HomeRamayanaBala KandaSarga 1Shloka 35

Shloka 35

गत्वा तु सुमहात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।अयाचद्भ्रातरं राममार्यभावपुरस्कृत: ।।।।त्वमेव राजा धर्मज्ञ इति रामं वचोऽब्रवीत् ।

gatvā tu sumahātmānaṃ rāmaṃ satyaparākramam |

ayācad bhrātaraṃ rāmam āryabhāvapuraskṛtaḥ |

tvam eva rājā dharmajña iti rāmaṃ vaco ’bravīt ||

ព្រះភរតបានទៅដល់ព្រះរាមដ៏មានព្រះហឫទ័យធំ និងមានវីរភាពตั้งលើសច្ចៈ។ ដោយដាក់ការគោរពជាមុខមាត់ ព្រះអង្គបានអង្វរព្រះរាមជាបង ហើយទូលថា៖ «ព្រះអង្គតែប៉ុណ្ណោះ ជាព្រះមហាក្សត្រ ឱ ព្រះអង្គអ្នកដឹងធម៌»។

गत्वाhaving gone (having reached)
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत्वा (कृदन्त-क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावे कृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having gone)
तुthen / indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)
सुमहात्मानम्the very great-souled
सुमहात्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु-महात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रामम् इत्यस्य विशेषणम्; कर्मधारयः (सुमहान् आत्मा यस्य)
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्वा/अयाचत् इत्यस्य कर्म (the one approached)
सत्यपराक्रमम्of true valor
सत्यपराक्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसत्य-पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रामम् इत्यस्य विशेषणम्; कर्मधारयः (सत्यः पराक्रमः यस्य)
अयाचत्implored
अयाचत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भ्रातरम्(his) brother
भ्रातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अयाचत् इत्यस्य कर्म; रामस्य सम्बन्धेन (as brother)
रामम्Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भ्रातरम् इत्यस्य विशेष्य (apposition)
आर्यभावपुरस्कृतःprompted by noble reverence
आर्यभावपुरस्कृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआर्य-भाव-पुरस्कृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भरतस्य विशेषणम्; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः—'आर्यभावेन पुरस्कृतः' (guided/preceded by noble feeling)
त्वम्you
त्वम्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बोधनार्थे (you)
एवalone / indeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (only/indeed)
राजाking
राजा:
Pratijna/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominative)
धर्मज्ञknower of righteousness
धर्मज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootधर्म-ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बोधन/विशेषणरूपेण (O knower of dharma)
इतिthus
इति:
Vakyartha-marker (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
रामम्to Rāma
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अब्रवीत् इत्यस्य कर्म (addressed person)
वचःwords
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अब्रवीत् इत्यस्य कर्म (what was spoken)
अब्रवीत्said / spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Bharata reached Rama, so pleasing venerable, truthful and chivalrous, worshipped him with reverence and implored.Bharata addressing Rama said, 'You are knower of righteousness. You alone should be the king (meaning that when the elder brother is alive, the younger brother is prohibited from ruling the kingdom)'.

R
Rāma
B
Bharata

FAQs

Rājadharma grounded in primogeniture and propriety: Bharata insists that rightful kingship belongs to Rāma, the elder brother, and that rule should align with dharma rather than personal gain.

After the exile decision, Bharata meets Rāma and urges him to accept kingship, framing the request as a matter of dharma.

Bharata’s humility and reverence: he approaches Rāma respectfully and subordinates his own position to dharmic legitimacy.