Shloka 18
युद्धकाण्डे अष्टमः सर्गः — राक्षससभा-युद्धपरामर्शः
War-Council Boasts and Stratagems
Devanagari script
एवंचेदुपसर्पेतामनयंरामलक्ष्मणौ ।अवश्यमपनीतेनजहतामेवजीवितम् ।।6.8.18।।
Transliteration
evaṃ ced upasarpetām anayaṃ rāmalakṣmaṇau |
avaśyam apanītena jahatām eva jīvitam ||6.8.18||
Translation
បើធ្វើឲ្យព្រះរាម និងព្រះលក្ខ្មណ៍ធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពលំបាកដូច្នេះ នោះជាក់ជាមិនខាន—ដោយល្បិចបោកបញ្ឆោត—ពួកគេនឹងត្រូវបង្ខំឲ្យបោះបង់ជីវិតរបស់ខ្លួន។
Word by Word
tataḥthen
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनन्तर (then/thereupon)
nikumbhaḥNikumbha
nikumbhaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootnikumbha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
rabhasaḥRabhasa
rabhasaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootrabhasa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
sūryaśatruḥSūryaśatru
sūryaśatruḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootsūrya + śatru (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सूर्यस्य शत्रुः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
mahābalaḥmighty-strong
mahābalaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + bala (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महद् बलम् यस्य), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
suptaghnaḥSuptaghna
suptaghnaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootsupta + ghna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सुप्तान् घ्नाति इति), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
yajñahārakṣaḥYajñahāra (yajña-stealer)
yajñahārakṣaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootyajña + hāra + rakṣa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (यज्ञस्य हारः/हरणं यस्य), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
mahāpārśvaḥMahāpārśva
mahāpārśvaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootmahā + pārśva (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
mahōdaraḥMahodara
mahōdaraḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootmahā + udara (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
agniketuḥAgniketu
agniketuḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootagni + ketu (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अग्नेः केतुः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
durdharṣaḥDurdharṣa
durdharṣaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootdur + dharṣa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दुर्-धर्षः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
raśmiketuḥRaśmiketu
raśmiketuḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootraśmi + ketu (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रश्मेः केतुः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
rākṣasaḥa rākṣasa
rākṣasaḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; here appositional/common noun
indrajitIndrajit
indrajit:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootindrajit (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (इन्द्रं जयति इति), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
mahātejāḥof great splendor
mahātejāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + tejas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (to indrajit)
balavānpowerful
balavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalavat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
rāvaṇa-ātmajaḥson of Rāvaṇa
rāvaṇa-ātmajaḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootrāvaṇa + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रावणस्य आत्मजः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
prahastaḥPrahastha
prahastaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootprahasta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/समुच्चय (then/and)
virūpākṣaḥVirūpākṣa
virūpākṣaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootvirūpa + akṣa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (विरूपे अक्षिणी यस्य), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
vajradaṃṣṭraḥVajradaṃṣṭra
vajradaṃṣṭraḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootvajra + daṃṣṭrā (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (वज्रवत् दंष्ट्रा यस्य), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
mahābalaḥvery strong
mahābalaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + bala (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
dhūmrākṣaḥDhūmrākṣa
dhūmrākṣaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootdhūmra + akṣa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (धूम्रे अक्षिणी यस्य), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
atikāyaḥAtikāya
atikāyaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootatikāya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
durmukhaḥDurmukha
durmukhaḥ:
Karta (कर्ता; among speakers)
TypeNoun
Rootdur + mukha (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (दुर्मुखः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed)
rākṣasaḥa rākṣasa
rākṣasaḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition
parighāniron clubs/bars
parighān:
Karma (कर्म; object of pragṛhya)
TypeNoun
Rootparigha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
paṭṭiśānspears/axes (paṭṭiśas)
paṭṭiśān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpaṭṭiśa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
prāsānlances
prāsān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
śakti-śūla-paraśvadhānspears, tridents, and axes
śakti-śūla-paraśvadhān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśakti + śūla + paraśvadha (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (शक्तयः शूलानि परश्वधाश्च), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
cāpānibows
cāpāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
sa-bāṇāniwith arrows
sa-bāṇāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsa (सह) + bāṇa (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (सह बाणैः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
khaṅgānswords
khaṅgān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkhaṅga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
vipulānlarge
vipulān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (to khaṅgān)
śitānsharp
śitān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśita (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (to khaṅgān)
pragṛhyahaving taken up
pragṛhya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgrah (ग्रह् धातु) + pra + lyap (ल्यप्)
Formअव्यय-कृदन्त (gerund/ल्यप्), पूर्वकाल (having seized/wielded)
parama-kruddhāḥextremely enraged
parama-kruddhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama + kruddha (क्रुध् धातु + क्त)
Formकर्मधारय-समास, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (to rākṣasāḥ)
samutpatyahaving risen up
samutpatya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpat (पत् धातु) + sam-ut + lyap (ल्यप्)
Formअव्यय-कृदन्त (gerund/ल्यप्), पूर्वकाल (having sprung up)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
rākṣasāḥthe rākṣasas
rākṣasāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
abruvansaid
abruvan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (ब्रू धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
rāvaṇamto Rāvaṇa
rāvaṇam:
Sampradāna/Karma (सम्प्रदान/कर्म; addressee as object)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (to rākṣasāḥ)
pradīptāḥblazing
pradīptāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdīp (दीप् धातु) + pra + kta (क्त)
Formकृदन्त (past participle/क्त used adjectivally), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक
tejasāwith radiance
tejasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
Context
Thereafter the enraged heroic and valiant son of Kumbhakarna called Nikumbha said to Ravana, who made the world cry.
Characters & Entities
R
RāmaL
LakṣmaṇaFAQs
It spotlights the Ramayana’s ethical divide: satya (truth) and straightforward valor versus apanīti (deception). Dharma rejects victory pursued through treachery.
Rākṣasas discuss breaking Rāma and Lakṣmaṇa through distress and trickery as a path to killing them.
By contrast, Rāma’s adherence to righteous conduct is implied; the rākṣasa plan underscores their lack of integrity.