गणेश-षण्मुखयोः विवाहविचारः / Deliberation on the Marriages of Gaṇeśa and Ṣaṇmukha

Verse 1

नारद उवाच । गणेशस्य श्रुता तात सम्यग्जनिरनुत्तमा । चरित्रमपि दिव्यं वै सुपराक्रमभूषितम्

នារ​ទៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱកូនជាទីស្រឡាញ់ អញបានស្តាប់ដោយពេញលេញអំពីកំណើតដ៏អស្ចារ្យ និងល្អឥតខ្ចោះរបស់ព្រះគណេឝ ហើយក៏បានស្តាប់រឿងរ៉ាវទេវភាពរបស់ទ្រង់ ដែលតុបតែងដោយវីរភាពអស្ចារ្យ»។

Verse 2

ततः किमभवत्तात तत्त्वं वद सुरेश्वरः । शिवाशिवयशस्स्फीतं महानन्दप्रदायकम्

«បន្ទាប់មកមានអ្វីកើតឡើងទៀត ឱកូនជាទីស្រឡាញ់? សូមប្រាប់សច្ចៈ ឱព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ—អ្វីដែលបង្កើនកេរ្តិ៍យសរបស់ព្រះសិវៈឲ្យរុងរឿង និងផ្តល់អានន្ទដ៏មហា»។

Verse 3

ब्रह्मोवाच साधु पृष्टं मुनिश्रेष्ठ भवता करुणात्मना । श्रूयतां दत्तकर्णं हि वक्ष्येऽहं ऋषिसत्तम

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ «ឱ មុនីដ៏ប្រសើរបំផុត អ្នកបានសួរល្អណាស់ ដោយចិត្តមេត្តាករុណា។ សូមស្តាប់ដោយត្រចៀកប្រុងប្រយ័ត្ន ឱ ឥសីដ៏ឧត្តម ខ្ញុំនឹងពន្យល់ឥឡូវនេះ»។

Verse 4

शिवा शिवश्च विप्रेन्द्र द्वयोश्च सुतयोः परम् । दर्शंदर्शं च तल्लीलां महत्प्रेम समावहत्

ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម សិវា (បារវតី) និងព្រះសិវៈ ទាំងពីរ ពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏មហិមា ចំពោះកូនប្រុសទាំងពីរ។ ហើយម្តងហើយម្តងទៀត ពេលបានឃើញលីឡាទេវភាពរបស់កូនទាំងនោះ ចិត្តពួកគេហូរចេញដោយមេត្រីស្នេហាដ៏ជ្រាលជ្រៅ។

Verse 5

पित्रोर्लालयतोस्तत्र सुखं चाति व्यवर्द्धत । सदा प्रीत्या मुदा चातिखेलनं चक्रतुस्सुतौ

នៅទីនោះ ពេលមាតាបិតាទាំងពីរ លួងលោម និងថ្នាក់ថ្នមដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ក្តីសុខរបស់ពួកគេកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ពោរពេញដោយមេត្តា និងអំណរ ជានិច្ច កូនប្រុសទាំងពីរ លេងកម្សាន្តជាបន្តបន្ទាប់។

Verse 6

तावेव तनयौ तत्र माता पित्रोर्मुनीश्वर । महाभक्त्या यदा युक्तौ परिचर्यां प्रचक्रतुः

ឱ ព្រះអម្ចាស់ក្នុងចំណោមមុនី ទាំងពីរកូនប្រុសនោះ នៅទីនោះ បានចាប់ផ្តើមបម្រើមាតាបិតារបស់ខ្លួនដោយសេចក្តីភក្តិដ៏មហា ពោរពេញដោយបក្តិ (bhakti) យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។

Verse 7

षण्मुखे च गणेशे च पित्रोस्तदधिकं सदा । स्नेहो व्यवर्द्धत महाञ्च्छुक्लपक्षे यथा शशी

