Sarga 79

Verse 1

निर्गतंमकराक्षंतेदृष्टवावानरपुङ्गवाः ।आप्लुत्यसहसासर्वेयोद्धुकामाव्यवस्थिताः ।।।।

ពេលឃើញ​មការក្សៈ​លេចចេញ មេវានរ​ទាំងឡាយ​ក៏លោតឡើងភ្លាមៗ ហើយឈរត្រៀមជួរយុទ្ធ ដោយចិត្តប្រាថ្នាចង់ប្រយុទ្ធ។

Verse 2

ततःप्रवृत्तंसुमहत्तद्युद्धंरोमहर्षणम् ।निशाचरैःप्लवङ्गानांदेवानांदानवैरिव ।।।।

បន្ទាប់មក សង្គ្រាមដ៏មហិមា និងធ្វើឲ្យរោមឈរបានផ្ទុះឡើង រវាងពួកនិសាចរ (រាក្សស) និងពួកវានរ ដូចជាការប្រយុទ្ធបុរាណរវាងទេវតា និងដានវ។

Verse 3

वृक्षशूलनिपातैश्चशिलापरिघपातनैः ।अन्योन्यंमर्दयन्तिस्मतदाकपिनिशाचराः ।।।।

នៅពេលនោះ ពួកកាពិ (ស្វា) និងពួកនិសាចរ រាក្សស បានប្រយុទ្ធបុកបាក់គ្នាទៅវិញទៅមក—បោះទម្លាក់ដើមឈើ និងស៊ូល (លំពែង), ហើយគប់ថ្ម និងបរិឃ (ក្លឹប/គុជ) ដាក់គ្នា។

Verse 4

शक्तिखडगगदाकुन्तैस्तोमरैश्चनिशाचराः ।पट्टसैर्भिण्ढिपालैश्चबाणपातैःसमन्ततः ।।।।पाशमुद्गरदण्डैश्चनिखातैश्चापरेस्तथा ।कदनंकपिसिंहानांचक्रुस्तेरजनीचराः ।।।।

ពួកនិសាចរ បានគប់លំពែង ដាវ គទា កុន្ត និងតោមរ ព្រមទាំងកាំបិតខ្លី បិណ្ឌិបាល និងភ្លៀងព្រួញពីគ្រប់ទិស; ទាំងបាស មុទ្គរ ដំបង និងអាវុធផ្សេងៗទៀត ដោយហេតុនោះ ពួករាត្រីចរ បានបង្កការសម្លាប់រង្គាលលើពួកកពិសីហៈ (ស្វាដូចសិង្ហ) ជុំវិញ។

Verse 5

शक्तिखडगगदाकुन्तैस्तोमरैश्चनिशाचराः ।पट्टसैर्भिण्ढिपालैश्चबाणपातैःसमन्ततः ।।6.79.4।।पाशमुद्गरदण्डैश्चनिखातैश्चापरेस्तथा ।कदनंकपिसिंहानांचक्रुस्तेरजनीचराः ।।6.79.5।।

ដោយលំពែង ដាវ គទា កុន្ត តោមរ កាំបិតខ្លី បិណ្ឌិបាល និងភ្លៀងព្រួញពីគ្រប់ទិស ព្រមទាំងបាស មុទ្គរ ដំបង និងអាវុធផ្សេងៗទៀត ពួករាត្រីចរ បានបង្កការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងខ្លាំងលើពួកស្វាដូចសិង្ហ ជុំវិញ។

Verse 6

बाणौघैरर्दिताश्चापिखरपुत्रेणवानराः ।सम्भ्रान्तमनसस्सर्वेदुद्रुवुर्भयपीडिताः ।।।।

វានរទាំងអស់ត្រូវបានវាយប្រហារដោយព្រួញជាប្រមាណច្រើនដែលកូនប្រុសរបស់ខរៈបាញ់មក ដោយចិត្តភ័យស្លន់ស្លោ និងត្រូវសេចក្តីភ័យបង្ខំ ក៏រត់គេចខ្លួនទៅ។

