Sarga 78

Verse 1

अथ यात्रां समीहन्तं शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः।भरतं शोकसन्तप्तमिदं वचनमब्रवीत्।।।।

បន្ទាប់មក ពេលព្រះភរត ដែលត្រូវទុក្ខសោកដុតដាល ប្រាថ្នាចេញដំណើរ ព្រះសត្រុឃ្នៈ—អនុជរបស់ព្រះលក្ខ្មណៈ—បានពោលពាក្យទាំងនេះទៅកាន់ព្រះองค์។

Verse 2

गतिर्य स्सर्वभूतानां दुःखे किं पुनरात्मनः।स राम स्सत्त्वसम्पन्नः स्त्रिया प्रव्राजितो वनम्।।।।

ព្រះរាម ដែលជាទីពឹងចុងក្រោយរបស់សត្វលោកទាំងអស់ តើហេតុអ្វីបានជាមិនអាចការពារព្រះអង្គនៅវេលាទុក្ខសោករបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់? ទោះជាយ៉ាងណា ព្រះរាមអ្នកពោរពេញដោយសត្តវៈ និងភាពមាំមួន នោះវិញត្រូវបានស្ត្រីម្នាក់បណ្តេញឲ្យចូលព្រៃ។

Verse 3

बलवान्वीर्यसम्पन्नो लक्ष्मणो नाम योऽप्यसौ।किं न मोचयते रामं कृत्वा स्म पितृनिग्रहम्।।।।

ហើយហេតុអ្វីបានជា ព្រះលក្ខ្មណ៍ អ្នកមានកម្លាំង និងពោរពេញដោយវីរភាព មិនបានរំដោះព្រះរាម ដោយទប់ស្កាត់ព្រះបិតារបស់យើងទេ?

Verse 4

पूर्वमेव तु निग्राह्य स्समवेक्ष्य नयानयौ।उत्पथं यस्समारूढो राजा नार्या वशं गतः।।।।

ពិតប្រាកដណាស់ ព្រះរាជាគួរតែទប់ស្កាត់ព្រះអង្គតាំងពីដើម ដោយពិចារណាធម៌ និងអធម៌ឲ្យច្បាស់—ព្រះអង្គដែលបានឡើងលើផ្លូវខុស ហើយធ្លាក់ក្រោមអំណាចស្ត្រី។

Verse 5

इति सम्भाषमाणे तु शत्रुघ्ने लक्ष्मणानुजे।प्राग्द्वारेऽभूत्तदा कुब्जा सर्वाभरणभूषिता।।।।

នៅពេលព្រះសត្រុឃ្នៈ ប្អូនប្រុសរបស់ព្រះលក្ខ្មណៈ កំពុងសន្ទនាដូច្នេះ នោះឯង នៅច្រកទ្វារខាងកើត នាងមន្តរា អ្នកខ្នងកោង បានបង្ហាញខ្លួន ដោយតុបតែងពេញលេញដោយគ្រឿងអលង្ការគ្រប់ប្រភេទ។

Verse 6

लिप्ता चन्दनसारेण राजवस्त्राणि बिभ्रती।विविधं विविधै स्तैस्तैर्भूषणैश्च विभूषिता।।।।

នាងបានលាបក្លិនសារធាតុចន្ទន៍ ស្លៀកពាក់ព្រះវស្ត្ររាជវង្ស ហើយត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងចម្រុះដោយគ្រឿងអលង្ការប្រភេទនានា។

Verse 7

मेखलादामभिश्चित्रैरन्यैश्च शुभभूषणैः।बभासे बहुभिर्बद्धा रज्जुबद्धेव वानरी।।।।

ដោយត្រូវចងរុំជុំវិញដោយខ្សែក្រវាត់ពណ៌ចម្រុះជាច្រើន និងគ្រឿងអលង្ការមង្គលផ្សេងៗ នាងបានភ្លឺរលោង—ដូចស្វាស្រីដែលត្រូវចងដោយខ្សែពួរ។

Verse 8

तां समीक्ष्य तदा द्वास्स्थास्सुभृशं पापकारिणीम्।गृहीत्वाऽकरुणां कुब्जां शत्रुघ्नाय न्यवेदयन्।।।।

ពេលឃើញនាងនោះ អ្នកយាមទ្វារ—ដោយចាត់ទុកស្ត្រីខ្នងកោងនោះថាជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាបធ្ងន់ និងគ្មានមេត្តា—បានចាប់នាង ហើយរាយការណ៍ទៅព្រះសត្រុឃ្នៈ។

Verse 9

यस्याः कृते वने रामो न्यस्तदेहश्च वः पिता।सेयं पापा नृशंसा च तस्याः कुरु यथामति।।।।

