Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Description of Continents, Oceans, Regions, and the Measure of the World

यथोद्दिष्टं मया प्रोक्तं सनिर्माणमिदं जगत् । श्रुत्वेदं पृथिवीमानं पुण्यदं च मनोनुगम्

yathoddiṣṭaṃ mayā proktaṃ sanirmāṇamidaṃ jagat | śrutvedaṃ pṛthivīmānaṃ puṇyadaṃ ca manonugam

ដូចដែលខ្ញុំបានទទួលការណែនាំ ខ្ញុំបានពណ៌នាពិភពលោកនេះជាមួយនឹងការបង្កើតរបស់វា។ អ្នកណាស្តាប់ “មាត្រដ្ឋាននៃផែនដី” នេះ—ដែលប្រទានបុណ្យ និងរីករាយដល់ចិត្ត—នឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ខាងធម៌។

yathā-uddiṣṭamas (it was) indicated
yathā-uddiṣṭam:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + uddiṣṭa (कृदन्त; √diś दिश् + ud-)
Formअव्ययीभावसमासः; समस्तपदम् नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (क्रियाविशेषणवत्: ‘यथोद्दिष्टम्’ = as indicated)
mayāby me
mayā:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया एकवचनम्
proktamsaid / declared
proktam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootprokta (कृदन्त; √vac वच् + pra-)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
sa-nirmāṇamwith its construction / with details of creation
sa-nirmāṇam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्गसदृश) + nirmāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कर्मधारयः (‘निर्माणसहितम्’)
idamthis
idam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
jagatworld
jagat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√śru (श्रु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive)
idamthis
idam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
pṛthivī-mānamthe measure of the earth
pṛthivī-mānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक) + māna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पृथिव्याः मानम्)
puṇya-dammerit-giving
puṇya-dam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + da (कृदन्त/प्रातिपदिक; √dā दा ‘to give’)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (‘पुण्यं ददाति’ इति)
caand
ca:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
manonugampleasing / agreeable to the mind
manonugam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanas (प्रातिपदिक) + anuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मनसः अनुगम्)

Narrator (contextual speaker not specified in the provided excerpt)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: यथा + उद्दिष्टम् → यथोद्दिष्टम्; स + निर्माणम् → सनिर्माणम्; निर्माणम् + इदम् → सनिर्माणमिदम्; श्रुत्वा + इदम् → श्रुत्वेदम्।

FAQs

It frames the description of the world's formation and the earth’s dimensions as puṇya-dam—hearing and retaining such sacred cosmographical teaching is presented as spiritually merit-giving.

The phrase yathoddiṣṭaṃ (“as instructed”) indicates the speaker is transmitting a received instruction or tradition rather than inventing a personal account.

The implied lesson is śravaṇa (reverent listening): engaging attentively with sacred instruction—even descriptive material like geography—can purify the mind and generate merit.