Verse 7

तान्दृष्टवाराक्षसास्सर्वेद्रवमाणान्वलीमुखान् ।नेदुस्तेसिम्हवद्दृष्टाराक्षसाजितकाशिनः ।।।।

ពេលរាក្សសទាំងអស់ឃើញវានរមុខស្វារត់គេច ពួកគេក៏ស្រែកគំហុកដូចសត្វសិង្ហ ហាក់បីដូចជាបានឈ្នះរួចហើយ។

Verse 8

विद्रवत्सुतदातेषुवानरेषुसमन्ततः ।रामस्तान्वारमायासशरवर्षेणराक्षसान् ।।।।

នៅពេលវានរទាំងនោះរត់ចែកចាយទៅគ្រប់ទិស ព្រះរាមបានទប់ស្កាត់រាក្សសទាំងនោះ ដោយភ្លៀងព្រួញដែលបាញ់ព្រួស។

Verse 9

रितान्राक्षसान्दृष्टवामकराक्षोनिशाचरः ।क्रोधानलसमाविष्टोवचनंचेदमब्रवीत् ।।।।

ពេលមករាក្សៈ អ្នកដើរពេលរាត្រី ឃើញពួករាក្សសត្រូវបានទប់ស្កាត់ គាត់ត្រូវភ្លើងកំហឹងគ្របដណ្ដប់ ហើយបាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។

Verse 10

तिष्ठराम मयासार्धंद्वन्द्वयुद्धंददामिते ।त्याजयिष्यामितेप्राणान् धनुर्मुक्सैशशितैश्शरैः ।।।।

“ឈរ​ឲ្យមាំ​ណា ព្រះរាម! ខ្ញុំសូមប្រកួតយុទ្ធទ្វន្ទ្វជាមួយព្រះអង្គ។ ដោយព្រួញមុតដែលបាញ់ចេញពីធ្នូ ខ្ញុំនឹងដកយកជីវិតព្រះអង្គ។”

Verse 11

यत्तदादण्डकारण्येपितरंहतवान्मम ।तदग्रतःस्वकर्मस्थंदृष्टवारोषोऽभिवर्धते ।।।।

“ព្រោះកាលមុន នៅដណ្ឌការណ្យ ព្រះអង្គបានសម្លាប់ឪពុកខ្ញុំ—ឥឡូវនេះ ឃើញព្រះអង្គនៅមុខខ្ញុំ ជាអ្នកប្រព្រឹត្តកិច្ចនោះเอง កំហឹងរបស់ខ្ញុំកាន់តែរីកធំឡើង។”

Verse 12

दह्यन्तेधृशमङ्गानिदुरात्मन्ममराघव ।यन्मयासि न दृष्टस्त्वंतस्मिन् कालेमहावने ।।।।

“ឱ រាឃវៈ អ្នកមានចិត្តអាក្រក់! អង្គកាយខ្ញុំឆេះរោលយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះកាលនោះ ក្នុងព្រៃធំ ខ្ញុំមិនបានឃើញព្រះអង្គឡើយ។”

Verse 13

दिष्ट्यासिदर्शनंराम ममत्वंप्राप्तवानिह ।काङ्क्षितोऽसिक्षुधार्तस्यसिंहस्येवेतरोमृगः ।।।।

“ដោយសំណាង ព្រះរាមបានមកដល់ក្នុងទស្សនៈខ្ញុំនៅទីនេះ។ ព្រះអង្គគឺជាអ្នកដែលខ្ញុំប្រាថ្នាមកយូរ ដូចសត្វព្រៃមួយទៀតដែលសីហៈឃ្លានកំពុងរង់ចាំ។”

