
អធ្យាយ ១៧ ចាប់ផ្តើមដោយ នារទ សួរ ព្រះព្រហ្ម អំពីផលវិបាកបន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ធំមួយពាក់ព័ន្ធនឹង មហាទេវី។ ព្រះព្រហ្មពណ៌នាថា ពួកគណៈបុកភ្លេង និងរៀបចំពិធីអបអរសាទរធំ ខណៈព្រះសិវៈ បន្ទាប់ពីកាត់ក្បាលមួយ (ទាក់ទងនឹងមេគណៈ) មានទុក្ខសោក។ គិរិជាឬទេវី កើតកំហឹង និងសោកស្តាយខ្លាំង ប្រាប់ទុក្ខ និងគិតអំពីការសងសឹកដ៏ខ្លាំង ដូចជាបំផ្លាញពួកគណៈឬបង្កើតប្រល័យ។ ក្នុងកំហឹង នាងជាជគដំបា បង្ហាញឥតភ្លាមៗនូវឥទ្ធិពលសក្តិរាប់មិនអស់។ សក្តិទាំងនោះគោរពទេវី ហើយសុំបញ្ជា។ ទេវីជាមហាមាយា និងសាំភូសក្តិ/ប្រក្រឹតិ បញ្ជាឲ្យពួកគេអនុវត្តការលាយលះដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរ។ អធ្យាយនេះបង្ហាញការកើនឡើងពីទុក្ខទៅកំហឹង ការបង្ហាញអំណាចជាភ្នាក់ងារ និងភាពតានតឹងរវាងចិត្តបំផ្លាញនិងលំដាប់លោក។
Verse 1
नारद उवाच । ब्रह्मन् वद महाप्राज्ञ तद्वृत्तान्तेखिले श्रुते । किमकार्षीन्महादेवी श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
នារ៉ទៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះព្រហ្ម ឱ អ្នកប្រាជ្ញដ៏អស្ចារ្យ បន្ទាប់ពីខ្ញុំបានស្តាប់ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងមូលហើយ សូមប្រាប់ខ្ញុំដោយពិតថា មហាទេវីបានធ្វើអ្វី? ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់តាមតត្តវៈ (សច្ចធម៌)»។
Verse 2
ब्रह्मोवाच । श्रूयतां मुनिशार्दूल कथयाम्यद्य तद्ध्रुवम् । चरितं जगदंबाया यज्जातं तदनंतरम्
ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ មុនីដូចខ្លាធំ សូមស្តាប់។ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់អំពីអ្វីដែលប្រាកដ និងពិត—ប្រវត្តិសក្ការៈរបស់ ជគទំបា (មាតានៃលោក) និងអ្វីដែលកើតឡើងបន្ទាប់ភ្លាមៗ»។
Verse 3
मृदंगान्पटहांश्चैव गणाश्चावादयंस्तथा । महोत्सवं तदा चक्रुर्हते तस्मिन्गणाधिपे
បន្ទាប់មក ពួកគណៈបានវាយម្រទង្គ និងបតហៈ (ស្គរ) ហើយបានប្រារព្ធមហោស្រពដ៏ធំ នៅពេលដែលគណាធិបៈ (មេគណៈ) នោះត្រូវបានសម្លាប់។
Verse 4
शिवोपि तच्छिरश्छित्वा यावद्दुःखमुपाददे । तावच्च गिरिजा देवी चुक्रोधाति मुनीश्वर
ឱ មុនីឥស្វរ ព្រះសិវៈផ្ទាល់ កាត់ក្បាលនោះហើយ ក៏ទទួលទុក្ខសោករហូតដល់ទុក្ខនោះនៅមាន; ហើយរយៈពេលដូចគ្នានោះ ព្រះនាងគិរិជា (បារវតី) ក៏ខឹងក្រហាយយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 5
किं करोमि क्व गच्छामि हाहादुःखमुपागतम् । कथं दुःखं विनश्येतास्याऽतिदुखं ममाधुना
«ខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វី? ខ្ញុំនឹងទៅណា? អូយ—ទុក្ខវេទនាបានមកលើខ្ញុំ។ តើទុក្ខនេះនឹងរលាយបាត់ដោយរបៀបណា? ពេលនេះ ទុក្ខឈឺចាប់មិនអាចទ្រាំបានបានគ្របដណ្តប់លើខ្ញុំ»។
Verse 6
मत्सुतो नाशितश्चाद्य देवेस्सर्वैर्गणैस्तथा । सर्वांस्तान्नाशयिष्यामि प्रलयं वा करोम्यहम्
«កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំថ្ងៃនេះ ត្រូវបានព្រះទាំងអស់ជាមួយពលរបស់ពួកគេ សម្លាប់ហើយ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងបំផ្លាញពួកគេទាំងអស់ ឬមិនដូច្នោះទេ ខ្ញុំនឹងបង្កើតព្រាល័យ (ការលាយលង់) ដោយខ្លួនឯង»។
Verse 7
इत्येवं दुःखिता सा च शक्तीश्शतसहस्रशः । निर्ममे तत्क्षणं क्रुद्धा सर्वलोकमहेश्वरी
ដូច្នេះ នាងព្រះនាងដ៏អធិរាជ—ម្ចាស់លើលោកទាំងអស់—ពេលទុក្ខសោកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ក៏កើតកំហឹងភ្លាមៗ ហើយបង្កើតសក្តិ (śakti) រាប់សែនរាប់ពាន់។
Verse 8
निर्मितास्ता नमस्कृत्य जगदंबां शिवां तदा । जाज्वल्यमाना ह्यवदन्मातरादिश्यतामिति
បន្ទាប់មក សក្តិទាំងនោះ ដែលបានកើតឡើង ក៏ក្រាបបង្គំដល់ ព្រះសិវា មាតានៃសកលលោក; ហើយពួកនាងភ្លឺរលោងដោយពន្លឺថាមពល បាននិយាយថា៖ «មាតា សូមបញ្ជា—សូមណែនាំអ្វីដែលត្រូវធ្វើ»។
Verse 9
तच्छुत्वा शंभुशक्तिस्सा प्रकृतिः क्रोधतत्परा । प्रत्युवाच तु तास्सर्वा महामाया मुनीश्वर
ឮដូច្នោះហើយ មហាមុនី, ប្រក្រឹតិ—សក្តិរបស់ ព្រះសម្ភូ (Śambhu)—ក៏ផ្តោតលើកំហឹង; ហើយ មហាមាយា បានឆ្លើយតបដល់ពួកនាងទាំងអស់។
Verse 10
देव्युवाच । हे शक्तयोऽधुना देव्यो युष्माभिर्मन्निदेशतः । प्रलयश्चात्र कर्त्तव्यो नात्र कार्या विचारणा
ព្រះមាតាទេវីមានព្រះបន្ទូល៖ «ឱ ព្រះសក្តិទាំងឡាយ ឱ ទេវីទាំងឡាយ—ឥឡូវនេះ តាមព្រះបញ្ជារបស់ខ្ញុំ អ្នកទាំងអស់ត្រូវបង្កើតការលាយលះនៅទីនេះ។ កុំមានការពិចារណាអ្វីឡើយក្នុងរឿងនេះ»។
Verse 11
देवांश्चैव ऋषींश्चैव यक्षराक्षसकांस्तथा । अस्मदीयान्परांश्चैव सख्यो भक्षत वै हठात्
«មិត្តស្រីទាំងឡាយ—ចូរលេបស៊ីដោយកម្លាំងដាច់ខាត ទាំងទេវតា និងឥសីទាំងឡាយ ហើយទាំងយក្ស និងរាក្សសផងដែរ; ចូរលេបស៊ីទាំងអ្នកនៅខាងយើង និងអ្នកនៅខាងគេដែរ»។
Verse 12
ब्रह्मोवाच । तदाज्ञप्ताश्च तास्सर्वाश्शक्तयः क्रोधतत्पराः । देवादीनां च सर्वेषां संहारं कर्तुमुद्यताः
ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ «ពេលត្រូវបានបញ្ជា ដូច្នោះ សក្តិទាំងអស់នោះ ដែលផ្តោតលើកំហឹង បានត្រៀមខ្លួន ដើម្បីធ្វើសំហារ លើសត្វទាំងអស់ ចាប់ពីទេវតាទាំងឡាយ»។
Verse 13
