Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 96, Shloka 8

चित्रकूटे सैन्यधूलिशब्ददर्शनम्

Alarm at Chitrakūṭa: Lakṣmaṇa sights the approaching army

गजयूथानि वाऽरण्ये महिषा वा महावने।वित्रासिता मृगा स्सिंहै स्सहसा प्रद्रुता दिशः।।2.96.8।।

gaja-yūthāni vā ’raṇye mahiṣā vā mahāvane | vitrāsitā mṛgāḥ siṃhaiḥ sahasā pradrutā diśaḥ || 2.96.8 ||

មិនថាជាហ្វូងដំរីនៅព្រៃ ឬក៏ក្របីនៅក្នុងមហាវនដ៏ក្រាស់នេះ—សត្វក្តាន់ និងសត្វទាំងឡាយដែលភ័យខ្លាចដោយសត្វសിംហា បានរត់ផ្តាច់ផ្តួចទៅគ្រប់ទិសភ្លាមៗ។

गजयूथानिelephant herds
गजयूथानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगज-यूथ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; ‘herds of elephants’
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle ‘or’)
अरण्येin the forest
अरण्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; locative
महिषाःbuffaloes
महिषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
महावनेin the great forest
महावने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा-वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; locative ‘in the great wood’
वित्रासिताःfrightened
वित्रासिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootवि-त्रस् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; ‘frightened’
मृगाःwild animals
मृगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन
सिंहैःby lions
सिंहैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन; instrumental
सहसाsuddenly, quickly
सहसा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
प्रद्रुताःran away
प्रद्रुताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-द्रु (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; ‘having run/fled’
दिशःto the directions
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन; goal/direction (accusative of motion)

Seeing those animals fleeing and hearing the clamour, Rama addressed Lakshmana,son of Sumitra, who was blazing with energy.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
L
lions
F
forest

FAQs

Dharma includes reading signs without jumping to conclusions: Rama interprets the forest’s disturbance as evidence requiring verification, not immediate aggression.

Rama notes abnormal animal behavior—stampede-like flight—suggesting danger or intrusion.

Discernment (viveka) in evaluating indirect evidence.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App