Verse 14

अद्यमद्बाणवेगेनप्रेतराडिवषयंगतः ।येत्वयानिहताःशूराःसहतैश्चसमेष्यसि ।।।।

ថ្ងៃនេះ ដោយល្បឿននៃព្រួញរបស់ខ្ញុំ អ្នកនឹងទៅដល់អាណាចក្ររបស់ព្រះយមរាជ ហើយនឹងបានជួបរួមជាមួយវីរបុរសទាំងឡាយដែលអ្នកបានសម្លាប់។

Verse 15

बहुनात्रकिमुक्तेनशृणुराम वचोमम ।पश्यन्तुसकलालोकास्त्वा, मांचैवरणाजिरे ।।।।

តើចាំបាច់និយាយច្រើនអ្វីទៀតនៅទីនេះ? សូមស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ ឱ ព្រះរាម; សូមឲ្យសកលលោកទាំងអស់បានឃើញ—ទាំងអ្នក និងខ្ញុំ—នៅលើសមរភូមិនេះ។

Verse 16

अस्त्रैर्वागदयावापिबाहुभ्यांवामहाहवे ।अभ्यस्तंयेनवाराम तेनैवयुधिवर्तताम् ।।।।

មិនថាដោយអាវុធបាញ់ ឬដោយគទា ឬសូម្បីតែដោយដៃទាំងពីរ ក្នុងសង្គ្រាមដ៏ធំនេះ ឱ ព្រះរាម ចូរប្រយុទ្ធនៅសមរភូមិដោយអ្វីដែលអ្នកហាត់ស្ទាត់ជាងគេ។

Verse 17

मकराक्ष्वचश्श्रुत्वारामोदशरथात्मजः ।अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यमुत्तरोत्तरवादिनम् ।।।।

ពេលបានឮពាក្យរបស់មការក្សៈ ព្រះរាម ព្រះរាជបុត្ររបស់ទសរថ បានញញឹម ហើយមានព្រះបន្ទូលតបចំពោះគេ ដែលបន្តនិយាយតបតែងតែខ្លាំងឡើងៗ។

Verse 18

कत्थसेकिंवृथारक्षो बहून्यसदृशानिते ।न रणेशक्यतेजेतुंविनायुद्धेनवाग्भलात् ।।।।

ឱ រាក្សស! ហេតុអ្វីបានជាអ្នកអួតអាងដោយឥតប្រយោជន៍ ហើយនិយាយពាក្យមិនអាចកើតមានបានជាច្រើនដូច្នេះ? នៅលើសមរភូមិ ជ័យជម្នះមិនអាចទទួលបានដោយកម្លាំងពាក្យសម្តីតែប៉ុណ្ណោះទេ បើគ្មានការប្រយុទ្ធពិតប្រាកដ។

Verse 19

चतुर्दशसहस्राणिरक्षसांत्वत्पिता च यः ।त्रिशिरादूषणश्चापिदण्डकेनिहतामया ।।।।

នៅព្រៃទណ្ឌកៈ ខ្ញុំបានសម្លាប់រាក្សសចំនួនដប់បួនពាន់—ទាំងឪពុករបស់អ្នកផង—រួមជាមួយ ត្រីសិរៈ និង ទូษណៈ។

Verse 20

स्वाशितास्तवमांसेनगृध्रगोमायुवायसाः ।भविष्यन्त्यद्यवैपाप तीक्ष्णतुण्डनखाङ्कुराः ।।।।

ពិតប្រាកដថ្ងៃនេះ ឱ អ្នកមានបាប! សត្វកន្ទុយក្រពើ (អក្សរ៖ ក្អែកស្លាបធំ/អក្សរ៖ ក្អែកស្លាបធំ), ចចក និងក្អែក ដែលមានចំពុះនិងក្រចកមុតស្រួច នឹងឆ្អែតដោយសាច់របស់អ្នក។