यथा च तृणसंहारमनलः कुरुते तथा । एवं ताश्शक्तयस्सर्वास्संहारं कर्तुमुद्यताः
ដូចភ្លើងបំផ្លាញស្មៅឲ្យអស់ទៅយ៉ាងណា ដូច្នោះដែរ សក្តិទាំងអស់នោះ ក៏ត្រៀមខ្លួន ដើម្បីធ្វើសំហារ។
Verse 14
गणपो वाथ विष्णुर्वा ब्रह्मा वा शंकरस्तथा । इन्द्रो वा यक्षराजो वा स्कंदो वा सूर्य एव वा
មិនថា គណបតិ ឬ វិស្ណុ ឬ ព្រហ្មា ឬ សង្ករ; មិនថា ឥន្ទ្រ ឬ ព្រះអម្ចាស់យក្ស ឬ ស្កន្ទ ឬ សូរ្យ—គ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចចាត់ទុកថា ឯករាជ្យពីព្រះអម្ចាស់អធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានឡើយ។
Verse 15
सर्वेषां चैव संहारं कुर्वंति स्म निरंतरम् । यत्रयत्र तु दृश्येत तत्रतत्रापि शक्तयः
ហើយព្រះសក្តិទាំងនោះ បានធ្វើការលាយបញ្ចូល (សំហារ) នៃសត្វទាំងអស់ដោយមិនឈប់ឈរ; កន្លែងណាដែលឃើញពួកនាង នៅទីនោះព្រះសក្តិក៏មានវត្តមាន និងកំពុងប្រតិបត្តិការ។
Verse 16
कराली कुब्जका खंजा लंबशीर्षा ह्यनेकशः । हस्ते धृत्वा तु देवांश्च मुखे चैवाक्षिपंस्तदा
បន្ទាប់មក នាងបានបង្ហាញរূপគួរឱ្យខ្លាចជាច្រើន—កាចសាហាវ កោងខ្នង ខ្វិនជើង និងក្បាលវែង—ហើយចាប់យកទេវតាទាំងឡាយក្នុងដៃ រួចបោះចូលទៅក្នុងមាត់របស់នាង។
Verse 17
तं संहारं तदा दृष्ट्वा हरो ब्रह्मा तथा हरिः । इन्द्रादयोऽखिलाः देवा गणाश्च ऋषयस्तथा
ពេលឃើញការលាយបញ្ចូល (សំហារ) នោះ ហរៈ ព្រហ្មា និង ហរិ ព្រមទាំងឥន្ទ្រា និងទេវទាំងអស់ ក៏ដូចជាគណៈ និងឥសីទាំងឡាយ បានភ្ញាក់ផ្អើល និងគោរពចំពោះអំណាចអធិឧត្តមរបស់ព្រះអម្ចាស់។
Verse 18
किं करिष्यति सा देवी संहारं वाप्यकालतः । इति संशयमापन्ना जीवनाशा हताऽभवत्
«ទេវីនោះនឹងធ្វើអ្វី? តើនាងនឹងបង្កសំហារមុនពេលកំណត់ឬ?» ដោយសង្ស័យដូច្នេះ ក្តីសង្ឃឹមរស់រានរបស់នាងត្រូវបានបំផ្លាញ។
Verse 19
सर्वे च मिलिताश्चेमे कि कर्त्तव्यं विचिंत्यताम् । एवं विचारयन्तस्ते तूर्णमूचुः परस्परम्
មនុស្សទាំងអស់នេះបានមកប្រមូលផ្តុំគ្នា—សូមពិចារណាថាត្រូវធ្វើអ្វី។ ដូច្នេះពួកគេបានពិភាក្សា ហើយនិយាយគ្នាយ៉ាងរហ័ស។
Verse 20
यदा च गिरिजा देवी प्रसन्ना हि भवेदिह । तदा चैव भवेत्स्वास्थ्यं नान्यथा कोटियत्नतः
នៅពេលព្រះនាងគិរិជាទេវី (បារវតី) ពិតប្រាកដជាប្រោសប្រណីនៅទីនេះ នោះសុខសាន្ត និងសុខភាពល្អកើតឡើងជាក់ស្តែង; មិនអាចកើតឡើងដោយវិធីផ្សេងទេ ទោះខិតខំរាប់លានដងក៏ដោយ។ តាមទស្សនៈសៃវសិទ្ធាន្ត ព្រះអនុគ្រោះរបស់នាងជាមូលហេតុសម្រេច ដែលដោះស្រាយចំណង និងស្តារសមធម៌ក្នុងជីវិតមានរាងកាយ។
Verse 21
शिवोपि दुःखमापन्नो लौकिकीं गतिमाश्रितः । मोहयन्सकलांस्तत्र नानालीलाविशारदः