ចំពោះ ិសណ្មុខ (កាត្តិកេយ) និង គណេសា មាតាបិតាទាំងពីរ មានសេចក្តីស្នេហាខ្លាំងជាងមុនជានិច្ច។ សេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏មហានោះ ក៏កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដូចព្រះចន្ទកើនពន្លឺក្នុងពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ។

Verse 8

कदाचित्तौ स्थितौ तत्र रहसि प्रेमसंयुतौ । शिवा शिवश्च देवर्षे सुविचारपरायणौ

ឱ ទេវឫសី ម្តងមួយ នៅទីនោះឯង ព្រះសិវា (បារវតី) និង ព្រះសិវៈ បានស្ថិតនៅរួមគ្នាដោយសម្ងាត់ ប្រកបដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ហើយឧទ្ទិសចិត្តទាំងស្រុងចំពោះការពិចារណាដ៏ជ្រាលជ្រៅ លើសច្ចធម៌អតីតមហា។

Verse 9

शिवा शिवावूचतुः । विवाहयोग्यौ संजातौ सुताविति च तावुभौ । विवाहश्च कथं कार्यः पुत्रयोरुभयोः शुभम्

ព្រះសិវា (បារវតី) និង ព្រះសិវៈ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «កូនប្រុសទាំងពីររបស់យើង ឥឡូវបានធំដល់វ័យសមស្របសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ហើយ។ ដូច្នេះ ពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ដ៏មង្គល សម្រាប់កូនទាំងពីរ គួរធ្វើដូចម្តេច?»

Verse 10

षण्मुखश्च प्रियतमो गणेशश्च तथैव च । इति चिंतासमुद्विग्नौ लीलानन्दौ बभूवतुः

«Ṣaṇmukha ជាទីស្រឡាញ់បំផុត ហើយ Gaṇeśa ក៏ដូចគ្នា»។ គិតដូច្នេះ ព្រះទាំងពីរមានចិត្តរំខានដោយកង្វល់ ប៉ុន្តែក្នុងកង្វល់នោះផ្ទាល់ ក៏នៅតែស្ថិតក្នុងសុខានុភាពនៃលីឡាទេវី។

Verse 11

स्वपित्रोर्मतमाज्ञाय तौ सुतावपि संस्पृहौ । तदिच्छया विवाहार्थं बभूवतुरथो मुने

ដឹងអំពីសេចក្តីសម្រេចរបស់ព្រះបិតាមាតារបស់ខ្លួន កូនប្រុសទាំងពីរនោះក៏កើតចិត្តប្រាថ្នា; ហើយតាមព្រះបំណងរបស់ព្រះមាតាបិតា ឱ មុនី ពួកគេបានចាប់ផ្តើមរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍។

Verse 12

अहं च परिणेष्यामि ह्यहं चैव पुनः पुनः । परस्परं च नित्यं वै विवादे तत्परावुभौ

«ខ្ញុំក៏នឹងរៀបការ (នាង) ដែរ; មែនហើយ ខ្ញុំប្រកាសម្តងហើយម្តងទៀតថា ‘ខ្ញុំតែម្នាក់គត់នឹងរៀបការ (នាង)’»។ ដូច្នេះ ព្រះទាំងពីរនោះតែងតែជជែកទាស់គ្នា ប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការទាស់ទែង។

Verse 13

श्रुत्वा तद्वचनं तौ च दंपती जगतां प्रभू । लौकिकाचारमाश्रित्य विस्मयं परमं गतौ

ព្រះគូដ៏ទេវី—ជាព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់—បានឮពាក្យនោះហើយ; ទោះបីតាមរបៀបប្រពៃណីលោកិយខាងក្រៅ ក៏ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងបំផុត។

Verse 14

किं कर्तव्यं कथं कार्यो विवाहविधिरेतयोः । इति निश्चित्य ताभ्यां वै युक्तिश्च रचिताद्भुता