Verse 21

राघवेणैवमुक्तस्तुमकराक्षोमहाबलः ।बाणौघानमुचत्तस्मैराघवायरणाजिरे ।।।।

ពេលត្រូវរាឃវៈមានព្រះបន្ទូលដូច្នោះនៅលើសមរភូមិ មការក្សៈអ្នកមានកម្លាំងមហិមា ក៏បាញ់ព្រួញជាច្រើនដូចភ្លៀង ទៅលើព្រះរាម។

Verse 22

तान्शरान् शरवर्षेणरामश्चिच्छेदनैकधा ।निपेतुर्भुवितेछिन्नारुक्मपुङ्खास्सहस्रशः ।।।।

ព្រះរាមបានបាញ់ព្រួញតបដូចភ្លៀង កាត់ព្រួញទាំងនោះឲ្យបែកជាច្រើនផ្នែក; ព្រួញដែលមានព្រលឹងពណ៌មាស ត្រូវកាត់ហើយធ្លាក់ចុះលើដីជាបំណែករាប់ពាន់។

Verse 23

तद्युद्धमभवत्तत्रसमेत्यान्योन्यमोजसा ।खरराक्षसपुत्रस्यसूनोर्धशरथस्य च ।।।।

នៅទីនោះ ពេលទាំងពីរប្រឈមមុខគ្នាដោយកម្លាំងដ៏ខ្លាំងក្លា សង្គ្រាមដ៏សាហាវបានកើតឡើង រវាងបុត្ររបស់ខរៈ អសុរ-រាក្សស និងបុត្ររបស់ទសរថ។

Verse 24

जीमूतयोरिवाकाशेशब्दोज्यातलयोस्तदा ।धनुर्मुक्तःस्वनोत्कृष्टश्श्रूयते च रणाजिरे ।।।।

បន្ទាប់មក នៅលើសមរភូមិនោះ សំឡេងកង្វក់ដ៏ខ្លាំងនៃធ្នូដែលបានបាញ់ចេញ—ពីដៃ និងខ្សែធ្នូដែលតឹង—បានលាន់ឮទៅក្នុងមេឃ ដូចសូរសន្ធឹករន្ទះនៃពពក។

Verse 25

देवदानवगन्धर्वाःकिन्नराश्चमहोरगाः ।अन्तरिक्षगतास्सर्वेद्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ।।।।

ព្រះទេវតា ដានវៈ គន្ធព្វៈ កិន្នរ និងនាគដ៏មហិមា—ទាំងអស់ស្ថិតនៅក្នុងអាកាស—បានមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីនោះ ដោយប្រាថ្នាចង់ឃើញអស្ចារ្យនោះ។

Verse 26

विद्धमन्योन्यगात्रेषुद्विगुणंवर्धतेपरम् ।कृतप्रतिकृतान्योन्यंकुरुतांतौरणाजिरे ।।।।

ទោះបីរាងកាយរបស់ពួកគេត្រូវបានចាក់ប៉ះគ្នាម្តងហើយម្តងទៀតតាមអវយវៈក៏ដោយ ក្តីក្លាហាននៅលើសមរភូមិវិញកាន់តែរីករាលដាលឡើង ជាពីរដង; ហើយទាំងពីរបានឆ្លើយតបគ្នា ដោយវាយតបនឹងវាយ។

Verse 27

राममुक्तांस्तुबाणौघान् राक्षसस्त्वच्छिनद्रणे ।रक्षोमुक्तांस्तुरामोवैनैकथाप्राच्छिनच्छरैः ।।।।

ក្នុងការប៉ះទង្គិចនៃសង្គ្រាម រាក្សសបានកាត់បំបាក់ព្យុះព្រួញដែលព្រះរាមបានបាញ់ចេញ; ហើយព្រះរាមវិញ ក៏បានបំបែកអាវុធព្រួញដែលរាក្សសបាញ់មក ដោយព្រួញរបស់ព្រះអង្គ តាមវិធីជាច្រើន។

