Shloka 39
त्र्यशीतितमः सर्गः (Sarga 83)
Hanumān Reports Sītā’s ‘Slaying’; Rāma Collapses; Lakṣmaṇa’s Counter-Discourse on Dharma and Artha
हर्षःकामश्चदर्पश्चधर्मःक्रोधश्शमोदमः ।अर्थादेतानिसर्वाणिप्रवर्तन्तेनराधिप ।।6.83.39।।
harṣaḥ kāmaś ca darpaś ca dharmaḥ krodhaḥ śamo damaḥ |
arthād etāni sarvāṇi pravartante narādhipa ||6.83.39||
សេចក្តីរីករាយ បំណងប្រាថ្នា មោទនភាព សូម្បីតែធម៌ ក៏ដូចជាកំហឹង ការអត់ធ្មត់ និងការគ្រប់គ្រងខ្លួន—ឱ ព្រះអធិរាជនៃមនុស្ស—ទាំងអស់នេះចាប់ផ្តើមដំណើរការដោយសារទ្រព្យសម្បត្តិ។
"O Rama! Desire, delight, pride, virtue, anger, forgiveness, fortitude all these are effective through wealth."
FAQs
It argues that the capacity to enact virtues (and vices) is strengthened by resources. Dharmic reflection: wealth is a tool; its moral value depends on right intention and right use.
Rāvaṇa continues persuading Rāma that artha underwrites human capacities, including the practice of dharma.
Responsible stewardship: using means to support dharma rather than to inflate pride or harm others.