Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 62

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

शस्यवृद्धिः प्रजारोग्यं युद्धं जीवात्यवर्षणम् । इति द्विजातिमध्यां तु गोनृपस्त्रीसुखं महत् ॥ ६२ ॥

Transliteration

śasyavṛddhiḥ prajārogyaṃ yuddhaṃ jīvātyavarṣaṇam | iti dvijātimadhyāṃ tu gonṛpastrīsukhaṃ mahat || 62 ||

Translation

ដំណាំនឹងរីកចម្រើន ប្រជាជនមានសុខភាពល្អ មានសង្គ្រាម ហើយមានភ្លៀងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សត្វលោករស់នៅ។ ដូច្នេះ សម្រាប់ស្ត្រីក្នុងសហគមន៍ទ្វិជាតិ នឹងមានសុខសាន្តធំ ដោយព្រះគោ ព្រះរាជា និងសុខសាន្តក្នុងគេហដ្ឋាន។

Word by Word

• शस्य-वृद्धिः: increase of crops
• शस्य-वृद्धिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: शस्य (प्रातिपदिक) + वृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष

• प्रजा-रोग्यम्: health of the people
• प्रजा-रोग्यम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक) + रोग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष

• युद्धम्: war
• युद्धम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)

• जीव-अति-अवर्षणम्: excessive non-raining harmful to living beings; severe drought
• जीव-अति-अवर्षणम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक) + अति (अव्यय) + अवर्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); उपपद/अव्ययपूर्वक-तत्पुरुष (with indeclinable prefix अति)

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative/particle)

• द्विजाति-मध्याम्: the middle (division) of the Dvijāti (twice-born)
• द्विजाति-मध्याम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: द्वि (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (determinative)

• तु: but; indeed
• तु: सम्बन्ध (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधसूचक (particle: but/indeed)

• गो-नृप-स्त्री-सुखम्: well-being/pleasure regarding cows, king, and women
• गो-नृप-स्त्री-सुखम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + नृप (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); समाहार-द्वन्द्व (collective copulative)

• महत्: great
• महत्: विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विशेषण

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links collective dharmic order with visible outcomes—abundant harvests, public health, timely rain, and stable social support (cattle wealth and royal protection)—showing how righteousness manifests as harmony and prosperity.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: in Moksha-Dharma discussions, worldly well-being is treated as a supportive condition for sustained sādhana; when society is protected and nourished (rain, crops, order), devotees can more steadily practice Vishnu-bhakti and dharma.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse reflects applied jyotiṣa-style thinking (reading societal conditions and results through signs/portents such as rain, harvest, and conflict), a practical lens often used alongside dharma discussions in Purāṇic instruction.