ព្រះទាំងពីរបានសម្រេចថា «តើគួរធ្វើអ្វី? ហើយពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍សម្រាប់ទាំងពីរនេះ គួរធ្វើដូចម្តេច?»។ ដូច្នេះ ព្រះទាំងពីរបានរៀបចំយុទ្ធវិធីដ៏អស្ចារ្យពិតប្រាកដមួយ។

Verse 15

कदाचित्समये स्थित्वा समाहूय स्वपुत्रकौ । कथयामासतुस्तत्र पुत्रयोः पितरौ तदा

នៅកាលមួយ ព្រះបិតាទាំងពីរ បានអង្គុយស្ថិតស្ងប់ ហើយហៅកូនប្រុសរបស់ខ្លួនមក; បន្ទាប់មក ពួកព្រះបិតាបានមានព្រះវាចាទៅកាន់ក្មេងទាំងពីរនៅទីនោះ។

Verse 16

शिवाशिवावूचतुः । अस्माकं नियमः पूर्वं कृतश्च सुखदो हि वाम् । श्रूयतां सुसुतौ प्रीत्या कथयावो यथार्थकम्

ព្រះសិវៈ និងព្រះសិវា (បារវតី) មានព្រះវាចា៖ «យើងបានបង្កើតវិន័យ/ព្រហ្មចារីយ៍មួយតាំងពីមុន ដែលនឹងនាំសុខដល់អ្នកទាំងពីរ។ ឱ កូនល្អទាំងពីរ ចូរស្តាប់ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់; យើងនឹងប្រាប់សេចក្តីពិតតាមដែលវាជា»។

Verse 17

समौ द्वावपि सत्पुत्रौ विशेषो नात्र लभ्यते । तस्मात्पणः कृतश्शंदः पुत्रयोरुभयोरपि

កូនប្រុសដ៏ប្រសើរទាំងពីរ ស្មើគ្នា មិនអាចរកឃើញភាពខុសគ្នានៅទីនេះឡើយ។ ដូច្នេះ ការភ្នាល់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានកំណត់ ត្រូវអនុវត្តដល់កូនទាំងពីរដូចគ្នា។

Verse 18

यश्चैव पृथिवीं सर्वां क्रांत्वा पूर्वमुपाव्रजेत् । तस्यैव प्रथमं कार्यो विवाहश्शुभलक्षणः

ហើយអ្នកណាដែលដើរឆ្លងកាត់ផែនដីទាំងមូលជាមុន ហើយត្រឡប់មកវិញ—អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់គាត់ ត្រូវធ្វើជាមុន ដោយមានលក្ខណៈមង្គល។

Verse 19

ब्रह्मोवाच । तयोरेवं वचः श्रुत्वा शरजन्मा महाबलः । जगाम मन्दिरात्तूर्णं पृथिवीक्रमणाय वै

ព្រះព្រហ្មា មានព្រះវាចា៖ ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចានោះ កុមារៈ អ្នកកើតពីស្មៅកន្ទុយ (សរ) ដ៏មានកម្លាំងធំ បានចាកចេញពីព្រះមន្ទីរយ៉ាងរហ័ស ដើម្បីទៅដើរឆ្លងកាត់ផែនដី។

Verse 20

गणनाथश्च तत्रैव संस्थितो बुद्धिसत्तमः । सुबुद्ध्या संविचारर्येति चित्त एव पुनः पुनः

នៅទីនោះឯង ព្រះគណនាថ (ព្រះគណេឝ) អ្នកមានប្រាជ្ញាវិចារណាខ្ពស់បំផុត បានអង្គុយស្ថិតនៅ; ហើយម្តងហើយម្តងទៀត ក្នុងចិត្តរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានពិចារណាដោយប្រាជ្ញាល្អឥតខ្ចោះ ដោយគំនិតច្បាស់លាស់។

Verse 21

किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं लंघितुं नैव शक्यते । क्रोशमात्रं गतः स्याद्वै गम्यते न मया पुनः

«ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី? ហើយគួរទៅទីណា? ឧបសគ្គនេះមិនអាចឆ្លងកាត់បានឡើយ។ ទោះបីខ្ញុំបានទៅត្រឹមតែមួយ​ក្រូឝ (krośa) ក៏ដោយ ខ្ញុំមិនអាចទៅបន្តទៀតបានទេ»។

Verse 22

किं पुनः पृविवीमेतां क्रांत्वा चोपार्जितं सुखम् । विचार्येति गणेशस्तु यच्चकार शृणुष्व तत्

«ហើយសុខដែលទទួលបានដោយការឈ្នះផែនដីនេះទាំងមូល នឹងមានអត្ថន័យអ្វីទៀត?»—ព្រះគណេឝបានពិចារណាដូច្នេះ; ហើយអ្វីដែលព្រះអង្គបានធ្វើបន្តទៀត សូមស្តាប់ចុះ។

Verse 23

स्नानं कृत्वा यथान्यायं समागत्य स्वयं गृहम् । उवाच पितरं तत्र मातरं पुनरेव सः

ក្រោយពេលងូតទឹកតាមវិធានត្រឹមត្រូវ ហើយត្រឡប់មកផ្ទះដោយខ្លួនឯង គាត់បាននិយាយទៅកាន់ឪពុកនៅទីនោះ ហើយនិយាយទៅកាន់ម្តាយម្ដងទៀតផង។

Verse 24

गणेश उवाच । आसने स्थापिते ह्यत्र पूजार्थं भवतोरिह । भवंतौ संस्थितौ तातौ पूर्य्यतां मे मनोरथः

ព្រះគណេឝៈមានព្រះវាចា៖ «នៅទីនេះ បានរៀបចំអាសនៈសម្រាប់ពិធីបូជាហើយ។ ដូច្នេះ សូមព្រះបិតាទាំងពីរ​ដ៏គួរគោរព អង្គុយនៅទីនេះ ដើម្បីឲ្យបំណងក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំបានសម្រេច»។

Verse 25

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य पार्वतीपरमेश्वरौ । अस्थातामासने तत्र तत्पूजाग्रहणाय वै

ព្រះព្រហ្មមានព្រះវាចា៖ «លឺព្រះវាចារបស់គាត់ហើយ ព្រះបារវតី និងព្រះបរមេឝ្វរ (ព្រះឝិវៈ) បានឈរនៅក្បែរអាសនៈនោះ ដើម្បីទទួលយកការបូជានោះជាក់ជាមិនខាន»។

Verse 26

तेनाथ पूजितौ तौ च प्रक्रान्तौ च पुनः पुनः । एवं च कृतवान् सप्त प्रणामास्तु तथैव सः

បន្ទាប់មក គាត់បានបូជាព្រះទាំងពីរនោះតាមគួរ ហើយព្រះទាំងពីរនោះក៏ចេញដំណើរឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត។ ដូច្នេះ គាត់ក៏បានធ្វើការក្រាបថ្វាយបង្គំចំនួនប្រាំពីរដង ដោយគោរពជាខ្លាំង។

Verse 27

बद्धांजलिरथोवाच गणेशो बुद्धिसागरः । स्तुत्वा बहु तिथस्तात पितरौ प्रेमविह्वलौ

បន្ទាប់មក ព្រះគណេឝៈ—មហាសមុទ្រនៃប្រាជ្ញា—បានប្រណម្យដៃជាប់គ្នា ហើយមានព្រះវាចា។ បន្ទាប់ពីសរសើរព្រះមាតាបិតារបស់ព្រះអង្គជាញឹកញាប់ ដោយវិធីជាច្រើន ព្រះអង្គក៏រំភើបដោយសេចក្តីស្រឡាញ់។

Verse 28

गणेश उवाच । भो मातर्भो पितस्त्वं च शृणु मे परमं वचः । शीघ्रं चैवात्र कर्तव्यो विवाहश्शोभनो मम

