Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 64

Prāyaścitta for Mahāpātakas and the Sin-destroying Power of Viṣṇu-smaraṇa

वैश्यायां पितृपत्न्यां तु षडब्दं व्रतमाचरेत् । गत्वा शूद्वां गुरोर्भार्यां त्रिवर्षं व्रतमाचरेत् ॥ ६४ ॥

vaiśyāyāṃ pitṛpatnyāṃ tu ṣaḍabdaṃ vratamācaret | gatvā śūdvāṃ gurorbhāryāṃ trivarṣaṃ vratamācaret || 64 ||

ប្រសិនបើ (ការប្រព្រឹត្តខុសទាក់ទងនឹង) ស្ត្រីវៃស្យា ជាពិសេសជាភរិយារបស់បិតាខ្លួន នោះបុគ្គលត្រូវកាន់យកនូវការតាំងចិត្តលាងបាបអស់រយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំ។ ប្រសិនបើ (ទាក់ទងនឹង) ស្ត្រីសូទ្រៈ ជាពិសេសជាភរិយារបស់គ្រូខ្លួន នោះបុគ្គលត្រូវកាន់យកនូវការតាំងចិត្តអស់រយៈពេលបីឆ្នាំ។

vaiśyāyāmin/with a Vaiśya woman
vaiśyāyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaiśyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative of circumstance)
pitṛ-patnyāmin/with the father’s wife
pitṛ-patnyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + patnī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative) ‘पितुः पत्नी’; अधिकरण
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-भेदक (particle: ‘but/indeed’)
ṣaṭ-abdamfor six years
ṣaṭ-abdam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक) + abda (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समास ‘षडब्दः’ (six-year); ‘व्रतम्’ विशेषण
vratamvow/penance
vratam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
ācaretshould perform/practise
ācaret:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√car (चर्) (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; विधि/आज्ञार्थ
gatvāhaving gone to/approached
gatvā:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Root√gam (गम्) (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having gone/approached’; पूर्वकालिक क्रिया
śūdrāma Śūdra woman
śūdrām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśūdrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गमनस्य कर्म
guroḥof the teacher
guroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
bhāryāmwife
bhāryām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘गुरोः’ इति षष्ठीसम्बन्धेन विशिष्टा; कर्म
tri-varṣamfor three years
tri-varṣam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समास ‘त्रिवर्षः’ (three-year); ‘व्रतम्’ विशेषण
vratamvow/penance
vratam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
ācaretshould perform
ācaret:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√car (चर्) (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Sanatkumara (teaching Narada in a dharma/expiation context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bibhatsa

N
Narada
G
Guru
P
Pitṛ (father)

FAQs

It frames prāyaścitta (expiation) as a disciplined, time-bound vrata meant to restore dharma after a serious transgression involving protected relationships (father’s wife, guru’s wife).

While not directly teaching bhakti practices, it supports a bhakti-aligned life by insisting on ethical restraint and corrective vows—purifying conduct so devotion can be stable and sincere.

Ritual discipline and dharma-śāstric procedure: the verse specifies vrata durations as a practical rule of prāyaścitta (applied ritual law), rather than a grammar/astrology teaching.