សូម្បីតែព្រះសិវៈក៏ដូចជាត្រូវទុក្ខលំបាកគ្របដណ្តប់ ហើយទទួលយកអាកប្បកិរិយាដូចលោកិយនៅទីនោះ; ព្រះអង្គជាអ្នកជំនាញក្នុងលីឡាទេវភាពជាច្រើន បានធ្វើឲ្យអ្នកទាំងអស់នៅទីនោះស្រឡាំងកាំង។
Verse 22
सर्वेषां चैव देवानां कटिर्भग्ना यदा तदा । शिवा क्रोधमयी साक्षाद्गंतुं न पुर उत्सहेत्
រាល់ពេលដែលចង្កេះរបស់ទេវទាំងអស់ត្រូវបាក់ នោះព្រះសិវា (Śivā) ផ្ទាល់—បង្ហាញខ្លួនដោយកំហឹង—មិនអនុញ្ញាតឲ្យនរណាម្នាក់ទៅមុខចូលក្រុង (បន្ទាយ) ទេ; គ្មានអ្នកណាហ៊ានទៅបន្តទៀតឡើយ។
Verse 23
स्वीयो वा परकीयो वा देवो वा दानवोपि वा । गणो वापि च दिक्पालो यक्षो वा किन्नरो मुनिः
មិនថាជាសាច់ញាតិរបស់ខ្លួន ឬជាមនុស្សបរទេស; មិនថាជាទេវតា ឬសូម្បីតែដានវៈ; មិនថាជាគណៈ អ្នកអភិបាលទិសទាំងឡាយ យក្ស កិន្នរ ឬមុនី—អ្នកណាក៏ដោយ សុទ្ធតែស្ថិតក្រោមអធិបតីភាពសកលរបស់ព្រះសិវៈ និងក្នុងព្រះគុណដែលបំលែងរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 24
विष्णुर्वापि तथा ब्रह्मा शंकरश्च तथा प्रभुः । न कश्चिद्गिरिजाग्रे च स्थातुं शक्तोऽभवन्मुने
ឱ មុនី! សូម្បីតែ ព្រះវិષ્ણុ ក៏ដូចជា ព្រះព្រហ្មា និងព្រះសង្ករ (សិវៈ) ព្រះអម្ចាស់—គ្មាននរណាម្នាក់អាចឈរលើកំពូលរបស់ គិរិជា (ទេវី) បានឡើយ ព្រោះព្រះសិរីរុងរឿងរបស់នាងលើសលប់។
Verse 25
जाज्वल्यमानं तत्तेजस्सर्वतोदाहि तेऽखिलाः । दृष्ट्वा भीततरा आसन् सर्वे दूरतरं स्थिताः
ឃើញពន្លឺដ៏ឆេះចាំងនោះ ដែលដុតស្រោចពួកគេពីគ្រប់ទិស ទាំងអស់កាន់តែភ័យខ្លាច ហើយឈរចេញឆ្ងាយជាងមុនទៀត។
Verse 26
एतस्मिन्समये तत्र नारदो दिव्यदर्शनः । आगतस्त्वं मुने देवगणानां सुखहेतवे
នៅពេលនោះឯង នៅទីនោះ នារទៈ អ្នកមានទស្សនៈទេវភាព បានមកដល់ ឱ មុនី ដើម្បីនាំមកនូវសេចក្តីរីករាយ និងសុខសាន្តដល់ក្រុមទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 27
ब्रह्माणं मां भवं विष्णुं शंकरं च प्रणम्य साः । समागत्य मिलित्वोचे विचार्य कार्यमेव वा
ក្រោយពីបានក្រាបបង្គំដល់ ព្រះព្រហ្មា ដល់ខ្ញុំ ដល់ភវៈ ដល់ព្រះវិෂ್ಣុ និងដល់ព្រះសង្ករ នាង/ពួកគេបានមករួមគ្នា ជួបប្រជុំ ហើយនិយាយ ដោយពិចារណាថា កិច្ចការណាដែលគួរធ្វើពិតប្រាកដ។
Verse 28
सर्वे संमंत्रयां चक्रुस्त्वया देवा महात्मना । दुःखशांतिः कथं स्याद्वै समूचुस्तत एव ते
បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងអស់បានពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអ្នក ឱ មហាត្មា ហើយតាំងពីពេលនោះមក ពួកគេបានសួរថា៖ «តើធ្វើដូចម្តេចទើបអាចបំបាត់ទុក្ខឲ្យស្ងប់សាន្តបាន?»