“ដោយសារនាងនេះ ព្រះរាមបានទៅនៅព្រៃ ហើយព្រះបិតារបស់លោកបានលះសរីរៈ (សោយទិវង្គត)។ នេះហើយជាស្ត្រីបាប និងសាហាវនោះ—សូមលោកធ្វើចំពោះនាងតាមដែលលោកយល់សមគួរ។”

Verse 10

शत्रुघ्नश्च तदाज्ञाय वचनं भृशदुःखितः।अन्तःपुरचरान्सर्वानित्युवाच धृत व्रतः।।।।

ពេលសត្រុឃ្នៈបានឮពាក្យនោះ គាត់សោកសៅយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែមានចិត្តមាំមួនក្នុងព្រះបំណង ហើយបានអំពាវនាវទៅកាន់អ្នកបម្រើទាំងអស់នៅក្នុងព្រះរាជវាំងខាងក្នុង។

Verse 11

तीव्रमुत्पादितं दुःखं भ्रात्रूणां मे तथा पितुः।यया सेयं नृशंसस्य कर्मणः फलमश्नुताम्।।।।

ស្ត្រីនោះដែលបានបង្កើតទុក្ខវេទនាខ្លាំងដល់បងប្អូនរបស់ខ្ញុំ និងដល់ព្រះបិតា—សូមឲ្យនាងឯងទទួលផលនៃកម្មដ៏សាហាវរបស់នាង។

Verse 12

एवमुक्त्वा तु तेनाशु सखीजनसमावृता।गृहीता बलवत्कुब्जा सा तद्गृहमनादयत्।।।।

ពោលដូច្នោះហើយ គាត់បានចាប់ស្ត្រីខ្នងកោងនោះដោយកម្លាំងភ្លាមៗ ទោះនាងត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយមិត្តស្រីជាច្រើនក៏ដោយ; នាងក៏ស្រែករំខានបំពេញផ្ទះនោះ។

Verse 13

तत स्सुभृशसन्तप्तस्तस्या स्सर्व स्सखीजनः।क्रुद्धमाज्ञाय शत्रुघ्नं विपलायत सर्वशः।।।।

បន្ទាប់មក មិត្តស្រីទាំងអស់របស់នាងក៏រន្ធត់ក្តៅក្រហាយយ៉ាងខ្លាំង; ដឹងថាសត្រុឃ្នៈកំពុងខឹងក្រហម ពួកនាងក៏រត់គេចខ្លួនទៅគ្រប់ទិស។

Verse 14

आमन्त्रयत कृत्स्न श्च तस्या स्सर्व स्सखीजनः।यथाऽयं समुपक्रान्तो निश्शेषां नः करिष्यति।।।।

មិត្តស្រីទាំងអស់របស់នាងបានប្រជុំគ្នាពិភាក្សា៖ «តាមរបៀបដែលគាត់បានចាប់ផ្តើម មនុស្សនេះនឹងបំផ្លាញពួកយើងឲ្យអស់សព្វ—មិនឲ្យសល់សូម្បីម្នាក់»។

Verse 15

सानुक्रोशां वदान्यां च धर्मज्ञां च यशस्विनीम्।कौसल्यां शरणं याम सा हि नोऽस्तु ध्रुवा गतिः।।।।

យើងសូមចូលជ្រកកោនក្រោមព្រះនាង កោសល្យា ព្រះមាតា—ព្រះនាងពោរពេញដោយមេត្តាករុណា សប្បុរស យល់ដឹងធម៌ និងមានកិត្តិយស; ព្រះនាងតែប៉ុណ្ណោះជាទីពឹងពាក់ដ៏មាំមួន និងជាគោលដៅដ៏ប្រាកដរបស់យើង។

Verse 16

स च रोषेण ताम्राक्ष श्शत्रुघ्न श्शत्रुतापनः।विचकर्ष तदा कुब्जां क्रोशन्तीं धरणीतले।।।।

បន្ទាប់មក ព្រះសត្រុឃ្នៈ អ្នកដុតបំផ្លាញសត្រូវ ដោយភ្នែកក្រហមក្រហាយពីកំហឹង បានអូសនាងខ្នងកោងដែលស្រែករំខាន ទៅតាមដី។

Verse 17

तस्या ह्याकृष्यमाणाया मन्थराया स्ततस्ततः।चित्रं बहुविधं भाण्डं पृथिव्यां तद्व्यशीर्यत।।।।

ពេលនាង មន្ថរា ត្រូវអូសទៅដូច្នោះ គ្រឿងអលង្ការពណ៌ចម្រុះ និងជាច្រើនប្រភេទរបស់នាង បានធ្លាក់រាយប៉ាយទៅនេះទៅនោះលើដី ហើយបែកបាក់ខ្ទេចខ្ទី។

