Rig Veda 4.1.18: Mandala 4, Sukta 1, Mantra 18

Sukta 4.1

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Viśve Devāḥ with special invocation of Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आदित्पश्चा बुबुधाना व्यख्यन्नादिद्रत्नं धारयन्त द्युभक्तम् । विश्वे विश्वासु दुर्यासु देवा मित्र धिये वरुण सत्यमस्तु ॥

Transliteration

ā́dit paścā́ bubudhānā́ vyàkhyann ā́did rátnam dhārayanta dyú-bhaktam | víśve víśvāsu dúryāsu devā́ mitra dhiyé varuṇa satyám astu ||

Translation

Afterwards, awakening, they clearly perceived; and then they held the treasure apportioned by the luminous worlds. In all the doors of the being may all the gods be present; O Mitra, O Varuṇa—let there be the Truth for our thought.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आदित्: then, indeed
• आदित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ + इत् (निपात) / इद् (प्राग्वैदिक निपात-रूप)

• पश्चा: afterwards
• पश्चा: —
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चा (अव्यय)

• बुबुधानाः: having awakened / having become aware
• बुबुधानाः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √बुध् (बोधने)

• व्यख्यन्: they proclaimed / made known
• व्यख्यन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: √ख्या (प्रख्याने) + वि

• आदित्: then, indeed
• आदित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ + इत् (निपात)

• रत्नम्: treasure, precious gift
• रत्नम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)

• धारयन्त: they held / bore
• धारयन्त: Kartā
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारणे)

• द्युभक्तम्: apportioned by heaven / heaven-allotted
• द्युभक्तम्: Karma
• Type: Adjective (past participle)
• Root: द्यु (द्यौ/दिव् ‘स्वर्ग/प्रकाश’) + भक्त (√भज् ‘विभागे’ क्त)

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (सर्व)

• विश्वासु: in all
• विश्वासु: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: विश्व (सर्व)

• दुर्यासु: in the houses / in the dwellings
• दुर्यासु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दुर्या (गृह/गृह्य-स्थान; ‘दुर्/द्वार’ इत्यादि-सम्बद्ध प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मित्र: O Mitra
• मित्र: —
• Type: Noun (vocative)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• धिये: for (our) thought / prayer
• धिये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक; ‘बुद्धि/प्रार्थना’)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: —
• Type: Noun (vocative)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• सत्यम्: true, truth
• सत्यम्: —
• Type: Adjective (used predicatively)
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भुवि)