HomeRamayanaBala KandaSarga 31Shloka 1
Next Verse

Shloka 1

सिद्धाश्रमात् शोणातटं प्रस्थानम् — Departure from Siddhāśrama and the Invitation to Janaka’s Yajña

Bow of Mithilā

अथ तां रजनीं तत्र कृतार्थौ रामलक्ष्मणौ।ऊषतुर्मुदितौ वीरौ प्रहृष्टेनान्तरात्मना।।1.31.1।।

atha tāṃ rajanīṃ tatra kṛtārthau rāma-lakṣmaṇau | ūṣatur muditau vīrau prahṛṣṭenāntar-ātmanā || 1.31.1 ||

បន្ទាប់មក នៅទីនោះក្នុងរាត្រីនោះ ព្រះរាម និងព្រះលក្ខមណៈ—បានសម្រេចកិច្ចបំណងហើយ—វីរបុរសទាំងពីរបានស្នាក់រាត្រីដោយចិត្តរីករាយ និងអន្តរចិត្តពោរពេញដោយសេចក្តីសោមនស្ស។

athathen
atha:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormKramārtha-nipāta
tāmthat
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Strīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; qualifying rajanīm
rajanīmnight
rajanīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrajanī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormDeśa-avyaya
kṛtārthauhaving achieved their aim
kṛtārthau:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛtārtha (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Dvivacana (द्विवचन); qualifying rāmalakṣmaṇau
rāmalakṣmaṇauRāma and Lakṣmaṇa
rāmalakṣmaṇau:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Dvandva (द्वन्द्व) = rāmaś ca lakṣmaṇaś ca; Pumliṅga, Prathamā, Dvivacana
ūṣatuḥstayed/dwelt
ūṣatuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
FormLiṭ-lakāra (लिट्, perfect), Prathama-puruṣa, Dvivacana, Parasmaipada (irregular perfect of vas: ūṣ-)
muditaurejoicing
muditau:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmudita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त) used adjectivally, Pumliṅga, Prathamā, Dvivacana; qualifying rāmalakṣmaṇau
vīrautwo heroes
vīrau:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Dvivacana; apposition to rāmalakṣmaṇau
prahṛṣṭenawith delighted
prahṛṣṭena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootpra + hṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त), Napumsaka? (as adjective to antarātmanā in instrumental); here Instrumental singular (तृतीया एकवचन) agreeing with antarātmanā (masc instr sg) in sense
antarātmanāwith (their) inner heart
antarātmanā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootantara + ātman (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Tatpuruṣa = antaḥ ātmanā; Pumliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana

There, with their purpose fulfilled the heroes, Rama and Lakshmana, full of joy in their hearts spent the night.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Siddhāśrama (implied setting from surrounding context)

FAQs

Peace follows duty: fulfillment of a righteous task (protecting the sage’s rite) leads to legitimate contentment, not indulgence—joy grounded in dharma.

After successfully accomplishing the immediate mission at the sacrificial hermitage, the brothers rest for the night in a composed and happy state.

Steadfastness and harmony: the brothers’ calm joy reflects disciplined action and mutual support.