Shloka 25

Devanagari script

अन्विष्य रक्षसां लङ्कां कुर्याद्रामस्सलक्ष्मणः।न हि ताभ्यां रिपुर्दृष्टो मुहूर्तमपि जीवति।।।।

Transliteration

anviṣya rakṣasāṃ laṅkāṃ kuryād rāmaḥ salakṣmaṇaḥ |

na hi tābhyāṃ ripur dṛṣṭo muhūrtam api jīvati ||

Translation

បើព្រះរាមជាមួយព្រះលក្ខ្មណៈ ស្វែងរកឃើញលង្ការបស់ពួករាក្សសនេះ ហើយចាត់ការប្រយុទ្ធ នោះសត្រូវណាដែលទាំងពីរព្រះអង្គបានឃើញ មិនអាចរស់បានសូម្បីតែមួយភ្លែត។

Word by Word

• अन्विष्य: having searched
• अन्विष्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु+इष्/इष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having searched’

• रक्षसाम्: of the demons
• रक्षसाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (collective), षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• लङ्काम्: Lanka
• लङ्काम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• कुर्यात्: would do (act upon)
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• रामः: Rama
• रामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• सलक्ष्मणः: together with Lakshmana
• सलक्ष्मणः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपसर्ग) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: समासः अव्ययीभाव (लक्ष्मणेन सह), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifies रामः

• न: not
• न: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; negation

• हि: indeed
• हि: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; emphatic particle

• ताभ्याम्: by those two
• ताभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), द्विवचन; refers to राम-लक्ष्मणौ

• रिपुः: enemy
• रिपुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दृष्टः: seen
• दृष्टः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate participle ‘having been seen’

• मुहूर्तम्: for a moment
• मुहूर्तम्: Kala (काल)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (काल-अत्यन्त-संयोग), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; particle ‘even’

• जीवति: lives
• जीवति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जीव् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Context

"If only Lakshmana and Rama in their quest for Lanka reach here, it is not possible within their sight for the enemy to survive even a moment.

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa
• Laṅkā
• rākṣasa (demons)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is protective and restorative: when righteous power (Rāma with Lakṣmaṇa) confronts adharma, injustice cannot endure.

What is the narrative situation?

Sītā, still imprisoned, expresses unwavering confidence that once Rāma and Lakṣmaṇa reach Laṅkā, the rākṣasa opposition will be swiftly destroyed.

Which character virtue is emphasized?

Śraddhā (trust) and courage: Sītā’s faith in Rāma’s dharmic strength remains unbroken.