Shloka 34

सीतारावणसंवादः

Ravana Reveals Himself; Sita Affirms Rama’s Dharma

Devanagari script

सर्वलक्षणसम्पन्नं न्यग्रोधपरिमण्डलम्।सत्यसन्धं महाभागमहं राममनुव्रता।।3.47.34।।

Transliteration

sarvalakṣaṇasampannaṁ nyagrodhaparimaṇḍalam | satyasandhaṁ mahābhāgam ahaṁ rāmam anuvratā || 3.47.34 ||

Translation

ខ្ញុំជាអ្នកស្មោះត្រង់តាមព្រះរាម—អ្នកពេញលេញដោយលក្ខណៈមង្គលទាំងអស់ ជាអ្នកផ្តល់ជម្រកដូចដើមន្យគ្រិធធំដែលសាខាពាសពេញ មាំមួនក្នុងសច្ចៈ និងមានព្រះភាគ្យដ៏អស្ចារ្យ។

Word by Word

• सर्वलक्षणसम्पन्नम्: endowed with all auspicious marks
• सर्वलक्षणसम्पन्नम्: रामम् इति विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + सम्पन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: सर्वैः लक्षणैः सम्पन्नः; भूतकृदन्त (PPP) used adjectivally; नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• न्यग्रोधपरिमण्डलम्: having a banyan-like (spreading) presence
• न्यग्रोधपरिमण्डलम्: रामम् इति विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: न्यग्रोध (प्रातिपदिक) + परिमण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: न्यग्रोधस्य परिमण्डलम् इव (banyan-like spreading canopy); नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• सत्यसन्धम्: true to his vow/devoted to truth
• सत्यसन्धम्: रामम् इति विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + सन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: सत्ये सन्धः (firm in truth); नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• महाभागम्: noble/illustrious
• महाभागम्: रामम् इति विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास: महान् भागः यस्य (highly fortunate/noble); नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)

• रामम्: Rama
• रामम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (masc), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• अनुव्रता: faithfully devoted
• अनुव्रता: अहम् इति विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अनुव्रता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (fem), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)

Context

I am the loyal wife of venerable Rama who is endowed with all excellences, a refuge to all like a spreading banyan tree, and a votary of truth.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• nyagrodha (banyan tree)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya as the backbone of dharma: Sītā highlights Rāma as satyasandha—one whose commitments and identity are anchored in truth.

What is the narrative situation?

Continuing her refusal, Sītā describes Rāma’s virtues—especially his truthfulness and protective nature.

Which character virtue is emphasized?

Truth-steadfastness and protectiveness: Rāma is portrayed as a moral refuge to others, like a banyan’s shade.