Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 67

गणेश-वाक्यं तथा गणानां समर-सन्नाहः | Gaṇeśa’s Challenge and the Mustering of the Gaṇas

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे भक्त्या नमस्कृत्य महेश्वरम् । अब्रवीन्नारद त्वं वै देवदेवं कृतांजलिः

Transliteration

etasminnaṃtare bhaktyā namaskṛtya maheśvaram | abravīnnārada tvaṃ vai devadevaṃ kṛtāṃjaliḥ

Translation

នៅក្នុងកាលនោះ នារ៉ដា បានគោរពបង្គំ ព្រះមហេស្វរ (មហាទេវ) ដោយភក្តី; ហើយដោយដៃប្រណម្យ (កាន់ដៃជាប់គ្នា) គាត់បានទូលព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ។

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Place-Time locus)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; विशेषण

• अन्तरे: in the meantime, in the interval
• अन्तरे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; ‘in the interval’

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• नमस्कृत्य: having bowed/saluted
• नमस्कृत्य: पूर्वकाल क्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
• Type: Verb
• Root: नमस् + कृ (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: कृदन्त, क्त्वान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having saluted’

• महेश्वरम्: Maheśvara (the Great Lord)
• महेश्वरम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समास: महा + ईश्वर (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय: ‘great lord’)

• अब्रवीत्: said, spoke
• अब्रवीत्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• नारद: O Nārada
• नारद: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुषवाचक सर्वनाम, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• वै: indeed, surely
• वै: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय, निश्चयार्थक निपात (assertive particle)

• देवदेवम्: the God of gods
• देवदेवम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: देव + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समास: देव + देव (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘god of gods’)

• कृताञ्जलिः: with folded hands
• कृताञ्जलिः: विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘त्वम्’)
• Type: Adjective
• Root: कृत + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास: कृतः अञ्जलिः येन सः (‘one whose palms are joined’)

Speaker

Suta Goswami (narrating the episode; the direct speech-act is by Narada to Shiva)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights bhakti expressed through humility—salutation (namaskāra) and joined palms (añjali)—as the proper inner posture for approaching Pati (Śiva), the supreme Lord, before seeking instruction or grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse models Saguna-upāsanā: the devotee directly venerates Maheśvara as Devadeva with reverent gestures, which is the same devotional attitude recommended while worshipping the Śiva-liṅga—approach, bow, and then pray or inquire.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Perform a mindful namaskāra with kṛtāñjali (añjali-mudrā) before Śiva worship or japa; begin practice by invoking devotion, then proceed to mantra-japa (such as the Pañcākṣarī) with a surrendered heart.