Rig Veda 8.5.36: Mandala 8, Sukta 5, Mantra 36

Sukta 8.5

Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; hymn-context of RV 8.5 commonly ascribed to Kaṇvas)

Devata: Aśvinau (the Ashvins)

Chandas: Anuṣṭubh (likely; RV 8.5.36 is in a short 4×8 syllabic pattern)

Samhita Patha (Devanagari)

युवं मृगं जागृवांसं स्वदथो वा वृषण्वसू । ता नः पृङ्क्तमिषा रयिम् ॥

Transliteration

yuváṃ mṛgáṃ jā́gṛvāṃsaṃ svádat̤ho vā vṛṣaṇvasū | tā́ naḥ pṛṅktam iṣā́ rayím ||

Translation

You two, O Ashvins—strong in the pouring of delight—take joy in the awakened Seeker within us; then mingle for us, with the power of inner nourishment, the plenitude of being (rayi) into our life.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मृगम्: the wild beast / deer
• मृगम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मृग (प्रातिपदिक)

• जागृवांसम्: awake, vigilant
• जागृवांसम्: कर्म (मृगम् इति विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: जागृ (धातु; परस्मैपद) → जागृवस् (कृदन्त-प्रातिपदिक, परिपूर्ण/परिपक्व कृदन्त)

• स्वदथः: you two make (it) sweet / you two relish
• स्वदथः: क्रिया (कर्तृ=युवम्)
• Type: Verb
• Root: स्वद् (धातु; ‘स्वादु/रुचि’ अर्थे)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• वृषण्वसू: O you two ‘bull-like/giving wealth’ (epithet)
• वृषण्वसू: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative epithet)
• Root: वृषण्वसु (प्रातिपदिक; इन्द्र-सम्बोधन/युगलदेवता-विशेषण)

• ता: those two / you two (as objects addressed)
• ता: कर्म (पृङ्क्तम् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पृङ्क्तम्: mix, unite, bestow (by combining)
• पृङ्क्तम्: क्रिया (कर्तृ=युवम्)
• Type: Verb
• Root: पृच्/पृङ्क् (धातु; ‘मिश्रणे/संयोजने’ अर्थे; वैदिक रूप ‘पृङ्क्ति’)

• इषा: with nourishment / with refreshment
• इषा: करण
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)

• रयिम्: wealth, riches
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)