं त्वां प्रणमामोऽखिलेश्वरम्

ឱ ព្រះអគិលេស្វរៈ ព្រះម្ចាស់នៃសព្វលោក—លើសអារម្មណ៍ទាំងប្រាំ មិនអាស្រ័យលើអ្វីទេ តែជាគ្រឹះសម្រាប់សព្វអ្វី មិនមានហេតុបង្កើត និងមានដោយខ្លួនឯង; អនន្ត ដើមកំណើត និងល្អិតល្អន់បំផុត—យើងខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំ។

Verse 59

हर्यादयोऽखिला देवास्तथा लोकाश्चराचराः । नामरूपविभेदेन फल्ग्व्या च कलया कृताः

ហរិ (វិષ્ણុ) និងទេវតាទាំងអស់ ព្រមទាំងលោកទាំងឡាយ—មានចលនា និងអចលនា—ត្រូវបានបង្កើតឡើងតែជាការបែងចែកនាម និងរូប បង្កើតដោយភាគតូចបំផុតនៃអំណាចរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 60

यथार्चिषोग्नेस्सवितुर्यांति निर्यांति वासकृत् । गभस्तयस्तथायं वै प्रवाहो गौण उच्यते

ដូចជាអណ្តាតភ្លើង និងកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ ហាក់ដូចជាចេញទៅ ហើយត្រឡប់មកវិញ ដូចជាត្រូវខ្យល់បណ្តាលឲ្យចលនា—ដូច្នេះ ‘លំហូរ’ (ប្រវាហ) នេះ ត្រូវបាននិយាយតែជាអត្ថន័យបន្ទាប់បន្សំ។ តាមពិត ព្រះសិវៈដ៏លើសគេ ស្ថិតស្ងៀមមិនរអិល ខណៈរូបរាងនានាកើតឡើងក្នុងអំណាចរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 61

न त्वं देवो ऽसुरो मर्त्यो न तिर्यङ् न द्विजः प्रभो । न स्त्री न षंढो न पुमान्सदसन्न च किंचन

ឱ ព្រះអម្ចាស់! ព្រះអង្គមិនមែនទេវតា មិនមែនអសុរ មិនមែនមនុស្ស មិនមែនសត្វទេ មិនមែនទ្វិជៈឡើយ។ ព្រះអង្គមិនមែនស្ត្រី មិនមែនខ្ទើយ មិនមែនបុរស; មិនមែនមាន មិនមែនមិនមាន—មិនមែន “អ្វី” ណាមួយទាំងស្រុង។

Verse 62

निषेधशेषस्सर्वं त्वं विश्वकृद्विश्व पालकः । विश्वलयकृद्विश्वात्मा प्रणतास्स्मस्तमीश्वरम्

ព្រះអង្គតែមួយគត់ជាសព្វសារធាតុដែលនៅសល់ បន្ទាប់ពីការបដិសេធអ្វីៗទាំងអស់—លើសពីពាក្យពិពណ៌នាដែលកំណត់។ ព្រះអង្គជាអ្នកបង្កើតលោក អ្នកអភិរក្សលោក អ្នកលាយលោក និងជាព្រះអាត្មានៅក្នុងលោក។ ឱ ព្រះអម្ចាស់ យើងខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ព្រះឥស្វរៈអធិរាជ។

Verse 63

योगरंधितकर्माणो यं प्रपश्यन्ति योगिनः । योगसंभाविते चित्ते योगेशं त्वां नता वयम्

យើងខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ព្រះយោគេស្វរៈ—ព្រះអង្គដែលយោគីទាំងឡាយ បន្ទាប់ពីទប់ស្កាត់កម្មដោយយោគៈ បានឃើញដោយផ្ទាល់ ក្នុងចិត្តដែលបានបរិសុទ្ធ និងស្ថិតស្ថេរដោយសមាធិយោគៈ។

Verse 64

नमोस्तु तेऽसह्यवेग शक्तित्रय त्रयीमय । नमः प्रसन्नपालाय नमस्ते भूरिशक्तये

សូមនមស្ការ​ចំពោះព្រះអង្គ អ្នកមានកម្លាំងមិនអាចទ្រាំទ្រ—ព្រះអង្គដែលជារូបនៃអំណាចបី និងជាសារធាតុនៃត្រីវេដ។ សូមនមស្ការ​ចំពោះព្រះអង្គ អ្នកអភិរក្សដោយព្រះហឫទ័យប្រសন্ন; សូមនមស្ការ​ចំពោះព្រះអង្គ ព្រះអម្ចាស់មានអំណាចដ៏ច្រើនឥតដែនកំណត់។

Verse 65

कदिंद्रियाणां दुर्गेशानवाप्य परवर्त्मने । भक्तोद्धाररतायाथ नमस्ते गूढवर्चसे

សូមនមស្ការ​ចំពោះព្រះអង្គ—អ្នកដែលអារម្មណ៍ទាំងឡាយពិបាកឈានដល់ ព្រះអម្ចាស់នៃគ្រប់បន្ទាយ មិនអាចឈានដល់ដោយផ្លូវផ្សេងទៀត; ប៉ុន្តែព្រះអង្គតែងខិតខំលើកសង្គ្រោះអ្នកស្រឡាញ់បូជា។ សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ដែលពន្លឺរុងរឿងលាក់លៀម និងមិនអាចវាស់វែងបាន។

Verse 66

यच्छक्त्याहं धियात्मानं हंत वेद न मूढधी । तं दुरत्ययमाहात्म्यं त्वां नतः स्मो महाप्रभुम्

ដោយអំណាចណាដែលខ្ញុំអាចធ្វើបាន ខ្ញុំប្រើប្រាជ្ញារបស់ខ្ញុំ ដើម្បីដឹងអាត្មា; ខ្ញុំមិនមែនជាមនុស្សមានបញ្ញាភាន់ច្រឡំទេ។ ទោះយ៉ាងណា មហិមារបស់ព្រះអង្គ មិនអាចឆ្លងកាត់ ឬវាស់វែងបានឡើយ។ ដូច្នេះ យើងខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ឱ មហាប្រពុ។

Verse 67

ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वा महादेवं सर्वे विष्ण्वादिकास्सुराः । तूष्णीमासन्प्रभोरग्रे सद्भक्तिनतकंधराः

ព្រះព្រហ្មា បានមានព្រះបន្ទូល៖ ដោយបានសរសើរព្រះមហាទេវ ដូច្នេះហើយ ព្រះទេវទាំងអស់ ដឹកនាំដោយព្រះវិស្ណុ បានស្ងៀមស្ងាត់នៅមុខព្រះអម្ចាស់ ដោយក្បាលកោងចុះ ក្នុងភក្តិពិតប្រាកដ។

Frequently Asked Questions

Brahmā’s encounter with Satī in Dakṣa’s house and his benediction that her destined husband is the omniscient Jagadīśvara (Śiva implied), framed alongside Dakṣa’s honoring of the sages.

It signals that Satī’s outward conformity to social etiquette is a mode of divine play: she participates in worldly forms while directing the narrative toward a higher metaphysical truth (Śiva as supreme spouse and lord).

Her embodied beauty is linked to tapas (austerity) and inner spiritual potency, indicating that her physical form expresses ascetic radiance and divine intentionality rather than mere worldly attractiveness.