
Exposition of the Duties of Ascetics (Saṃnyāsa-Dharma)
ជំពូកនេះបញ្ជាក់សំញាសធម៌ថាជាអាស្រាមទី៤ បន្ទាប់ពីវានប្រស្ថ ហើយលើកឡើងថាការលះបង់ពិតប្រាកដត្រូវកើតពីវៃរាគ្យៈ (ការមិនជាប់ចិត្តដោយសេចក្តីប្រាថ្នា) មិនមែនពីសញ្ញាខាងក្រៅឬការបង្ហាញខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ។ ក៏មានការបញ្ជាក់អំពីពិធីត្រៀមខ្លួន ដូចជា ប្រាជាបត្យៈ និងអគ្នេយៈ មុនចូលផ្លូវសំញាស។ បន្ទាប់មក ចាត់ថ្នាក់សំញាសីជា៣ ប្រភេទ៖ ជ្ញាន-សំញាសី (ផ្អែកលើចំណេះដឹង), វេទ-សំញាសី (លះបង់ដោយឧទ្ទិសខ្លួនសិក្សាវេទតែប៉ុណ្ណោះ), និង កម្ម-សំញាសី (លះការធ្វើពិធីកម្ម)។ អត្ថបទលើកតម្កើងអ្នកដឹងសច្ចៈថាជាអ្នកល្អឥតខ្ចោះ លើសពីកាតព្វកិច្ចបង្ខំ និងលើសពីសញ្ញាខាងក្រៅ។ វិន័យភិក្ខុត្រូវមាន៖ មិនភ័យខ្លាច មិនកាន់កាប់ (អបរិគ្រៈហ) សមភាពចិត្ត ព្រហ្មចារី អហിംសា សច្ចៈ ដើរយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ផឹកទឹកចម្រោះ មិនស្នាក់នៅកន្លែងតែមួយរយៈមួយឆ្នាំ និងទទួលបិណ្ឌបាតដោយវិន័យ។ ព្រមទាំងស្វាធ្យាយប្រចាំថ្ងៃ សន្ធ្យា-គាយត្រី សមាធិលើប្រṇវៈ (អោម) និងការប្រកាន់ទិសវេទាន្ត ដើម្បីឲ្យសមស្របសម្រាប់ការសម្រេចប្រាហ្មន។
Verse 1
व्यास उवाच । एवं वनाश्रमे स्थित्वा तृतीयं भागमायुषः । चतुर्थं चायुषो भागं संन्यासेन नयेत्क्रमात्
ព្រះវ្យាសមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដូច្នេះ ក្រោយរស់នៅក្នុងអាស្រមវានប្រស្ថសម្រាប់ភាគទីបីនៃអាយុហើយ បន្ទាប់មកតាមលំដាប់ គួរនាំភាគទីបួននៃអាយុឲ្យកន្លងទៅដោយសំញាស (ការលះបង់)»។
Verse 2
अग्नीनात्मनि संस्थाप्य द्विजः प्रव्रजितो भवेत् । योगाभ्यासरतः शांतो ब्रह्मविद्यापरायणः
ដោយបានដាក់តាំងភ្លើងបរិសុទ្ធទាំងឡាយនៅក្នុងអាត្មានៃខ្លួនហើយ ព្រះទ្វិជៈគួរចេញបួសជាសន្យាសី; ខិតខំអនុវត្តយោគៈ ចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ និងឧទ្ទិសទាំងស្រុងចំពោះវិជ្ជាព្រហ្មន។
Verse 3
यदा मनसि संपन्नं वैराग्यं सर्ववस्तुषु । तदा संन्यासमिच्छेच्च पतितः स्याद्विपर्यये
នៅពេលដែលវៃរាគ្យៈ (ការមិនជាប់ចិត្ត) ចំពោះវត្ថុទាំងអស់កើតឡើងពិតប្រាកដក្នុងចិត្ត នោះទើបគួរចង់បានសន្យាសៈ; បើផ្ទុយទៅវិញ នឹងក្លាយជាអ្នកធ្លាក់ចុះ (បតិត)។
Verse 4
प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा पुनः । दांतः शुक्लकषायोसौ ब्रह्माश्रममुपाश्रयेत्
