HomeRamayanaBala KandaSarga 1Shloka 38
Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

स काममनवाप्यैव रामपादावुपस्पृशन् ।।।।नन्दिग्रामेऽकरोद्राज्यं रामागमनकाङ्क्षया ।

sa kāmam anavāpyaiva rāmapādāv upaspṛśan |

nandigrāme ’karod rājyaṃ rāmāgamanakāṅkṣayā ||

ដូច្នេះ ទោះមិនបានសម្រេចបំណងនាំព្រះរាមត្រឡប់មកវិញក៏ដោយ ព្រះភរតបានប៉ះ “បាទុកា” របស់ព្រះរាមដោយសេចក្តីគោរពបូជា ហើយគ្រប់គ្រងរាជ្យពីនន្ទិគ្រាម ដោយក្តីប្រាថ្នាចង់ឲ្យព្រះរាមត្រឡប់មកវិញ។

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता (भरतः)
कामम्(his) desire
कामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनवाप्य इत्यस्य कर्म (what was not obtained)
अनवाप्यwithout obtaining
अनवाप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + आप् (धातु) → अनवाप्य (कृदन्त-ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभावे कृदन्त (gerund); नञ्-पूर्वकः; 'प्राप्य' इत्यर्थे—'न प्राप्य' (without obtaining)
एवonly
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (just/only)
रामपादौRāma’s feet
रामपादौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम-पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; उपस्पृशन् इत्यस्य कर्म; षष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य पादौ)
उपस्पृशन्touching (reverently)
उपस्पृशन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप + स्पृश् (धातु) → उपस्पृशन् (कृदन्त-शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि, क्रियासहचर
नन्दिग्रामेin Nandigrāma
नन्दिग्रामे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनन्दिग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; स्थानाधिकरणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नन्देः ग्रामः)
अकरोत्ruled / administered
अकरोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
राज्यम्the kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; अकरोत् इत्यस्य कर्म
रामागमनकाङ्क्षयाwith longing for Rāma’s return
रामागमनकाङ्क्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootराम-आगमन-काङ्क्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन; हेतौ (out of longing); षष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य आगमनम्) + तस्य काङ्क्षा

Disaaponted in his mission to take Rama back, Bharata worshipped the sandals of Rama and ruled the kingdom from Nandigrama, awaiting his return.

B
Bharata
R
Rāma
N
Nandigrāma

FAQs

Dharma as loyal stewardship: Bharata governs not as claimant but as caretaker, keeping the kingdom aligned with the rightful sovereign and awaiting restoration.

Bharata fails to persuade Rāma to return; he instead rules from Nandigrāma, honoring Rāma’s authority through the sandals.

Bharata’s devotion and detachment: he accepts administrative duty while refusing personal kingship.