Verse 28

बाणौघैर्विततास्सर्वादिशश्चप्रदिशस्तथा ।सञ्छन्नावसुधाचैवसमन्तान्नप्रकाशते ।।।।

ទិសទាំងអស់ និងទិសរងទាំងឡាយ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយព្យុះព្រួញដ៏ក្រាស់ក្រហម; សូម្បីតែផែនដីក៏ត្រូវបាំងជុំវិញទាំងមូល រហូតស្ទើរមិនអាចមើលឃើញ។

Verse 29

तःक्रुद्धोमहाबाहुर्धनुच्शिच्छेदरक्षसः ।अष्टाभिरथनाराचैस्सूतंविव्याधराघवः ।।।।

បន្ទាប់មក ព្រះរាឃវៈអ្នកមានព្រះពាហាដ៏ខ្លាំងក្លា ព្រះក្រហមកំហឹង បានកាត់បំបែកធ្នូរបស់រាក្សសនោះ; ហើយដោយព្រួញដែក (នារាច) ចំនួនប្រាំបី ព្រះអង្គបានចាក់សូត (អ្នកបើករទេះ) ផងដែរ។

Verse 30

भित्त्वारथंशरैरामोहत्वाआश्वानपातयत् ।विरथोवसुधास्थश्चमकराक्षोनिशाचरः ।।।।

ព្រះរាមបានបំបែករទេះដោយព្រួញរបស់ព្រះអង្គ សម្លាប់សេះ ហើយធ្វើឲ្យវាលំដាប់ដួលចុះ; មករាក្សៈ រាក្សសអ្នកដើរល្បាតពេលរាត្រី ក្លាយជាវិរថ (គ្មានរទេះ) ឈរលើដី។

Verse 31

तत्तिष्ठद्वसुधांरक्षश्शूलंजग्राहपाणिना ।त्रासनंसर्वभूतानांयुगान्ताग्निसमप्रभम् ।।।।

ឈរលើផែនដី រាក្សសនោះបានកាន់ស៊ូល (លំពែង) នៅក្នុងដៃ—ជាអ្វីដែលធ្វើឲ្យសត្វលោកទាំងអស់ភ័យខ្លាច—ភ្លឺរលោងដូចភ្លើងនៅចុងយុគ។

Verse 32

दुरवापम् महच्छूलंरुद्रदत्तंभयङ्करम् ।जाज्वल्यमानमाकाशेसंहारास्त्रमिवापरम् ।।।।यंदृष्टवादेवताःसर्वाभयार्ताविद्रुतादिशः ।

លំពែងធំមួយ—ពិបាកទប់ទល់ ជាអំណោយពីព្រះរុទ្រា គួរឱ្យភ័យខ្លាច—បានឆេះភ្លឺនៅលើមេឃ ដូចជាអាវុធសំហារមួយទៀត។ ពេលទេវតាទាំងអស់ឃើញវា ក៏ភ័យរន្ធត់ ហើយរត់គេចទៅតាមទិសទាំងឡាយ។

Verse 33

विभ्राम्यतुमहच्छूलंप्रज्वलन्तन्निशाचरः ।।।।स क्रोधाप्राहिणोत्तस्मैराघवायमहात्मने ।

រាក្សសាដែលដើរល្បាតពេលរាត្រី បានបង្វិលលំពែងធំដែលកំពុងឆេះភ្លឺ ហើយដោយកំហឹង ក៏បោះវាទៅកាន់ព្រះរាឃវៈ អ្នកមានព្រះហឫទ័យធំ។

Verse 34

तमापतन्तंज्वलितंखरपुत्रकराच्च्युतम् ।।।।बाणैत्रिभिराकाशेशूलंचिच्छेदराघवः ।

លំពែងដែលកំពុងឆេះភ្លឺនោះ ដែលបានហោះមករកព្រះអង្គ ពីដៃកូនប្រុសខរៈ រព្រះរាឃវៈបានកាត់បំបែកវានៅកណ្ដាលអាកាស ដោយព្រួញបី។

