Shloka 33

Devanagari script

तांश्च सर्वान्महाबाहुर्वाली विपुलविक्रम:।जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान्।।।।

Transliteration

tāṃś ca sarvān mahābāhur vālī vipulavikramaḥ | jugopa bhujavīryeṇa ṛkṣagopucchavānarān ||

Translation

ហើយ វាលី—អ្នកមានព្រះពាហុធំ និងមានពលានុភាពធំធេង—បានការពារពួកគេទាំងអស់ដោយកម្លាំងព្រះពាហុរបស់ខ្លួន គឺពួកខ្លាឃ្មុំ ពួកគោពុច្ឆៈ និងពួកវានរ។

Word by Word

• तान्: those
• तान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier of तान्)

• महाबाहुः: mighty-armed
• महाबाहुः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा-बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् बाहुः यस्य)

• वाली: Vali
• वाली: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विपुलविक्रमः: of immense prowess
• विपुलविक्रमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विपुल-विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (विपुलः विक्रमः यस्य)

• जुगोप: protected
• जुगोप: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गुप् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: √गुप् (to protect)

• भुजवीर्येण: by the strength of (his) arms
• भुजवीर्येण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भुज-वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भुजानां वीर्यम्)

• ऋक्षगोपुच्छवानरान्: bears, gopuccha-monkeys, and monkeys
• ऋक्षगोपुच्छवानरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋक्ष-गोपुच्छ-वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (ऋक्षाश्च गोपुच्छाश्च वानराश्च)

Context

Mighty armed leader Vali endowed with immense prowess protected, with his strong arms all those bears, gopuchhas(cow-tailed) and monkeys.

Characters & Entities

• Vālī
• bears (ṛkṣa)
• vānaras (monkeys)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Rājadharma (the duty of a ruler) is protection: true authority is measured by guarding dependents through personal responsibility and courage.

What is the narrative situation?

Vālī is depicted as the strong protector of the various allied groups—bears and different monkey-tribes—under his leadership.

Which character virtue is emphasized?

Protective valor: Vālī’s strength is framed as a shielding force for his people.