Shloka 7
Devanagari script
तम्दृष्टवात्वभिनिर्यान्तंसर्वेतेकाननौकसः ।उत्पेतुरभिसङ्क्रुद्धाश्शिलाहस्तायुयुत्सवः ।।।।
Transliteration
taṃ dṛṣṭvā tv abhiniryāntaṃ sarve te kānanaukasaḥ |
utpetur abhisaṅkruddhāḥ śilāhastā yuyutsavaḥ ||
Translation
ពេលឃើញគេកំពុងរុកមក មនុស្សព្រៃទាំងអស់ក៏លោតឡើងដោយកំហឹង កាន់ថ្មនៅក្នុងដៃ ហើយប្រាថ្នាចូលសង្គ្រាម។
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having seen’
तुthen/but
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/particle
अभिनिर्यान्तम्advancing forth
अभिनिर्यान्तम्:
कर्म-विशेषण (Participle qualifying तम्)
TypeVerb
Rootअभि + निर् + या (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘coming forth/advancing’
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthose
ते:
कर्ता (Apposition to सर्वे)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
काननौकसःforest-dwellers (Vanaras)
काननौकसः:
कर्ता (Apposition to सर्वे ते)
TypeNoun
Rootकानन + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘forest-dwellers’
उत्पेतुःleapt up/sprang forth
उत्पेतुः:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootउत् + पत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अभिसङ्क्रुद्धाःfuriously angry
अभिसङ्क्रुद्धाः:
कर्ता-विशेषण (Adjectival to सर्वे)
TypeAdjective
Rootअभि + सम् + क्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘enraged’
शिलाहस्ताःwith rocks in hand
शिलाहस्ताः:
कर्ता-विशेषण (Adjectival to सर्वे)
TypeAdjective
Rootशिला + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having rocks in (their) hands’
युयुत्सवःeager to fight
युयुत्सवः:
कर्ता-विशेषण (Adjectival to सर्वे)
TypeAdjective
Rootयुयुत्सु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; इच्छार्थक विशेषण ‘desirous to fight’
Context
All the forest animals perceiving Indrajithadvancing became angry and with rocks in hand faced him with enthusiasm.
Characters & Entities
I
IndrajitV
VanarasFAQs
Protective duty (rakṣaṇa-dharma) is foregrounded: the Vānaras rise to defend their cause against an aggressor, showing righteous resistance to adharma.
Indrajit advances; the Vānaras respond immediately, arming themselves with stones and preparing to engage.
Courage and loyalty—readiness to fight for Rāma’s righteous mission despite fearsome opposition.