Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Mahāpārśva-vadhaḥ — The Slaying of Mahāpārśva

Angada’s Counterstrike

स तुक्षिप्तोबलवतापरिघन्तस्यरक्षसः ।।।।धनुश्चसशरंहस्ताछचिरस्त्रांचाप्यपातयत् ।

sa tu kṣipto balavatā parighas tasya rakṣasaḥ |

dhanuś ca saśaraṃ hastāc chirastrāṇi cāpy apātayat ||

តែដំបងដែកដែលបានបោះដោយកម្លាំងនោះ ធ្វើឲ្យរាក្សសនោះទម្លាក់ធ្នូជាមួយព្រួញចេញពីដៃ ហើយមួក/គ្រឿងសวมក្បាលរបស់វាក៏ត្រូវបោកឲ្យធ្លាក់ចុះដែរ។

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having approached’; उपसर्ग: सम्-आ-
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
वालिपुत्रःVāli's son (Aṅgada)
वालिपुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवालि-पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (वालिनः पुत्रः)
प्रतापवान्valiant
प्रतापवान्:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रतापवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (वालिपुत्रः)
तलेनwith the palm
तलेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘palm (of hand)’
अभ्यहनत्struck/slapped
अभ्यहनत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: अभि-
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (वालिपुत्रः)
कर्णमूलेat the root of the ear
कर्णमूले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्ण-मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (कर्णस्य मूलम्)
सकुण्डलेwith the earring
सकुण्डले:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-कुण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समास: उपपद-तत्पुरुष (कुण्डलेन सह)

That iron bar hurled by Angada hit the forehead of the Rakshasa.

A
Aṅgada
M
Mahāpārśva
P
Parigha (iron club)

FAQs

A dharmic response in conflict often aims first at neutralizing harm—here, disarming the opponent—rather than needless cruelty.

Aṅgada’s thrown club strikes effectively, causing Mahāpārśva to lose his weapon and head protection.

Skill and presence of mind: Aṅgada’s action reduces the immediate threat to his allies.