Shloka 35

त्रिजटास्वप्नवर्णनम्

Trijata’s Dream-Omens and the Rakshasis’ Reversal

Devanagari script

लङ्का चेयं पुरी रम्या सवाजिरथकुञ्जराः।।5.27.35।।सागरे पतिता दृष्टा भग्नगोपुरतोरणा।

Transliteration

laṅkā ceyaṃ purī ramyā savājirathakuñjarāḥ ||5.27.35||

sāgare patitā dṛṣṭā bhagnagopuratoraṇā |

Translation

ទីក្រុងលង្កាដ៏ស្រស់ស្អាតនេះ—មានសេះ រទេះ និងដំរី—ខ្ញុំបានឃើញធ្លាក់ចូលសមុទ្រ ហើយកំពូលទ្វារ (គោបុរៈ) និងស៊ុមទ្វារ (តោរណៈ) ត្រូវបាក់បែក។

Word by Word

• लङ्का: Lanka
• लङ्का: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; (Feminine nominative singular)

• दृष्टा: seen
• दृष्टा: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; (PPP, fem nom sg)

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया एकवचन; (Instrumental singular)

• स्वप्ने: in a dream
• स्वप्ने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वप्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; सप्तमी एकवचन; (Locative singular)

• रावणेन: by Ravana
• रावणेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; तृतीया एकवचन; (Instrumental singular)

• अभिरक्षिता: protected
• अभिरक्षिता: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि+रक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; (PPP, fem nom sg)

• दग्धा: burnt
• दग्धा: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; (PPP, fem nom sg)

• रामस्य: of Rama
• रामस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; षष्ठी एकवचन; (Genitive singular)

• दूतेन: by the messenger
• दूतेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; तृतीया एकवचन; (Instrumental singular)

• वानरेण: by the vanara
• वानरेण: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; तृतीया एकवचन; (Instrumental singular)

• तरस्विना: powerful, swift
• तरस्विना: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तरस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; तृतीया एकवचन; (Instrumental singular); विशेषणम् (vānarena qualifies)

Context

"In my dream I saw this city of Lanka protected by Ravana burnt down by a powerful vanara, a messenger of Rama.

Characters & Entities

• Laṅkā
• sea (sāgara)
• horses
• chariots
• elephants

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Unrighteous rule collapses: material splendor cannot protect a city founded on adharma; consequences overtake even fortified power.

What is the narrative situation?

Trijaṭā foresees Laṅkā’s ruin in a dream, warning that the present oppression of Sītā will bring downfall.

Which character virtue is emphasized?

Truth-speaking foresight—Trijaṭā uses a vision to redirect others toward safer, more ethical conduct.