ព្រះគណេឝៈមានព្រះវាចា៖ «ឱ មាតា! ឱ បិតា! សូមស្តាប់ព្រះវាចាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ខ្ញុំ។ នៅទីនេះ និងឥឡូវនេះ សូមរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ដ៏មង្គលរបស់ខ្ញុំឲ្យបានឆាប់រហ័ស»។

Verse 29

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा गणेशस्य महात्मनः । महाबुद्धिनिधिं तं तौ पितरावूचतुस्तदा

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានស្តាប់ពាក្យរបស់ព្រះគណេស មហាត្មា—អ្នកជាគំនរទ្រព្យនៃបញ្ញាធំទូលាយ—បន្ទាប់មកឪពុកម្តាយទាំងពីររបស់ទ្រង់បាននិយាយទៅកាន់ទ្រង់។

Verse 30

शिवा शिवावूचतुः । प्रक्रामेत भवान्सम्यक्पृथिवीं च सकाननाम् । कुमारो गतवांस्तत्र त्वं गच्छ पुर आव्रज

ព្រះសិវា (បារវតី) និងព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមឲ្យអ្នកដំណើរទៅដោយត្រឹមត្រូវ ជុំវិញផែនដីជាមួយព្រៃឈើទាំងឡាយ។ កុមារ បានទៅទីនោះហើយ; អ្នកចូរទៅ—ហើយត្រឡប់មកក្រុងវិញ»។

Verse 31

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा पित्रोर्गणपति द्रुतम् । उवाच नियतस्तत्र वचनं क्रोधसंयुतः

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ ដោយបានស្តាប់ពាក្យរបស់ឪពុកម្តាយដូច្នេះ គណបតិ ទោះស្ងប់ស្ងាត់ក៏រហ័សរហួន បាននិយាយនៅទីនោះភ្លាមៗ ដោយពាក្យពោរពេញដោយកំហឹង។

Verse 32

गणेश उवाच । भो मातर्भो पितर्धर्मरूपौ प्राज्ञौ युवां मतौ । धर्मतः श्रूयतां सम्यक् वचनं मम सत्तमौ

គណេសមានព្រះបន្ទូល៖ «ឱ មាតា ឱ បិតា—អ្នកទាំងពីរត្រូវគេចាត់ទុកថាជារូបធម៌ និងជាបណ្ឌិត។ ដូច្នេះ ឱ អ្នកប្រសើរបំផុត សូមស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដែលនិយាយតាមធម៌»។

Verse 33

मया तु पृथिवी क्रांता सप्तवारं पुनः पुनः । एवं कथं ब्रुवाते वै पुनश्च पितराविह

«ខ្ញុំបានដើរឆ្លងកាត់ផែនដីពិតប្រាកដ—ដល់ទៅប្រាំពីរដង ម្តងហើយម្តងទៀត។ ដូច្នេះហេតុអ្វីបានជាឪពុកម្តាយទាំងពីរនិយាយនៅទីនេះ ដូចជាមិនមែនដូច្នោះ?»

Verse 34

ब्रह्मोवाच । तद्वचस्तु तदा श्रुत्वा लौकिकीं गतिमाश्रितौ । महालीलाकरौ तत्र पितरावूचतुश्च तम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលនោះ កាលបានស្តាប់ពាក្យទាំងនោះហើយ អ្នកទាំងពីរ ដែលបានទទួលយកសភាពជាមនុស្សលោកធម្មតា—ឪពុកម្តាយទាំងនោះ អ្នកបង្ហាញលីឡាធំទេវីយ៍—បាននិយាយទៅកាន់គាត់នៅទីនោះ។

Verse 35

पितरावूचतुः । कदा क्रांता त्वया पुत्र पृथिवी सुमहत्तरा । सप्तद्वीपा समुद्रांता महद्भिर्गहनैयुता

ឪពុកម្តាយមានពាក្យថា៖ «ឱ កូនអើយ តើពេលណាអ្នកបានជំហានឆ្លងកាត់ផែនដីដ៏ធំល្វឹងល្វើយនេះ—ដែលសមុទ្រព័ទ្ធជុំវិញ មានទ្វីបទាំង៧ និងពោរពេញដោយតំបន់ធំៗគួរឱ្យខ្លាច?»