Verse 35

सच्छन्नोनैकथाशूलोदिव्यहाटकमण्डितः ।।।।व्यशीर्यतमहोल्केवरामबाणार्दितोभुवि ।

ពេលត្រូវព្រួញរបស់ព្រះរាមបាញ់ប៉ះ លំពែងដែលតុបតែងដោយមាសទិព្វនោះ ក៏បែកបាក់ជាច្រើនផ្នែក ហើយធ្លាក់ចុះលើដី ដូចជាដុំអុជភ្លើងធំមួយដែលបែកខ្ទេច។

Verse 36

च्छूलंनिहतंदृष्टवारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।।।।साधुसावधितिभूतानिव्याहरन्तिनभोगताः ।

ពេលឃើញលំពែងត្រូវព្រះរាម អ្នកប្រព្រឹត្តកិច្ចដោយមិននឿយហត់ បំផ្លាញចោល សត្វមានជីវិតនៅលើមេឃក៏អំពាវនាវសរសើរ៖ «សាធុ! សាធុ!»

Verse 37

तंदृष्टवानिहतंशूलंमकराक्षोनिशाचरः ।।।।मुष्टिमुद्यम्यकाकुत्स्थंतिष्ठतिष्ठेतिचाब्रवीत् ।

កាលមការក្សៈ និសាចរ ឃើញលំពែងរបស់ខ្លួនត្រូវបំផ្លាញ គេក៏លើកកណ្ដាប់ដៃ ហើយស្រែកទៅកាន់ កាកុតស្ថៈ ថា «ឈប់! ឈប់!»

Verse 38

सःतंदृष्टवाऽपतन्तंवैप्रहस्यरघुनन्दनः ।।।।पावकास्त्रंततोरामस्सन्दधेतुशरासने ।

ឃើញគេកំពុងស្ទុះចូលមក រាមៈ អ្នកជាទីរីករាយនៃវង្សរាឃុ បានញញឹម ហើយបន្ទាប់មក ទ្រង់បានដាក់ “បាវកាស្ត្រ” អាវុធទិព្វនៃភ្លើង លើធ្នូរបស់ទ្រង់។

Verse 39

तेनास्त्रणहतंरक्षःकाकुत्थ्सेनतदारणे ।।।।सञ्चिन्नहृदयंतत्रपपात च ममार च ।

ដោយអាវុធនោះ របស់កាកុតស្ថៈ បានសម្លាប់រាក្សសនៅក្នុងសមរភូមិ; បេះដូងត្រូវបែកចេញ គេក៏ដួលនៅទីនោះ ហើយស្លាប់ទៅ។

Verse 40

दृष्टवातेराक्षसास्सर्वेमकराक्षस्यपातनम् ।।।।लङ्कामेवप्रधावन्तरामबाणभयार्दिताः ।

កាលដែលរាក្សសទាំងអស់បានឃើញមការក្សៈដួលរលំ ពួកគេភ័យខ្លាចដោយព្រួញរបស់ព្រះរាម ហើយរត់ត្រឡប់ទៅកាន់លង្កាដោយត្រង់។

Verse 41

दशरथनृपसूनुबाणवेगैःरजनिचरंनिहतंखरात्मजंतम् ।ददृशुरथदेवताःप्रहृष्टागिरिमववज्रहतंक्षितौकीर्णम् ।।।।

បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាទាំងឡាយមានចិត្តរីករាយ បានឃើញអ្នកដើរពេលរាត្រី—កូនប្រុសរបស់ខរៈ—ត្រូវបានសម្លាប់ដោយកម្លាំងព្រួញរបស់ព្រះរាម ព្រះរាជបុត្រនៃទសរថ ហើយបែកបាក់រាលដាលលើផែនដី ដូចភ្នំត្រូវវជ្រៈបាញ់។