HomeRamayanaBala KandaSarga 77Shloka 28

Shloka 28

रामस्तु सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ।मनस्स्वी तद्गतस्तस्याः नित्यं हृदि समर्पित:।।1.77.28।।

rāmas tu sītayā sārdhaṃ vijahāra bahūn ṛtūn |

manasvī tadgataḥ tasyāḥ nityaṃ hṛdi samarpitaḥ ||1.77.28||

ព្រះរាមបានកម្សាន្តជាមួយព្រះសីតា ឆ្លងកាត់រដូវកាលជាច្រើន។ ព្រះអង្គមានចិត្តមាំមួន ចិត្តគំនិតស្ថិតលើនាងជានិច្ច ហើយដាក់នាងទុកក្នុងបេះដូងជារៀងរហូត។

रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (particle) — विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)
सीतयाwith Sita
सीतया:
सहकारक (Sahakāraka/Accompaniment)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (Instrumental), एकवचनम्
सार्धम्together (with)
सार्धम्:
सह (Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक-अव्ययम् (adverb) — ‘सह/समम्’
विजहारenjoyed/sported
विजहार:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवि + हृ (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
बहून्many
बहून्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (Accusative), बहुवचनम्; विशेषणम्
ऋतून्seasons
ऋतून्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
मनस्वीthoughtful/sensitive
मनस्वी:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमनस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (रामस्य)
तद्गतःfixed on her/absorbed in her
तद्गतः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootतद्गत (प्रातिपदिक) = तत् + गत
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्; तत्पुरुषः (तस्मिन्/तद्-आश्रितः)
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
नित्यम्always
नित्यम्:
कालाधिकरण (Time adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्यम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb)
हृदिin (his) heart
हृदि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (Locative), एकवचनम्
समर्पितःdedicated/committed
समर्पितः:
कर्ता-विशेषण (Predicate adjective of subject)
TypeVerb
Rootसम् + अर्प् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; भावे/कर्मणि—‘समर्पितः’ (dedicated)

With his heart fixed on Sita to whom he was always devoted, Rama, the wise went about enjoying with her (the beauty of) all the seasons.

R
Rama
S
Sita

FAQs

Householder-dharma includes steadfast emotional fidelity—love expressed as consistent devotion and inner dedication.

After their marriage, Rama and Sita live together in Ayodhya, and the poem depicts their harmonious life through the passage of seasons.

Single-minded devotion and steadiness in affection—Rama’s mind remains anchored in Sita.