Verse 29
यावच्च गिरिजा देवी कृपां नैव करिष्यति । तावन्नैव सुखं स्याद्वै नात्र कार्या विचारणा
ដរាបណា ព្រះនាងគិរិជាទេវី មិនប្រទានព្រះគុណទេ នោះសុខពិតមិនកើតឡើយ—មិនចាំបាច់ពិចារណាបន្ថែមទេ។
Verse 30
ऋषयो हि त्वदाद्याश्च गतास्ते वै शिवान्तिकम् । सर्वे प्रसादयामासुः क्रोधशान्त्यै तदा शिवाम्
ពិតប្រាកដណាស់ ពួកឥសី—ចាប់ពីអ្នកជាដើម—បានទៅកាន់ព្រះសិវៈ។ បន្ទាប់មក ដើម្បីបន្ធូរកំហឹង (របស់ព្រះអង្គ) ពួកគេទាំងអស់បានអង្វរប្រសាទព្រះសិវា (បារវតី) មាតាព្រះគុណ ដែលធ្វើឲ្យភាពកាចរបស់ព្រះអង្គទន់ភ្លន់ និងស្ងប់ស្ងាត់។
Verse 31
पुनः पुनः प्रणेमुश्च स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकशः । सर्वे प्रसादयन्प्रीत्या प्रोचुर्देवगणाज्ञया
ពួកគេបានក្រាបបង្គំម្តងហើយម្តងទៀត ហើយសរសើរដោយស្តូត្រជាច្រើន។ ពួកគេទាំងអស់ ប្រាថ្នាឲ្យព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យដោយភក្តីស្នេហា បាននិយាយតាមព្រះបញ្ជារបស់ក្រុមទេវតា។
Verse 32
सुरर्षय ऊचुः । जगदम्ब नमस्तुभ्यं शिवायै ते नमोस्तु ते । चंडिकायै नमस्तुभ्यं कल्याण्यै ते नमोस्तु ते
ព្រះឥសីទេវៈបាននិយាយថា៖ «ឱ មាតានៃលោកទាំងមូល សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះនាង។ ឱ ព្រះសិវា (ព្រះនាងជាគូសិវៈដ៏មង្គល) សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះនាង។ ឱ ចណ្ឌិកា សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះនាង។ ឱ កល្យាណី (អ្នកប្រទានសេចក្តីមង្គល) សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះនាង»។
Verse 33
आदिशक्तिस्त्वमेवांब सर्वसृष्टिकरी सदा । त्वमेव पालिनी शक्तिस्त्वमेव प्रलयंकरी
ឱ មាតា ព្រះនាងតែមួយគត់ជាអាទិ-សក្តិ ជាមូលហេតុនៃសೃષ્ટិទាំងអស់ជានិច្ច។ ព្រះនាងតែមួយគត់ជាសក្តិអ្នកថែរក្សា ហើយព្រះនាងតែមួយគត់ជាសក្តិអ្នកនាំមកនូវការលាយលះ។
Verse 34
प्रसन्ना भव देवेशि शांतिं कुरु नमोस्तु ते । सर्वं हि विकलं देवि त्रिजगत्तव कोपतः
ឱ ទេវី មហេស្វរី ម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ សូមព្រះនាងប្រទានព្រះហឫទ័យមេត្តា និងបង្កើតសន្តិភាព—សូមនមស្ការដល់ព្រះនាង។ ពិតប្រាកដណាស់ ឱ មាតាទេវី ពិភពបីទាំងមូលក្លាយជាវឹកវរ និងអសមត្ថភាព ដោយសារព្រះកោធរបស់ព្រះនាង។
Verse 35
ब्रह्मोवाच । एवं स्तुता परा देवी ऋषिभिश्च त्वदादिभिः । क्रुद्धदृष्ट्या तदा ताश्च किंचिन्नोवाच सा शिवा
ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះ ព្រះទេវីដ៏អធិឧត្តម ត្រូវបានសរសើរដោយឥសីទាំងឡាយ ដោយអ្នក និងអ្នកដទៃ។ បន្ទាប់មក ព្រះសិវា (ទេវី) បានសម្លឹងមើលពួកគេដោយភ្នែកកំហឹង ហើយមិនបានមានព្រះវាចាអ្វីឡើយ។
Verse 36
तदा च ऋषयस्सर्वे नत्वा तच्चरणांबुजम् । पुनरूचुश्शिवां भक्त्या कृतांजलिपुटाश्शनैः
បន្ទាប់មក ឥសីទាំងអស់ បានកោតគោរពក្បាលចុះចំពោះព្រះបាទដូចផ្កាឈូកនោះ ហើយបាននិយាយទៅកាន់ព្រះសិវាម្តងទៀតដោយសេចក្តីភក្តី។ ពួកគេប្រកបដោយអញ្ជលី ដៃភ្ជាប់គ្នា ហើយនិយាយយ៉ាងទន់ភ្លន់ និងទាបទន់។
Verse 37
ऋषय ऊचुः क्षम्यतां देवि संहारो जाय तेऽधुना । तव स्वामी स्थितश्चात्र पश्य पश्य तमंबिके
ឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ ទេវី សូមអភ័យទោស—ការបំផ្លាញកំពុងនឹងកើតឡើងពីព្រះនាងឥឡូវនេះ។ ព្រះស្វាមីរបស់ព្រះនាងស្ថិតនៅទីនេះ; សូមមើល សូមមើលព្រះអង្គនោះ ឱ អំបិកា!»
