Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

खरसेनासङ्ग्रामः

The Battle with Khara’s Host at the Hermitage

तैर्धनूंषि ध्वजाग्राणि वर्माणि च शिरांसि च।बाहून्सहस्ताभरणानूरून्करिकरोपमान्।।।।चिच्छेद रामस्समरे शतशोऽथ सहस्रशः।

tair dhanūṃṣi dhvajāgrāṇi varmāṇi ca śirāṃsi ca |

bāhūn sahastābharaṇān ūrūn karikaropamān ||

ciccheda rāmaḥ samare śataśo 'tha sahasraśaḥ |

ដោយព្រួញទាំងនោះ ក្នុងកណ្ដាលសមរភូមិ ព្រះរាមបានកាត់ផ្តាច់ជារយៗ ជាពាន់ៗ ទាំងធ្នូ ចុងទង់ ជ័រការពារ និងក្បាល; ហើយក៏កាត់ដៃពាក់គ្រឿងអលង្ការជាមួយបាតដៃ និងភ្លៅដែលដូចដងខ្លោងដំរី។

तैःby those (arrows)
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्; सर्वनाम
धनूंषिbows
धनूंषि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्
ध्वजाग्राणिflag-tops
ध्वजाग्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootध्वज + अग्र (प्रातिपदिक); ध्वजाग्र (समस्तपद)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी) ‘ध्वजानाम् अग्राणि’
वर्माणिarmours
वर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
शिरांसिheads
शिरांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
बाहून्arms
बाहून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
सहस्ताभरणान्with arm-ornaments/armlets
सहस्ताभरणान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस + हस्ताभरण (प्रातिपदिक); हस्त + आभरण (प्रातिपदिक); हस्ताभरण (समस्तपद)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः ‘हस्तेषु आभरणानि येषां ते’ इत्यर्थे; बाहून् इति विशेष्यस्य
ऊरून्thighs
ऊरून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
करिकरोपमान्like elephant trunks
करिकरोपमान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकरिन् + कर + उपमान (प्रातिपदिक); करिकर-उपमान (समस्तपद)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः ‘करिणः कर इव उपमानम्’ (elephant-trunk-like); ऊरून् इति विशेष्यस्य
चिच्छेदcut (to pieces)
चिच्छेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√छिद् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
शतशःby hundreds
शतशः:
Visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; परिमाण/प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (distributive adverb: by hundreds)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/अनन्तरार्थक-निपातः (then/and then)
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; परिमाणवाचक-क्रियाविशेषणम् (by thousands)

In war Rama cut asunder the bows, flag tops, armour and heads of demons, their shoulders and thighs that were like the trunks of elephants, in their hundreds and thousands.

R
Rāma
D
dhvaja (banners/flags)
B
bows (dhanus)
A
armor (varman)

FAQs

The verse presents the dharmic ideal of decisive restraint: ending violence swiftly through superior skill, preventing further harm to the innocent.

Rama’s arrows dismantle the enemy’s weapons, insignia, defenses, and fighters in massive numbers.

Strategic competence—Rama neutralizes the opposing force systematically, not randomly.