Verse 18

तेन भाण्डेन संस्तीर्णं श्रीमद्राजनिवेशनम्।अशोभत तदा भूयः शारदं गगनं यथा।।।।

ព្រះរាជនិវេសន៍ដ៏រុងរឿង ដែលត្រូវគ្រឿងអលង្ការទាំងនោះរាយពេញ បានភ្លឺរលោងស្រស់ស្អាតยิ่งឡើង ដូចមេឃរដូវសារទៈដ៏ស្រឡះ ដែលចែងចាំងដោយផ្កាយ។

Verse 19

स बली बलवत्क्रोधाद्गृहीत्वा पुरुषर्षभः।कैकेयीमभिनिर्भर्त्स्य बभाषे परुषं वचः।।।।

គាត់ជាអ្នកមានកម្លាំងខ្លាំង ជាបុរសឧត្តមក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងឡាយ ត្រូវកំហឹងដ៏ក្តៅគគុកគ្របដណ្តប់ ក៏ចាប់នាងទុក ហើយគំរាមព្រះនាង កៃកេយី ដោយពោលពាក្យរឹងរ៉ឹង។

Verse 20

तैर्वाक्यैः परुषैर्दुःखैः कैकेयी भृशदुःखिता।शत्रुघ्नभयसन्त्रस्ता पुत्रं शरणमागता।।।।

ដោយរងរបួសពីពាក្យសម្តីរឹងរ៉ឹង និងឈឺចាប់ទាំងនោះ កៃកេយីមានទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំង; ដោយភ័យខ្លាចព្រះសត្រុឃ្ន នាងបានទៅរកកូនប្រុស ដើម្បីសុំជ្រកកោន។

Verse 21

तं प्रेक्ष्य भरतः क्रुद्धं शत्रुघ्नमिदमब्रवीत्।अवध्या स्सर्वभूतानां प्रमदाः क्षम्यतामिति।।।।

ពេលឃើញព្រះសត្រុឃ្នខឹងក្រហាយ ព្រះភរតបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ស្ត្រីទាំងឡាយ—ក្នុងចំណោមសត្វលោកទាំងពួង—មិនគួរត្រូវសម្លាប់ទេ។ សូមអត់ទោសនាងចុះ»។

Verse 22

हन्यामहमिमां पापां कैकेयीं दुष्टचारिणीम्।यदि मां धार्मिको रामो नासूयेन्मातृघातकम्।।।।

ខ្ញុំនឹងសម្លាប់កៃកេយី នារីបាប និងមានអាកប្បកិរិយាអាក្រក់នេះទៅហើយ បើមិនមែនព្រះរាមាអ្នកប្រកបដោយធម៌ នឹងមិនទោសទណ្ឌខ្ញុំថា «អ្នកសម្លាប់មាតា» ទេ។

Verse 23

इमामपि हतां कुब्जां यदि जानाति राघवः।त्वां च मां च हि धर्मात्मा नाभिभाषिष्यते ध्रुवम्।।।।

បើព្រះរាឃវៈបានដឹងថា ស្ត្រីខ្នងកោងនេះក៏ត្រូវបានសម្លាប់ដែរ នោះបុរសអ្នកមានធម៌នោះ នឹងមិននិយាយជាមួយអ្នក និងខ្ញុំជាដាច់ខាត។

Verse 24

भरतस्य वचश्श्रुत्वा शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः।न्यवर्तत ततो रोषात्तां मुमोच च मन्थराम्।।।।

ពេលបានឮព្រះបន្ទូលរបស់ភរតៈ សត្រុឃ្នៈ—ប្អូនប្រុសរបស់លក្ខ្មណៈ—បានទប់កំហឹង ហើយលែងមន្តរា។

Verse 25

सा पादमूले कैकेय्या मन्थरा निपपात ह।निश्श्वसन्ती सुदुःखार्ता कृपणं विललाप च।।।।

មន្តរា បានដួលស្របនៅជើងរបស់កៃកេយី; ដកដង្ហើមធំៗ ទទួលទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំង ហើយយំរំលែកយ៉ាងគួរឲ្យអាណិត។

Verse 26

शत्रुघ्नविक्षेपविमूढसंज्ञां समीक्ष्य कुब्जां भरतस्य माता।शनैस्समाश्वासयदार्तरूपां क्रौञ्चीं विलग्नामिव वीक्षमाणाम्।।।।

កាលឃើញស្ត្រីខ្នងកោង ដែលស្មារតីស្រពិចស្រពិលដោយសារត្រូវសត្រុឃ្នៈបោកបក់ មានទម្រង់ទុក្ខវេទនា ហើយមើលទៅមកដូចសត្វបក្សីក្រោញ្សីស្រីដែលជាប់អន្ទាក់ មាតារបស់ភរតៈ គឺកៃកេយី បានលួងលោមនាងយ៉ាងទន់ភ្លន់។