Verse 36

ब्रह्मोवाच । तयोरेवं वचः श्रुत्वा शिवाशंकरयोर्मुने । महाबुद्धिनिधिः पुत्रो गणेशो वाक्यमब्रवीत्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ មុនីអើយ កាលបានស្តាប់ពាក្យរបស់ព្រះសិវា (បារវតី) និងព្រះសង្ករ (សិវៈ) ដូច្នេះហើយ កូនរបស់ពួកគេ គឺព្រះគណេស—ជាគ خزានាធំមិនអស់នៃប្រាជ្ញាខ្ពស់—បាននិយាយ។

Verse 37

गणेश उवाच । भवतोः पूजनं कृत्वा शिवाशंकरयोरहम् । स्वबुद्ध्या हि समुद्रान्तपृध्वीकृतपरिक्रमः

ព្រះគណេសមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្រោយពីបានបូជាព្រះអង្គទាំងពីរ—ព្រះសិវា និងព្រះសង្ករ—ខ្ញុំ ដោយប្រាជ្ញារបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ បានបំពេញការប្រទក្សិណាផែនដីទាំងមូល រហូតដល់សមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ»។

Verse 38

इत्येवं वचनं देवे शास्त्रे वा धर्मसञ्चये । वर्त्तते किं च तत्तथ्यं नहि किं तथ्यमेव वा

ដូច្នេះ ពាក្យបែបនេះមាននៅក្នុងព្រះវាចនៈរបស់ព្រះអម្ចាស់ ឬក្នុងសាស្ត្រដែលប្រមូលធម៌។ តែវាពិតប្រាកដឬទេ? ឬមិនពិត? ឬតែវាឯងជាសច្ចៈពិត?

Verse 39

पित्रोश्च पूजनं कृत्वा प्रक्रांतिं च करोति यः । तस्य वै पृथिवीजन्यफलं भवति निश्चितम्

អ្នកណាដែលបានបូជាគោរពដល់ពិត្រ (Pitṛs) គឺវិញ្ញាណបុព្វបុរស ហើយបន្ទាប់មកអនុវត្តពិធីចេញដំណើរ/ចាកចេញតាមគ្រប់លក្ខណៈ តាមពិតនោះ គាត់នឹងទទួលបានផលកើតពីផែនដី—សម្បត្តិលោកីយ៍ និងផលជាក់ស្តែង—ដោយប្រាកដ។

Verse 40

अपहाय गृहे यो वै पितरौ तीर्थमाव्रजेत् । तस्य पापं तथा प्रोक्तं हनने च तयोर्यथा

បើអ្នកណាម្នាក់បោះបង់ឪពុកម្តាយទុកនៅផ្ទះ ហើយទៅធ្វើធម្មយាត្រាទៅទីរថ៌ (tīrtha) នោះបាបដែលគេបានកើត ត្រូវបានប្រកាសថាស្មើនឹងបាបនៃការសម្លាប់ឪពុកម្តាយទាំងពីរ។

Verse 41

पुत्रस्य च महत्तीर्थं पित्रोश्चरणपंकजम् । अन्यतीर्थं तु दूरे वै गत्वा सम्प्राप्यते पुनः

សម្រាប់កូនប្រុស ទីរថ៌ដ៏អធិកគុណបំផុតគឺជាព្រះបាទដូចផ្កាឈូករបស់ឪពុកម្តាយ។ ទីរថ៌ផ្សេងៗទៀត ត្រូវទៅឆ្ងាយម្តងហើយម្តងទៀត ទើបបានសម្រេច។

Verse 42

इदं संनिहितं तीर्थं सुलभं धर्मसाधनम् । पुत्रस्य च स्त्रियाश्चैव तीर्थं गेहे सुशोभनम्