Verse 38
वयं के च इमे देवा विष्णुब्रह्मादयस्तथा । प्रजाश्च भवदीयाश्च कृतांजलिपुटाः स्थिताः
«យើងជាអ្វីទៅ? ហើយទេវទាំងនេះ ដូចជា ព្រះវិស្ណុ និងព្រះព្រហ្ម ជាអ្វីទៅ? ទាំងសត្វលោកទាំងនេះផង ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រះនាង—ក៏ឈរនៅទីនេះ ដៃភ្ជាប់គ្នា ក្នុងការគោរពបូជា»។
Verse 39
क्षंतव्यश्चापराधो वै सर्वेषां परमेश्वरि । सर्वे हि विकलाश्चाद्य शांतिं तेषां शिवे कुरु
ឱ ព្រះនាងអធិទេវីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សូមអត់ទោសកំហុសរបស់មនុស្សទាំងអស់។ ព្រោះថ្ងៃនេះគ្រប់គ្នាខ្សោយខាត និងធ្លាក់ចុះក្នុងភាពខ្វះខាត ដូច្នេះ ឱ ព្រះសិវា សូមប្រទានសន្តិភាព និងការស្ដារឡើងវិញដល់ពួកគេ។
Verse 40
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ऋषयस्सर्वे सुदीनतरमाकुलाः । संतस्थिरे चंडिकाग्रे कृतांजलिपुटास्तदा
ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះឥសីទាំងអស់ ដែលសោកសៅ និងច្របូកច្របល់កាន់តែខ្លាំង បានឈរនៅមុខព្រះចណ្ឌិកា ដោយប្រណម្យដៃជាគូ សូមអង្វរដោយគោរព។
Verse 41
एवं श्रुत्वा वचस्तेषां प्रसन्ना चंडिकाऽभवत् । प्रत्युवाच ऋषींस्तान्वै करुणाविष्टमानसा
លុះបានស្តាប់ពាក្យរបស់ពួកគេដូច្នេះ ចណ្ឌិកា មានព្រះហឫទ័យរីករាយ។ ចិត្តនាងពោរពេញដោយករុណា ហើយបានឆ្លើយតបដល់ព្រះឥសីទាំងនោះ។
Verse 42
देव्युवाच । मत्पुत्रो यदि जीवेत तदा संहरणं नहि । यथा हि भवतां मध्ये पूज्योऽयं च भविष्यति
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើកូនរបស់យើងត្រូវរស់ នោះមិនគួរមានការយកជីវិតឡើយ។ ព្រោះនៅពេលក្រោយ ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់គ្នា គាត់ក៏នឹងក្លាយជាអ្នកគួរឲ្យគោរពបូជាផងដែរ»។
Verse 43
सर्वाध्यक्षो भवेदद्य यूयं कुरुत तद्यदि । तदा शांतिर्भवेल्लोके नान्यथा सुखमाप्स्यथ
សូមឲ្យចាប់ពីថ្ងៃនេះ មានមេដឹកនាំត្រួតពិនិត្យដ៏អធិបតីតែមួយ; បើអ្នកទាំងឡាយអនុវត្តដូច្នោះ សន្តិភាពនឹងកើតមានក្នុងលោក។ បើមិនដូច្នោះទេ អ្នកនឹងមិនទទួលបានសុខឡើយ។
Verse 44
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तास्ते तदा सर्वे ऋषयो युष्मदादयः । तेभ्यो देवेभ्य आगत्य सर्वं वृत्तं न्यवेदयन्
ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះ ពេលនោះ ឥសីទាំងអស់—ចាប់ពីអ្នកទាំងឡាយជាដើម—បានទៅរកទេវតា; ហើយពេលទៅដល់ ពួកគេបានរាយការណ៍ទាំងស្រុងអំពីអ្វីៗដែលបានកើតឡើង។
Verse 45
ते च सर्वे तथा श्रुत्वा शंकराय न्यवेदयन् । नत्वा प्रांजलयो दीनाः शक्रप्रभृतयस्सुराः