ក្រោយរៀបចំយញ្ញៈប្រាជាបត្យៈ ឬម្តងទៀតពិធីអគ្នេយ្យ ឲ្យបានត្រឹមត្រូវហើយ គាត់ដែលសង្កត់សម្រួលឥន្ទ្រីយ៍ ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌សលាយកសាយ (លឿងក្រហម) គួរចូលពឹងផ្អែកលើព្រហ្ម-អាស្រម (ព្រហ្មចរិយៈ)។
Verse 5
ज्ञानसंन्यासिनः केचिद्वेदसंन्यासिनोऽपरे । कर्मसंन्यासिनस्त्वन्ये त्रिविधाः परिकीर्तिताः
ខ្លះជាសន្យាសីដោយញាណ (ជ្ញាន) ខ្លះទៀតជាសន្យាសីដោយវេទ; ហើយខ្លះផ្សេងទៀតជាសន្យាសីដែលលះបង់កម្មពិធី—ដូច្នេះបានពណ៌នាថាមានបីប្រភេទ។
Verse 6
यः सर्वत्र विनिर्मुक्तो निर्द्वंद्वश्चैव निर्भयः । प्रोच्यते ज्ञानसंन्यासी आत्मन्येव व्यवस्थितः
អ្នកណាដែលរួចផុតពីការចងភ្ជាប់គ្រប់ទីកន្លែង លើសពីគូផ្ទុយ (ទ្វន្ទ្វ) ហើយមិនភ័យខ្លាច—អ្នកនោះត្រូវហៅថា “ជ្ញាន-សន្យាសី” ដែលតាំងនៅក្នុងអាត្មា តែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 7
वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं निराशीर्निष्परिग्रहः । प्रोच्यते वेदसंन्यासी मुमुक्षुर्विजितेंद्रियः
គាត់គួរតែសិក្សាវេទតែប៉ុណ្ណោះរៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយគ្មានក្តីប្រាថ្នា និងមិនកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិ។ អ្នកមានឥន្ទ្រីយ៍ឈ្នះ ស្វែងរកមោក្សៈ ត្រូវហៅថា «វេទសន្យាសី»។
Verse 8
यस्त्वग्निमात्मसाकृत्वा ब्रह्मार्पणपरो द्विजः । ज्ञेयः स कर्मसंन्यासी महायज्ञपरायणः
ទ្វិជណាដែលយកភ្លើងបរិសុទ្ធធ្វើជាអាត្មានៃខ្លួន និងឧទ្ទិសការបូជាទាំងអស់ដល់ព្រហ្មន—ចូរដឹងថាគាត់ជាអ្នកសន្យាសកម្ម (កರ್ಮសន្យាសី) អ្នកពឹងផ្អែកលើមហាយជ្ញ។
Verse 9
त्रयाणामपि चैतेषां ज्ञानी त्वभ्यधिको मतः । न तस्य विद्यते कार्यं न लिंगं वा विपश्चितः
ក្នុងចំណោមបីប្រភេទនេះផងដែរ អ្នកដឹងសច្ចៈ (ជ្ញានី) ត្រូវបានចាត់ថាលើសគេ។ សម្រាប់អ្នកប្រាជ្ញនោះ មិនមានកិច្ចការចាំបាច់ទេ ហើយក៏មិនមានសញ្ញាខាងក្រៅឲ្យត្រូវកាន់ផងដែរ។
Verse 10
निर्ममो निर्भयः शांतो निर्द्वंद्वः पर्णभोजनः । जीर्णकौपीनवासाः स्यान्नग्नो वा ध्यानतत्परः
គាត់គួរតែគ្មានអហង្គារ និងគ្មានការកាន់កាប់ មិនភ័យខ្លាច ស្ងប់ស្ងាត់ និងលើសពីគូប្រឆាំងទាំងឡាយ; បរិភោគស្លឹកជាអាហារ; ស្លៀកតែខោរុំចាស់ខូច—ឬសូម្បីតែអាក្រាត—ហើយឧស្សាហ៍ក្នុងធ្យាន។
Verse 11
ब्रह्मचारी जिताहारो ग्रामादन्नं समाहरेत् । अध्यात्मरतिरासीत निरपेक्षो निराशिषः
គាត់គួរតែជាព្រហ្មចារី គ្រប់គ្រងអាហារ និងប្រមូលអាហារពីភូមិជាភិក្ខា។ គាត់គួរតែរីករាយក្នុងការពិចារណាអធ្យាត្មា ដោយមិនពឹងផ្អែក និងគ្មានការរំពឹងទុក។
Verse 12
आत्मनैव सहायेन सुखार्थं विचरेदिह । नाभिनंदेत मरणं नाभिनंदेत जीवनम्
នៅទីនេះ មនុស្សគួររស់នៅស្វែងរកសុខមង្គល ដោយមានអាត្មានៃខ្លួនឯងជាជំនួយ; មិនគួររីករាយទទួលសេចក្តីស្លាប់ ហើយក៏មិនគួររីករាយទទួលជីវិតដែរ។
Verse 13
कालमेव प्रतीक्षेत निर्देशं भृतको यथा । नाध्येतव्यं न वर्तव्यं श्रोतव्यं न कदाचन
គួររង់ចាំតែពេលវេលាដែលសមគួរ ដូចជាកម្មករជួលរង់ចាំបញ្ជា; នៅពេលមិនគួរចូលរួម មិនត្រូវសិក្សា មិនត្រូវប្រព្រឹត្ត ហើយសូម្បីតែមិនត្រូវស្តាប់ឡើយ។
Verse 14
एवं ज्ञानपरो योगी ब्रह्मभूयाय कल्पते । एकवासाथ वा विद्वान्कौपीनाच्छादनोपि वा
ដូច្នេះ យោគីដែលឧទ្ទិសចិត្តចំពោះជ្ញាន ក្លាយជាសមស្របសម្រាប់ការសាក្សាត្ការព្រះព្រហ្ម (Brahman)។ មិនថាបណ្ឌិតនោះពាក់តែសម្លៀកបំពាក់មួយឈុត ឬសូម្បីតែគ្រាន់តែគ្របដោយកៅពីណ (loincloth) ក៏ដោយ។
Verse 15
मुंडी शिखी वाथ भवेत्त्रिदंडी निष्परिग्रहः । काषायवासाः सततं ध्यानयोगपरायणः
ឲ្យគាត់កោរសក់ ឬទុកសក់ជាចុង (śikhā) ឬជាអ្នកកាន់ត្រីទណ្ឌ (ឈើច្រត់បី); ឲ្យគាត់គ្មានការកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិ ស្លៀកពាក់វស្ត្រកាសាយ (ពណ៌អូឃឺរ) ហើយឧទ្ទិសជានិច្ចចំពោះយោគៈនៃសមាធិ។
Verse 16
ग्रामांते वृक्षमूले वा वसेद्देवालयेपि वा । समः शत्रौ तथा मित्रे तथा मानापमानयोः
ឲ្យគាត់ស្នាក់នៅចុងភូមិ ឬក្រោមឫសឈើ ឬសូម្បីតែនៅក្នុងទេវាល័យ; មានចិត្តស្មើគ្នាចំពោះសត្រូវ និងមិត្ត ហើយស្មើគ្នាចំពោះកិត្តិយស និងអាម៉ាស់ផងដែរ។
Verse 17
भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेत्क्वच्चित् । यस्तु मोहेन वान्यस्मादेकान्नादी भवेद्यतिः
យតិគួររស់នៅជានិច្ចដោយបិណ្ឌបាត (ភិក្ខា) ហើយមិនគួរជាអ្នកបរិភោគអាហារពីផ្ទះតែមួយ (ឯកាន្នាទី) ឡើយ។ ប៉ុន្តែសមណៈដែលដោយមោហៈ ឬហេតុផ្សេងៗ ក្លាយជាអ្នកបរិភោគពីផ្ទះតែមួយ នោះជាកំហុស។
Verse 18
न तस्य निष्कृतिः काचिद्धर्मशास्त्रेषु दृश्यते । रागद्वेषवियुक्तात्मा समलोष्टाश्मकांचनः
សម្រាប់គាត់ មិនឃើញមានការប្រាយស្ចិត (ការលោះបាប) ណាមួយក្នុងធម្មសាស្ត្រ។ អាត្មាខាងក្នុងរបស់គាត់ឥតរង្គ និងទ្វេស; ចំពោះគាត់ ដុំដី ថ្ម និងមាស ស្មើគ្នាទាំងអស់។
Verse 19