ទីរថ៌នេះស្ថិតនៅជិតខាង ងាយស្រួលចូលដល់ ហើយជាមធ្យោបាយប្រសើរសម្រាប់សម្រេចធម៌។ សម្រាប់កូន និងសម្រាប់ភរិយាផងដែរ ទីរថ៌ដែលស្ថិតក្នុងផ្ទះនេះ ក្លាយជាសុភមង្គល និងបន្ថែមសោភ័ណភាព។

Verse 43

इति शास्त्राणि वेदाश्च भाषन्ते यन्निरंतरम् । भवद्भ्यां तत्प्रकर्त्तव्यमसत्यं पुनरेव च

«ដូច្នេះ សាស្ត្រ និងវេទទាំងឡាយ ប្រកាសជានិច្ច។ ដូចហេតុនេះ អ្នកទាំងពីរត្រូវអនុវត្តតាមនោះឲ្យបានពិតប្រាកដ ហើយកុំត្រឡប់ទៅរកពាក្យកុហកម្តងទៀតឡើយ»។

Verse 44

भवदीयं त्विदं रूपमसत्यं च भवेदिह । तदा वेदोप्यसत्यो वै भवेदिति न संशयः

បើរូបទ្រង់នេះ នៅទីនេះ ជារឿងមិនពិត នោះវេដទាំងឡាយផង ក៏នឹងក្លាយជាមិនពិតដែរ—អំពីនេះ គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Verse 45

शीघ्रं च भवितव्यो मे विवाहः क्रियतां शुभः । अथ वा वेदशास्त्रञ्च न्यलीकं कथ्यतामिति

«សូមរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្ញុំឲ្យបានឆាប់រហ័ស; សូមធ្វើពិធីមង្គលនេះឲ្យប្រព្រឹត្តដោយសុភមង្គល។ បើមិនដូច្នោះទេ សូមប្រកាសថា វេទ និងសាស្ត្រព្រះធម៌ទាំងឡាយ ជាការមិនពិត»។

Verse 46

द्वयोः श्रेष्ठतमं मध्ये यत्स्यात्सम्यग्विचार्य तत् । कर्तव्यं च प्रयत्नेन पितरौ धर्मरूपिणौ

«ក្នុងចំណោមរឿងទាំងពីរ សូមពិចារណាឲ្យត្រឹមត្រូវថា អ្វីជាផ្លូវដ៏ប្រសើរបំផុត; ហើយត្រូវអនុវត្តវាដោយខិតខំប្រឹងប្រែង—ព្រោះឪពុកម្តាយ ជារូបកាយនៃធម៌ពិតប្រាកដ»។

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा पार्वतीपुत्रस्स गणेशः प्रकृष्टधीः । विरराम महाज्ञानी तदा बुद्धिमतां वरः

«ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះគណេឝ—ព្រះបុត្ររបស់ព្រះបារវតី មានប្រាជ្ញាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ—ក៏ស្ងៀមស្ងាត់ទៅ; ជាមហាជ្ញានី ជាអ្នកឆ្លាតវៃលើសគេ»។

Verse 48

तौ दंपती च विश्वेशौ पार्वतीशंकरौ तदा । इति श्रुत्वा वचस्तस्य विस्मयं परमं गता

«នៅពេលនោះ ព្រះគូស្វាមីភរិយាទេវៈ—ព្រះបារវតី និងព្រះសង្ករ ជាព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក—បានឮពាក្យរបស់គាត់ហើយ ក៏មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងបំផុត»។

Verse 49

ततः शिवा शिवश्चैव पुत्रं बुद्धिविचक्षणम् । सुप्रशस्योचतुः प्रीत्या तौ यथार्थप्रभाषिणम्

បន្ទាប់មក ព្រះសិវា (បារវតី) និងព្រះសិវៈ ដោយសេចក្តីរីករាយ បានសរសើរយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ដល់ព្រះបុត្រា ដែលមានប្រាជ្ញា និងការយល់ឃើញល្អ ហើយនិយាយត្រឹមត្រូវសមគួរ។

