Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Tithi-vicara

Determination of Tithi for Fasts, Parana, and Pitri Rites

षष्ठी चैकादशी भूप धर्मकामार्थलिप्सुभिः । पूर्वविद्धा द्विजश्रेष्ठाः कर्तव्या सप्तमी सदा ॥ ११ ॥

ṣaṣṭhī caikādaśī bhūpa dharmakāmārthalipsubhiḥ | pūrvaviddhā dvijaśreṣṭhāḥ kartavyā saptamī sadā || 11 ||

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! អ្នកប្រាថ្នាធម៌ កាម និងអត្ថ គួរតែអនុវត្តវ្រត/អាហារបង្អត់នៅថ្ងៃ ষষ្ឋី និងឯកាទសី ពេលវាជា pūrvaviddhā។ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម! ពិធីសប្តមី ក៏គួរធ្វើជានិច្ចតាមច្បាប់នេះដែរ។

षष्ठीthe 6th lunar day
षष्ठी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootषष्ठी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तिथिनाम
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एकादशीthe 11th lunar day
एकादशी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तिथिनाम
भूपO king
भूप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
धर्म-काम-अर्थ-लिप्सुभिःby those who seek dharma, kāma, and artha
धर्म-काम-अर्थ-लिप्सुभिः:
Karana/Agent-instrument (करण/कर्तृसाधन)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + लिप्सु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; धर्म-काम-अर्थ (इतर इतरेतर-द्वन्द्व) + लिप्सु ‘desirer’
पूर्व-विद्धाthe earlier-occurring (tithi)
पूर्व-विद्धा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + विद्ध (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तिथिविशेषण
द्विज-श्रेष्ठाःO best of the twice-born (brāhmaṇas)
द्विज-श्रेष्ठाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि प्रयुज्यते (used as address)
कर्तव्याshould be performed/observed
कर्तव्या:
Vidhi (विधि)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) ; कर्तव्य (कृदन्त)
Formभाव्य/विधेय (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘should be observed’
सप्तमीthe 7th lunar day
सप्तमी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्तमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तिथिनाम
सदाalways
सदा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Narada (teaching a king; addressed also to the best of the twice-born as an instructional aside)

Vrata: Ṣaṣṭhī-vrata; Ekādaśī-vrata; Saptamī-vrata

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

It teaches that vrata-observance is not only about fasting, but also about correct timing (tithi-nirṇaya); right observance supports dharma and orderly living, and is treated as a disciplined spiritual practice.

By emphasizing proper Ekādaśī observance (a core Vaiṣṇava vrata), it indirectly supports devotional discipline—keeping sacred days correctly becomes a structured offering and a consistent practice of devotion.

It highlights calendrical decision-making based on tithi-contact (pūrvaviddhā), aligning with Jyotiṣa/Vedāṅga-style timekeeping used to decide the correct day for vratas.