Shloka 6

शबलाहरणम्

The Attempted Seizure of Sabalā (Kāmadhenu) and the Triumph of Brahmic Power

Devanagari script

शबला सा रुदन्ती च क्रोशन्ती चेदमब्रवीत्।वसिष्ठस्याग्रतस्स्थित्वा मेघदुन्दुभिराविणी।।।।

Transliteration

śabalā sā rudantī ca krośantī cedam abravīt | vasiṣṭhasyāgrataḥ sthitvā meghadundubhirāviṇī ||

Translation

នាងសបាលា ទាំងយំទាំងស្រែក បានឈរនៅមុខវសិષ્ઠ ហើយនិយាយពាក្យនេះ ដោយសំឡេងកង្វក់ដូចផ្គរលាន់ និងស្គរធំ។

Word by Word

• शबला: Śabalā
• शबला: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śabalā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper name)

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रुदन्ती: weeping
• रुदन्ती: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √रुद् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction)

• क्रोशन्ती: crying out
• क्रोशन्ती: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √क्रुश्/√क्रोश् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• वसिष्ठस्य: of Vasiṣṭha
• वसिष्ठस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: vasiṣṭha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• अग्रतः: in front (of)
• अग्रतः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: agratas (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/postposition)

• स्थित्वा: having stood
• स्थित्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्यय

• मेघदुन्दुभिराविणी: roaring like thunder-drums
• मेघदुन्दुभिराविणी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: megha-dundubhi-rāvinī (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: मेघदुन्दुभीव रावः यस्याः/या; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

Lowing and moaning, standing before Vasishta, roaring like thunder and of kettle-drum, Sabala said:

Characters & Entities

• Śabalā
• Vasiṣṭha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes hearing the cry of the afflicted. The verse frames a just hearing: the victim approaches the righteous authority to speak truthfully.

What is the narrative situation?

Śabalā reaches Vasiṣṭha and begins her plea, emotionally and powerfully.

Which character virtue is emphasized?

Courage to voice suffering and the commitment to truth in seeking redress.