Shloka 15

शूर्पणखाया रावणं प्रति नीत्युपदेशः

Surpanakha’s Political Admonition to Ravana

Devanagari script

तीक्ष्णमल्पप्रदातारं प्रमत्तं गर्वितं शठम्।व्यसने सर्वभूतानि नाभिधावन्ति पार्थिवम्।।।।

Transliteration

tīkṣṇam alpapradātāraṃ pramattaṃ garvitaṃ śaṭham | vyasane sarvabhūtāni nābhidhāvanti pārthivam ||

Translation

ពេលស្តេចមានចិត្តកាច សប្បុរសតិច ប្រមាទ មោទនភាពខ្លាំង និងល្បិចកល នៅពេលមានវិបត្តិ សត្វលោកទាំងឡាយមិនរត់ទៅរកទ្រង់ទេ; ពួកគេឈប់ស្វែងរកជម្រកក្រោមព្រះបារមី។

Word by Word

• तीक्ष्णम्: harsh
• तीक्ष्णम्: विशेषण (to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular, पार्थिवम् इति विशेषण-समूह

• अल्पप्रदातारम्: a scant giver, ungenerous
• अल्पप्रदातारम्: विशेषण (to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अल्प-प्रदातृ (प्रातिपदिक)
• Form: समास: अल्पं प्रदाता (कर्मधारय/तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रमत्तम्: careless, intoxicated
• प्रमत्तम्: विशेषण (to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्रमत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गर्वितम्: proud
• गर्वितम्: विशेषण (to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गर्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त-प्रायः)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शठम्: deceitful
• शठम्: विशेषण (to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• व्यसने: in calamity
• व्यसने: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: व्यसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular

• सर्वभूतानि: all beings
• सर्वभूतानि: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: सर्व-भूत (प्रातिपदिक)
• Form: समास: सर्वाणि भूतानि (कर्मधारय); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural

• न: not
• न: निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधबोधक अव्यय

• अभिधावन्ति: run towards (for refuge)
• अभिधावन्ति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अभि-धाव् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• पार्थिवम्: the king
• पार्थिवम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

Context

A king who is extremely arrogant, who is not acceptable to good people, who is self-conceited and choleric-tempered will be murdered even by his own people at the time of adversity.

Characters & Entities

• King (pārthiva)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

A ruler’s dharma is to be a refuge; cruelty, pride, and deceit destroy legitimacy, so people withdraw trust and protection-seeking.

What is the narrative situation?

General political-ethical instruction is given to Rāvaṇa: bad kingship results in abandonment by subjects and dependents during crises.

Which character virtue is emphasized?

Compassionate justice and generosity: the king must be reliable and beneficent to remain a true protector.