ពួកគេទាំងអស់បានស្តាប់ដូច្នោះហើយ ក៏ទៅរាយការណ៍ដល់ សង្ករៈ។ ទេវតាទាំងឡាយ—មានសក្ររ (ឥន្ទ្រ) ជាមេ—បានក្រាបថ្វាយបង្គំ ដោយដៃប្រណម្យ ឈរនៅមុខព្រះអង្គ ដោយទុក្ខសោក និងស្រងាកចិត្ត។
Verse 46
प्रोवाचेति सुराञ्छ्रुत्वा शिवश्चापि तथा पुनः । कर्त्तव्यं च तथा सर्वलोकस्वास्थ्यं भवेदिह
ព្រះសិវៈមានបន្ទូលថា៖ «ត្រូវតែធ្វើបែបនេះ ដើម្បីសេចក្តីសុខនៃលោកទាំងពួង»។
Verse 47
उत्तरस्यां पुनर्यात प्रथमं यो मिलेदिह । तच्छिरश्च समाहृत्य योजनीयं कलेवरे
ចូរធ្វើដំណើរទៅទិសខាងជើង។ អ្នកណាដែលជួបមុនគេ ត្រូវយកក្បាលនោះមកភ្ជាប់នឹងរូបកាយ។
Verse 48
ब्रह्मोवाच । ततस्तैस्तत्कृतं सर्वं शिवाज्ञाप्रतिपालकैः । कलेवरं समानीय प्रक्षाल्य विधिवच्च तत्
ព្រះព្រហ្មមានបន្ទូលថា៖ អ្នកដែលគោរពតាមបញ្ជារបស់ព្រះសិវៈ បានធ្វើតាមគ្រប់យ៉ាង ដោយលាងសម្អាតរូបកាយតាមក្បួនខ្នាត។
Verse 49
पूजयित्वा पुनस्ते वै गताश्चोदङ्मुखास्तदा । प्रथमं मिलितस्तत्र हस्ती चाप्येकदंतकः
ក្រោយពួកគេបានបូជាម្តងទៀត ពួកគេបានដំណើរទៅដោយបែរមុខទៅទិសជើង។ នៅទីនោះ ជាដំបូងគេ ពួកគេបានជួបព្រះមានក្បាលដំរី—ឯកদন্ত (គណេស)។
Verse 50
तच्छिरश्च तदा नीत्वा तत्र तेऽयोजयन् ध्रुवम् । संयोज्य देवतास्सर्वाः शिवं विष्णुं विधिं तदा
បន្ទាប់មក ពួកគេយកក្បាលនោះទៅទីនោះ ហើយដាក់ភ្ជាប់ឲ្យមាំមួន។ នៅខណៈនោះ ទេវតាទាំងអស់បានប្រមូលផ្តុំគ្នា រួមទាំងព្រះសិវៈ ព្រះវិෂ್ಣុ និងវិធី (ព្រះព្រហ្មា)។
Verse 51
प्रणम्य वचनं प्रोचुर्भवदुक्तं कृतं च नः । अनंतरं च तत्कार्यं भवताद्भवशेषितम्
ពួកគេបានក្រាបបង្គំ ហើយទូលពាក្យថា៖ «អ្វីដែលព្រះអង្គបានបញ្ជា យើងខ្ញុំបានអនុវត្តរួចហើយ។ ឥឡូវនេះ សូមព្រះអម្ចាស់ បំពេញភាគដែលនៅសល់នៃកិច្ចការនោះដោយព្រះអង្គផ្ទាល់»។
Verse 52
ब्रह्मोवाच । ततस्ते तु विरेजुश्च पार्षदाश्च सुराः सुखम् । अथ तद्वचनं श्रुत्वा शिवोक्तं पर्यपालयन्
ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក ពួកបរិស័ទទេវ និងទេវតាទាំងឡាយ បានភ្លឺរលោងដោយសេចក្តីសុខ។ ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចនៈរបស់ព្រះសិវៈ ពួកគេបានអនុវត្តតាមអ្វីដែលព្រះសិវៈបានកំណត់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ។
Verse 53
ऊचुस्ते च तदा तत्र ब्रह्मविष्णुसुरास्तथा । प्रणम्येशं शिवं देवं स्वप्रभुं गुणवर्जितम्
បន្ទាប់មក នៅទីនោះ ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ និងទេវតាទាំងឡាយ បានទូលពាក្យ—ក្រាបបង្គំចំពោះព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់ ជាព្រះម្ចាស់កំពូលរបស់ពួកគេ ដែលលើសពីគុណទាំងបី។
Verse 54
यस्मात्त्वत्तेजसस्सर्वे वयं जाता महात्मनः । त्वत्तेजस्तत्समायातु वेदमंत्राभियोगतः