Verse 50

शिवाशिवावूचतुः । पुत्र ते विमला बुद्धिस्समुत्पन्ना महात्मनः । त्वयोक्तं यद्वचश्चैव ततश्चैव च नान्यथा

ព្រះសិវៈ និងព្រះសិវា បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ កូនអើយ ឱ មហាត្មា ប្រាជ្ញាសុទ្ធស្អាតឥតមលិន បានកើតឡើងក្នុងអ្នក។ ពាក្យដែលអ្នកបាននិយាយ នោះពិតជាត្រឹមត្រូវដូច្នោះមែន មិនមានយ៉ាងផ្សេងទៀតឡើយ»។

Verse 51

समुत्पन्ने च दुःखे च यस्य बुद्धिर्विशिष्यते । तस्य दुखं विनश्येत सूर्ये दृष्टे यथा तमः

ពេលទុក្ខកើតឡើង អ្នកណាដែលបញ្ញាវិចារណៈរបស់គាត់ភ្លឺច្បាស់ និងមាំមួន ទុក្ខរបស់គាត់នឹងរលាយបាត់ ដូចភាពងងឹតបាត់ទៅពេលឃើញព្រះអាទិត្យ។ តាមទស្សនៈសៃវសិទ្ធាន្តា «បុទ្ធិខ្ពស់» គឺការយល់ដឹងត្រឹមត្រូវស្របនឹងបតិ (ព្រះសិវៈ) ដែលកាត់បាសៈ និងរំលាយសោក។

Verse 52

बुद्धिर्यस्य बलं तस्य निर्बुद्धेस्तु कुतो बलम् । कूपे सिंहो मदोन्मत्तश्शशकेन निपातितः

អ្នកណាមានបុទ្ធិ នោះបុទ្ធិនោះជាកម្លាំងពិតរបស់គាត់; តែអ្នកគ្មានបុទ្ធិ តើកម្លាំងមកពីណា? សូម្បីតែសត្វសិង្ហដែលស្រវឹងដោយមោទនភាព ក៏ត្រូវសត្វទន្សាយតូចមួយបោកឲ្យធ្លាក់ចូលអណ្ដូង។

Verse 53

वेदशास्त्रपुराणेषु बालकस्य यथोदितम् । त्वया कृतं तु तत्सर्वं धर्मस्य परिपालनम्

ដូចដែលបានប្រកាសក្នុងវេដៈ សាស្ត្រ និងបុរាណៈ អំពីកុមារ នោះអ្នកបានធ្វើគ្រប់យ៉ាងតាមនោះពិតប្រាកដ—នេះហើយជាការការពារ និងការរក្សាទុកធម៌ឲ្យគង់វង្ស។

Verse 54

सम्यक्कृतं त्वया यच्च तत्केनापि भवेदिह । आवाभ्यां मानितं तच्च नान्यथा क्रियतेऽधुना

«អ្វីដែលអ្នកបានធ្វើដោយត្រឹមត្រូវនៅទីនេះ គ្មាននរណាផ្សេងអាចសម្រេចបានឡើយ។ ហើយព្រោះវាត្រូវបានយើងទាំងពីរអនុម័ត និងគោរពរួចហើយ ឥឡូវនេះវានឹងមិនត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរជារបៀបផ្សេងទៀតទេ»។

Verse 55

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा तौ समाश्वास्य गणेशं बुद्धिसागरम् । विवाहकरणे चास्य मतिं चक्रतुरुत्तमाम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដោយនិយាយដូច្នេះហើយ ព្រះទាំងពីរ បានលួងលោមព្រះគណេឝ—មហាសមុទ្រនៃប្រាជ្ញា—ហើយបានបណ្តាលឲ្យព្រះអង្គមានសេចក្តីសម្រេចដ៏ប្រសើរបំផុត ដើម្បីបន្តការរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍។