Shloka 44

Procedure for the Guḍa-dhenū (Jaggery-Cow) Gift; Ten Dhenu-dānas; Yearlong Gaṅgā Worship and Darśana

Devanagari script

एतद्विधानं च मयोदितं ते पृष्टं हि सर्वं गुडधेनुपूर्वम् । गंगार्चनं मुक्तिकरं व्रतं त्त सांवत्सरं श्रीपतितुष्टिदं हि ॥ ४४ ॥

Transliteration

etadvidhānaṃ ca mayoditaṃ te pṛṣṭaṃ hi sarvaṃ guḍadhenupūrvam | gaṃgārcanaṃ muktikaraṃ vrataṃ tta sāṃvatsaraṃ śrīpatituṣṭidaṃ hi || 44 ||

Translation

នេះហើយជាវិធីការទាំងមូលដែលខ្ញុំបានប្រាប់អ្នក តាមដែលអ្នកបានសួរ ដោយចាប់ផ្តើមពីការថ្វាយ “គោស្ករត្នោត”។ វ្រតៈបូជាគង្គានេះ ជាអ្នកផ្តល់មោក្សៈ ត្រូវអនុវត្តពេញមួយឆ្នាំ ហើយពិតប្រាកដថាបំពេញព្រះហឫទ័យ ព្រះស្រីបតិ (ព្រះវិષ્ણុ)។

Word by Word

• एतत्-विधानम्: this procedure/ordinance
• एतत्-विधानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतत् + विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (एतस्य विधानम्); here as object/predicate ‘this procedure’

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction (and)

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (कर्ता/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (कर्ता/करण), एकवचन; Instrumental singular (by me)

• उदितम्: declared/said
• उदितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उदित (कृदन्त; √वद्/√उद्?; here ‘said/uttered’ from √वद् with ud- prefix in sense)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) used predicatively with ‘विधानम्’ (spoken/declared)

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; Dative singular (to you)

• पृष्टम्: asked (by you)
• पृष्टम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पृष्ट (कृदन्त; √प्रच्छ्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘asked’ (that which was asked)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/कारणार्थक-अव्यय; particle (indeed/for)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative/Nominative singular (all/everything)

• गुड-धेनु-पूर्वम्: preceded by (the gift of) a jaggery-cow
• गुड-धेनु-पूर्वम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुड + धेनु + पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (गुडधेनु पूर्वं यस्य/यत्र); adverbial adjective ‘preceded by jaggery-cow (gift)’

• गंगा-अर्चनम्: worship of Gaṅgā
• गंगा-अर्चनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा + अर्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (गङ्गायाः अर्चनम्); N/Acc singular

• मुक्ति-करम्: granting liberation
• मुक्ति-करम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुक्ति + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मुक्तिं करोति इति); qualifying ‘अर्चनम्/व्रतम्’

• व्रतम्: vow
• व्रतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; N/Acc singular (vow/observance)

• तत्: that (same)
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; demonstrative ‘that/this (same)’; here resumptive

• सांवत्सरम्: annual (year-long)
• सांवत्सरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सांवत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjective ‘annual/lasting a year’ qualifying व्रतम्

• श्रीपति-तुष्टि-दम्: giving satisfaction to Śrīpati (Viṣṇu)
• श्रीपति-तुष्टि-दम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रीपति + तुष्टि + द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (श्रीपतेः तुष्टिं ददाति इति); qualifying व्रतम्/अर्चनम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/कारणार्थक-अव्यय; particle (indeed)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: Gaṅgā-arcana-vrata (sāṃvatsara)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti (devotion)

Secondary Rasa: shanta (peace)

Characters & Entities

• Ganga
• Vishnu
• Shripati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It summarizes the promised fruit of the practice: a complete, year-long Gaṅgā-arcana vrata—initiated with the guḍa-dhenu offering—is declared to be muktikara (liberation-giving) and especially pleasing to Śrīpati (Viṣṇu).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed through disciplined, sustained worship (arcana) of a sacred tīrtha (Gaṅgā) with the explicit intention of pleasing Viṣṇu; the verse links devotional observance and divine satisfaction (tuṣṭi) with the highest goal, mokṣa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse emphasizes ritual procedure and vow-dharma—how a vrata is structured (vidhāna), its sequence (beginning with dāna like guḍa-dhenu), and its duration (sāṃvatsara). This aligns most closely with Kalpa/ritual discipline rather than technical Vedāṅgas like Vyākaraṇa or Jyotiṣa.