प्राणिहिंसानिवृत्तश्च मौनी स्यात्सर्वनिस्पृहः । दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत्
គាត់គួរឈប់ពីការធ្វើហិង្សាចំពោះសត្វមានជីវិត ជាមោនី (ស្ងៀមស្ងាត់/សំរួលវាចា) និងឥតបំណងប្រាថ្នាទាំងអស់។ គាត់គួរដាក់ជើងក្រោយពេលមើលឲ្យច្បាស់ (ដូចជាបរិសុទ្ធដោយទស្សនៈ) ហើយផឹកទឹកដែលបានច្រោះតាមក្រណាត់។
Verse 20
सत्यपूतां वदेद्वाणीं मनःपूतं समाचरेत् । नैकत्र निवसेद्देशे वर्षाभ्योन्यत्र भिक्षुकः
គាត់គួរនិយាយវាចាដែលបានបរិសុទ្ធដោយសច្ចៈ ហើយប្រព្រឹត្តដោយចិត្តដែលបានបរិសុទ្ធ។ ភិក្ខុមិនគួរស្នាក់នៅកន្លែងតែមួយពេញមួយឆ្នាំទេ; ក្រោយរដូវវស្សា គួររស់នៅកន្លែងផ្សេង។
Verse 21
स्नात्वा शौचयुतो नित्यं कमंडलुकरः शुचिः । ब्रह्मचर्यरतो नित्यं वनवासरतो भवेत्
ក្រោយងូតទឹក គាត់គួររស់នៅជានិច្ចដោយសោច-សុទ្ធិ មានភាពបរិសុទ្ធ ស្អាត និងកាន់កមណ្ឌលុ (ប៉ាន់ទឹក)។ គាត់គួរតែរីករាយក្នុងព្រហ្មចរិយា ជានិច្ច ហើយមានចិត្តលំអៀងទៅរកវនវាស—ការរស់នៅព្រៃជាជីវិតនៃការលះបង់។
Verse 22
मोक्षशास्त्रेषु निरतो ब्रह्मसूत्री जितेंद्रियः । दंभाहंकारनिर्मुक्तो निंदापैशुन्यवर्जितः
គាត់ឧស្សាហ៍ក្នុងសាស្ត្រមោក្សៈ ដាក់ចិត្តលើព្រហ្មសូត្រា និងគ្រប់គ្រងឥន្ទ្រីយ៍។ រួចផុតពីការធ្វើពុត និងអហង្គារ មិននិយាយបង្ខូច និងមិនចចាមអារាមដោយអាក្រក់។
Verse 23
आत्मज्ञानगुणोपेतो यदि मोक्षमवाप्नुयात् । अभ्यसेत्सततं देवं प्रणवाख्यं सनातनम्
បើអ្នកណាមានគុណធម៌នៃអាត្មជ្ញាន ហើយប្រាថ្នាចង់បានមោក្សៈ គួរអនុវត្ត និងសមាធិជានិច្ចលើទេវតាសនាតន ដែលហៅថា ប្រṇវ (Oṃ)។
Verse 24
स्नात्वाचम्य विधानेन शुचिर्देवालयादिषु । यज्ञोपवीती शांतात्मा कुशपाणिः समाहितः
ក្រោយស្នាន និងអាចម្យៈតាមវិធាន គាត់គួររក្សាភាពបរិសុទ្ធនៅវិហារទេវ និងទីសក្ការៈផ្សេងៗ។ ពាក់យជ្ញោបវីត មានចិត្តស្ងប់ កាន់ស្មៅកុសៈក្នុងដៃ ហើយស្ថិតក្នុងសមាធិដោយការយកចិត្តទុកដាក់។
Verse 25
धौतकाषायवसनो तस्मिञ्छन्नतनूरुहः । अधियज्ञं ब्रह्मजपेदाधिदैविकमेव च
ពាក់វសនៈកាសាយ (ពណ៌លឿងក្រហម) ដែលបានលាងស្អាត ហើយបង្ក្រាប ឬគ្របដណ្តប់រោមកាយឲ្យស្ងប់។ គាត់គួរធ្វើជបៈព្រហ្មមន្ត្រ ក្នុងន័យអធិយជ្ញៈ ហើយក្នុងន័យអធិदैវិក ក៏ធ្វើជបៈតែអង្គនោះប៉ុណ្ណោះ។
Verse 26
आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत् । पुत्रेषु चाथ निवसन्ब्रह्मचारी यतिर्मुनिः
ហើយសេចក្តីបង្រៀនដែលជាអាធ្យាត್ಮಿಕជានិច្ច និងបានប្រកាសក្នុងវេទាន្ត នោះគាត់គួររក្សាទុកជានិរន្តរ៍។ បន្ទាប់មក ទោះរស់នៅកណ្ដាលកូនៗ ក៏មុនីនោះនៅតែជាប្រហ្មចារី ជាយតិ (អ្នកបោះបង់លោក) ដដែល។
Verse 27
वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं स याति परमां गतिम् । अहिंसासत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं तपः परम्
អ្នកណាដែលសិក្សាវេទជានិច្ច តែវេទប៉ុណ្ណោះ នោះនឹងឈានដល់គតិដ៏ខ្ពស់បំផុត។ អហിംសា សច្ចៈ អស្តេយ្យ និងព្រហ្មចរិយៈ—នេះហើយជាតបៈដ៏ប្រសើរបំផុត។
Verse 28
क्षमादया च संतोषो व्रतान्यस्य विशेषतः । वेदांतज्ञाननिष्ठो वा पंचयज्ञान्समाहितः
សម្រាប់គាត់ ជាពិសេសមានវ្រតៈនៃការអត់ឱន (ក្សមា) មេត្តាករុណា (ទយា) និងសន្តោស; ឬក៏តាំងខ្លួនមាំមួនក្នុងចំណេះដឹងវេទាន្តៈ ហើយធ្វើបញ្ចមហាយជ្ញ ដោយចិត្តសមាធិ។
Verse 29
कुर्य्यादहरहः स्नात्वा भिक्षार्थे नैव तेन हि । होममंत्रान्जपेन्नित्यं कालेकाले समाहितः
រៀងរាល់ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីងូតទឹក គាត់គួរចេញទៅសុំបិណ្ឌបាត ប៉ុន្តែមិនគួរឲ្យចិត្តជាប់ពាក់នឹងវា។ នៅពេលវេលាសមគួរ ដោយចិត្តប្រមូលផ្តុំ គាត់គួរជបមន្ត្រហោមៈជានិច្ច។
Verse 30
स्वाध्यायं चान्वहं कुर्य्यात्सावित्रीं संध्ययोर्जपेत् । ध्यायीत सततं देवमेकांतं परमेश्वरम्
គួរធ្វើស្វាធ្យាយៈរៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយនៅពេលសន្ធ្យាទាំងពីរ ជបសាវិត្រី (គាយត្រី)។ គួរធ្វើសមាធិជានិច្ចលើព្រះ—ឯកាន្តៈ ពរមៈ ព្រះបរមេស្វរ ជាព្រះអម្ចាស់សកល។
Verse 31
एकान्नं वर्जयेन्नित्यं कामं क्रोधं परिग्रहम् । एकवासा द्विवासा वा शिखी यज्ञोपवीतवान् । कमंडलुकरो विद्वांस्त्रिदंडो याति तत्परम्
គួរជៀសវាងជានិច្ចការបរិភោគតែអាហារប្រភេទតែមួយ ហើយបោះបង់កាមៈ ក្រោធៈ និងបរិគ្រៈហៈ (ការចងចិត្តលើទ្រព្យសម្បត្តិ)។ ស្លៀកពាក់មួយឬពីរខោអាវ រក្សាសិខា ពាក់យជ្ញោបវីត; កាន់កមណ្ឌលុ ជាអ្នកប្រាជ្ញ កាន់ត្រីទណ្ឌៈ ហើយដំណើរទៅរកគោលដៅដ៏ខ្ពស់បំផុតដោយចិត្តឯកាគ្រ។
Verse 59
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे यतिधर्मनिरूपणं । नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः
ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី បទ្ម មហាបុរាណ» ផ្នែកស្វគ៌ខណ្ឌ បញ្ចប់ជំពូកមានចំណងជើង «ការពន្យល់ធម៌របស់យតិ (អ្នកបួស)»—ជំពូកទី៥៩។