Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 1

Dharma-ākhyāna (Discourse on Dharma): Worthy Charity, Fruitless Gifts, and the Merit of Building Ponds

Devanagari script

नातद उवाच । श्रुतं तु गङ्गामाहात्म्यं वाञ्छितं पापनाशनम् । अधुना लक्षणं ब्रूहि भ्रातर्मे दानपात्रघयोः ॥ १ ॥

Transliteration

nātada uvāca | śrutaṃ tu gaṅgāmāhātmyaṃ vāñchitaṃ pāpanāśanam | adhunā lakṣaṇaṃ brūhi bhrātarme dānapātraghayoḥ || 1 ||

Translation

នាតទៈបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានស្តាប់រួចហើយ នូវព្រះមហិមារបស់ព្រះនាងគង្គា ដែលគេចង់បាន និងបំផ្លាញបាប។ ឥឡូវនេះ សូមបងប្រាប់ខ្ញុំអំពីលក្ខណៈរបស់អ្នកសមស្របជាភាជនទទួលទាន (ទាន)»។

Word by Word

• नारदः: Narada
• नारदः: कर्ता (speaker/subject)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (predicate)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: कर्म (object: ‘has been heard’)
• Type: Noun
• Root: श्रुत (कृदन्त; श्रु-धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘heard’

• तु: indeed
• तु: सम्बन्ध/निपात
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle: indeed/however)

• गङ्गा-माहात्म्यम्: the greatness of Ganga
• गङ्गा-माहात्म्यम्: कर्म (object/apposition to श्रुतम्)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• वाञ्छितम्: desired
• वाञ्छितम्: विशेषण (qualifier of माहात्म्यम्)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छित (कृदन्त; वाञ्छ्-धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषण

• पाप-नाशनम्: destroyer of sins
• पाप-नाशनम्: विशेषण (qualifier of माहात्म्यम्)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः; विशेषण

• अधुना: now
• अधुना: कालाधिकरण (temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: now)

• लक्षणम्: the characteristic/definition
• लक्षणम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: क्रिया (command)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भ्रातर्: O brother
• भ्रातर्: सम्बोधन (address)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (possessor: ‘my’)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive) एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

• दान-पात्र-ग्रहयोः: of the donation-recipient and the acceptor (lit. vessel and receiver)
• दान-पात्र-ग्रहयोः: सम्बन्ध (genitive relation: ‘of the recipient and the giver/acceptor’)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक) + ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (दानपात्रः च ग्रहः च)

Speaker

Nātada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Gaṅgā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links tīrtha-śravaṇa (hearing the glory of Gaṅgā) with dharma-prayoga (practical dharma), shifting from praising a sacred river to defining how charity should be offered to worthy recipients for true spiritual merit.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it shows that devotion is not only praise and listening to sacred narratives, but also righteous action—such as giving dāna properly—performed in a spirit aligned with purity and dharma.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It points to dharma-śāstric application—identifying lakṣaṇa (defining marks) of a dāna-pātra—closely tied to Kalpa (ritual procedure) in the Vedāṅga framework, though no technical sub-discipline is explicitly named in this verse.