ឱ ព្រះអម្ចាស់មានព្រលឹងធំ ដោយសារពន្លឺទេវភាពរបស់ព្រះ យើងទាំងអស់បានកើតមក។ សូមឲ្យពន្លឺនោះត្រឡប់ទៅរួមលាយវិញ ដោយអานุភាពនៃមន្តវេទ។
Verse 56
तज्जलस्पर्शमात्रेण चिद्युतो जीवितो द्रुतम् । तदोत्तस्थौ सुप्त इव स बालश्च शिवेच्छया
ដោយការប៉ះទឹកនោះតែប៉ុណ្ណោះ ក្មេងប្រុសដែលមានស្មារតីបានរស់ឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ បន្ទាប់មក ដោយព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះសិវៈ គាត់ក៏ក្រោកឡើងភ្លាម ដូចជាភ្ញាក់ពីដំណេក។
Verse 57
सुभगस्सुन्दरतरो गजवक्त्रस्सुरक्तकः । प्रसन्नवदनश्चातिसुप्रभो ललिताकृतिः
ព្រះអង្គមានសិរីមង្គល និងស្រស់ស្អាតលើសគេ; មានមុខដូចដំរី និងពណ៌ក្រហមភ្លឺរលោង។ ព្រះមុខស្ងប់ស្រស់ស្រាយ ព្រះអង្គភ្លឺរលោងលើសលប់ រូបរាងទន់ភ្លន់គួរឱ្យស្រឡាញ់—ដូច្នេះហើយគេសរសើរព្រះគណេស។
Verse 58
तं दृष्ट्वा जीवितं बालं शिवापुत्रं मुनीश्वर । सर्वे मुमुदिरे तत्र सर्वदुःखं क्षयं गतम्
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមហាមុនី ពេលឃើញក្មេងនោះ—ព្រះបុត្ររបស់ព្រះសិវៈ—បានរស់ឡើងវិញ អ្នកទាំងអស់នៅទីនោះក៏រីករាយ ព្រោះទុក្ខសោកទាំងមូលបានរលត់អស់។
Verse 59
देव्यै संदर्शयामासुः सर्वे हर्षसमन्विताः । जीवितं तनयं दृष्ट्वा देवी हृष्टतराभवत्
ពួកគេទាំងអស់ពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ បាននាំគាត់ទៅបង្ហាញដល់ព្រះនាងទេវី។ ព្រះនាងឃើញព្រះបុត្ររស់នៅ ក៏រីករាយលើសលប់ជាងមុន។
Verse 95
इत्येवमभिमंत्रेण मंत्रितं जलमुत्तमम् । स्मृत्वा शिवं समेतास्ते चिक्षिपुस्तत्कलेवरे
ដូច្នេះ ដោយបានសូត្រមន្តនោះបូជាសុទ្ធទឹកដ៏ប្រសើរ ហើយរំលឹកព្រះសិវៈ ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នា ហើយព្រួសទឹកនោះលើសពនោះ។
The chapter depicts the immediate aftermath of a violent episode involving a gaṇa-leader (gaṇādhipa) whose head is severed, triggering Śiva’s sorrow and Devī’s intense grief and anger, which then catalyzes further cosmic action.
Devī’s anger functions as a theological trigger for śakti-prakāśa (the outward manifestation of powers): Mahāmāyā/Prakṛti generates innumerable operative energies, illustrating how the One Śakti becomes many instruments for cosmic regulation.
The key manifestation is the instantaneous creation of ‘śaktis’ in vast numbers (śatasahasraśaḥ), who appear as empowered agents, bow to Devī, and await direct instruction—here oriented toward pralaya.