Mantra 8

Sukta 10.8

Rishi: Dīrghatamas (traditional for RV 10.8)

Devata: Agni/Indra complex (hymn to Agni; this narrative highlights Indra’s impulsion and Trita’s act)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स पित्र्याण्यायुधानि विद्वानिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत् । त्रिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान्त्वाष्ट्रस्य चिन्निः ससृजे त्रितो गाः ॥

Samhita Patha (IAST)

स पित्र्या॒ण्यायु॑धानि वि॒द्वानिन्द्रे॑षित आ॒प्त्यो अ॒भ्य॑युध्यत् । त्रि॒शी॒र्षाणं॑ स॒प्तर॑श्मिं जघ॒न्वान्त्वा॒ष्ट्रस्य॑ चि॒न्निः स॑सृजे त्रि॒तो गाः ॥

Transliteration

sá pitryā́ṇy ā́yudhāni vidvā́n indr-eṣitá ā́ptyo abhý ayudhyat | tri-śīrṣā́ṇaṃ saptá-raśmiṃ jaghánvān tvāṣṭrásya cín níḥ sasṛje tritó gā́ḥ ||

Translation

He, knowing the ancestral powers as weapons, the Āptya urged by Indra, fought forth. Having slain the three-headed, seven-rayed (obstructor), Trita released—yes, even from Tvaṣṭṛ’s (formation)—the cows, the rays of light and knowledge.

Padapatha (Word Analysis)

सः । पित्र्या॑णि । आयु॑धानि । वि॒द्वान् । इन्द्र॑ऽइषितः । आ॒प्त्यः । अ॒भि । अ॒यु॒ध्य॒त् । त्रि॒ऽशी॒र्षाण॑म् । स॒प्तऽर॑श्मिम् । ज॒घ॒न्वान् । त्वा॒ष्ट्रस्य॑ । चि॒त् । निः । स॒सृ॒जे॒ । त्रि॒तः । गाः ॥सः । पित्र्याणि । आयुधानि । विद्वान् । इन्द्रइषितः । आप्त्यः । अभि । अयुध्यत् । त्रिशीर्षाणम् । सप्तरश्मिम् । जघन्वान् । त्वाष्ट्रस्य । चित् । निः । ससृजे । त्रितः । गाः ॥saḥ | pitryāṇi | āyudhāni | vidvān | indra-iṣitaḥ | āptyaḥ | abhi | ayudhyat | tri-śīrṣāṇam | sapta-raśmim | jaghanvān | tvāṣṭrasya | cit | niḥ | sasṛje | tritaḥ | gāḥ